Manipur-a Imphal West district-a cheng pa pakhat, kum 47 mi chuan ram ruak leh ro, acre 300-a zau chu kum 20 liam ta chhungin thing chi hrang hrang phunin ram ngawah a chantir.
Moirangthem Loiya hi Uripok Khaidem Leikai-a cheng niin Imphal khawpui daia Langol Hill dungah kum 20 chuang kal ta atang khan thing a phun tan.
A naupan lai atanga khuarel ngaina tak, Loiya chuan, “Kum 2000 tir lam, Chennai atanga college ka chhuah hlimah Koubru tlangah ka kal a. Tun hmaa thing chhah tak awmna thin hmun, Koubru hill range-te lo chereu ta ka hmuh chuan ka rilru a na a, a ngai anga chhuah leh duhna lian tak kha ka nei ta a ni,” tiin PTI hnenah a sawi.
Imphal daia Langol Hill-a Maru Langol tin thin chu ‘Punshilok Maru’ emaw, ‘Spring of Life’ emawa a hming thlakin beihpui an thlak ta a ni.
“Tihpalh thila ka hawi khawthawngin heng lai hmun hi lo vah leh hal vanga chereuh ka hmu a, siam that leh ka tum ta a ni,” a ti.
“Heng lai hi tunah chuan kum ruk zet ka chenna hmun a ni ta a, bukah ka khawsa a. Mau, oak, lamkhuang leh teak ka phun a, mihringin an lo tihchhiat tawhte chu tun din leh ka tum a ni,” tiin Loiya chuan a sawi a. Ram ngawa a awm zat leh awm loh zat hun chu a inzat vel niin a sawi.
“A chi ka lei a, ka theihna apiangah ka phun mai a ni,” tiin Loiya chuan a sawi a, “Fur dawnah zel ka phun a, ruah a tlak hian a thang chak bik a ni,” a ti.
“Dan lova sa pel, a bikin intihhlim nana rawn pel ang chi hi harsatna kan tawh leh pakhat a ni bawk,” tiin Wild Life & Habitat Protection Society (WAHPS) dintu Loiya hian a sawi a. Society a din hian Punshilok forest vawn him bakah dan lova sa pelh leh ram hal chu an veng tih a sawi.
State forest thuneitute pawhin Loiya-a’n Longol hill range-a thing a phun hi an phurpui hle.
Acre 300 vela zau ram ngawah hian thing chi 100 chuang awmin mau ringawt pawh chi 25 vel a awm a; sazuk, porcupine leh rul a tam hle tawh bawk.
Thuneitute chuan a hmun hi kum 20 vel liam taah kha chuan ram bua mai a nih thu an sawi.
Forest thuneitute chuan heng lai ram ngaw a kan leh chhan thin hi miin thlai chinna tura an hal leh thil dang atana an hman duh vang a nih thin thu an sawi.
Loiya-a hian ram ngaw din thar leh tura a beihna hi hnapui ber pakhata a neih a nih rualin a chhungkaw chawm nan damdawi dawr a nei bawk.