Piantharna Chungchang (Chhunzawmna)

  • Upa Lalthara, Kohima (9436001667)
  1. PATHIAN FATE HI KAN BO PIL HLEN THEI ANG EM?

19.1. ‘Pian tharna’ vaw lârtute zînga mi thenkhat chuan ‘piang thar tawhte hi chu a bo hlen theih loh’ ti zâwngin an sawi bawk thin a; an tan hmun sawh ngheh nân, he tehkhin thua fapa tlân bo lo lêt leh thu hi an hmang thin niin a lang. Hei pawh hi, a hmâa kan sawi tâk, ‘piang thar’ intiten ringtu dangte aia an indah chungnun bîkna leh, bo ve thei tawh lova an inngaihna rilru atanga lo irhchhuak niin a ngaih theih a. He ngaih dân hi chu ‘thiangzau’ rim nam leh, ngaih dân him lo a nih hmêl riau mai.

19.2. Lal Isuan ‘beram bo’, ‘duli bo’, leh ‘fapa tlân bo’ tehkhin thu a sawiah hian ‘bo hlen’ an awm loh mai avanga, ‘tu mah anmahni neitu lakah an bo pil hlen thei lo vang’ tih ang zâwnga lo hrilh fiah tur chu ni hauh lo vang. Farisaite leh Dân zirtirtute, mi dangte aia mahni indah chungnung larh thin ho khân, khatia mi sual ni-a an ngaihte Lal Isuan a kâwm a, an zînga chaw a ei thin kha ngai thei lovin an sawisêl a nih kha. Tichuan, hêng tehkhin thu hmang hian, hêng ‘mi sual’ leh ‘mi bo’ ni-a an ngaihte hi Pathianin a zawn zui zêl thu leh, ama âng chhûnga seng lûh an nih emaw, an lo kir leh emaw a, Pathian leh vân mîte an hlim nasatzia a sawina ni ber zâwkin a lang. Hêng tehkhin thuah hian, bo hlen theih leh theih loh lam thu hi Lal Isua sawi tum niin a lang lo.

19.3. Lal Isua khân Israel fa bote zawng tura tirh a nih thu chiang takin a sawi a. Chûng Israel fa bote a zawnnaah khân, mi tha leh mi fela inngâihote zîngah ai chuan mi sual nia sakhaw hotuten an ngaihte zingah khân a hlawhtling zâwk daih a nih kha. Tichuan, Lal Isua ngei pawh khân Israel fa bote zînga tlêmte chauh a zawng hmu a; a dang zawng kha chuan anmahni duhthlanna ngeiin Isua kha hnarin, thang (generation) tam tak chu an boral tawh a, tun thleng pawhin an la bo zui zêl niin a lang.

19.4. A nih leh, kha fapa tlân bo khân rilru inlamlêtna nei lovin, a tlân bona lamah khân lo thi bo ta se, eng nge a dinhmun ni ang? A pâ fapa duh tak ni reng chung leh, a pa ngaihdamna chang reng chung si khân, hêng hi hmang tangkai thei lovin a thih bosan ta a ni, kan ti thei ang. Hetiang chiah hian Pathian hnên atanga kan dawn, a fa kan nihna leh kan chhandamna pawh hi kan bo pilpui thei a ni, tih hi Pathian thu kalhmang chu ni zâwkin a lang. Kan sual thupha kan chawi loh vâng emaw, Pathianin kan sual a ngaihdam loh vang emaw, a fa nihna min hlihsak vang emaw lam ni lovin, keimahni zâwkin Pathian fa kan nihna kha hmang tangkai thei lovin, kan tlân bopuiin, kan thih bopuiin, kan bo pilpui thei a ni, ti ila a dik ber zâwk ang.

19.5. ‘Pian tharna’ vaw lârtu thenkhat chuan Johana 10:27-28-a Lal Isuan “Ka berâmten ka aw an hre thin, kei pawhin anni chu ka hria, anni chuan mi zui thin; an hnênah chatuan nunna ka pe a; kumkhuain an boral lo vang a, tu man ka kut ata min chhuhsak hek lo vang,” a tih hi ‘piang thar dik takte an bo hlen thei lo’ an tih tlawhchhana an hman thin chu niin a lang.Heta Isua tawngkam hman ‘chhuhsak’(Sâp tawng chuan ‘snatch’) tih hian mi chak zawk ten an chakna hmanga a chak lo zawkte thil neih an lakluihsak ang thil hi a kawk a. khawvêl hi Pathian leh Setana indona ram a la nih avangin, Isua berâmte hi Setanan chhuhsak tum mah se, a theih loh tur thu a sawina niin a lang. Hei hian Pathian fate hi keimahni duh thu pawhin kan tlân bo hlen thei lo, tihna lam chu a kâwk lo vang. Duh thlanna Pathianin min pêk hi, Evi leh Adama te ang khân Pathian duh loh zâwng leh, Pathian nêna kan inthlun zawmna tichhe zâwngin a hman theih ngei ang.

19.6. Thuthlung Hlui hunah khân Israel fate (Pathian mîte) zîngah ngei pawh Pathian duh loh zâwng thil an tih avanga Pathianin a tihboral an awm a; Kora leh a hnung zuitu mi 250 lai pawh lei kaka tlâk hlumtîr an nih kha (Number 16:1-30). Sam ziaktu pawhin “Nangmah hlata awmte chu an boral dâwn si a: kei atân erawh zawng Pathian hnaih hi a tha a ni,” (Sam 73:27) a lo ti bawk a. Zawlnei Hosea chuan Pathian thu a dawn hetiang hian a lo puangchhuak bawk: “An chung a pik e! Ka hnên ata an kal bo ta si a; Boralna an chungah a thleng e! Ka chungah an hel ta si a…” tiin. (Hosea 7:13). Tichuan, Thuthlung Hlui huna Pathian fate an bo hlen thei ang bawk khân, Thuthlung Thar huna Pathian fate hi (‘piang thar’-ah kan inchhâl emaw, kan inchhâl lo emaw) kan bopil hlen thei ngei ang.

19.7. Thuthlung Thar intan tirh lai hunah pawh khân Lal Isuan, “Tlûknate hi awm tur rêng zawng a ni; nimahsela tlûkna awmtîrtu chung chu a pik e… I kutin emaw, i kein emaw a tih tlûk che chuan tan la paih daih rawh; kut khing hnih emaw, ke pahnih emaw neia kumkhaw meia paih nih ai chuan, piang sualin emaw, ke baiin emaw nunnaa luh chu i tân a tha zâwk,” (Mt 18:7-8) a lo tih hi, ringtu / chhandam ni tawhte hnêna a sawi ni ngeiin a lang. Hebrai ziaktu pawhin “Tih êna awm tawh, vân thil pêk tema, Thlarau Thianghlim pawh chang ve tawh, Pathian thu tuina leh khawvêl lo la awm tur thil tih theihna tem tawh zet a, tlûksan leh tate chu sim tura hruai kîr leh rual an ni tawh lo…” a lo ti ve bawk a ni.

(la chhunzawm tur)

Leave a Reply

error: Content is protected !!