- Mahmuaka Chhakchhuak
Tunge Nikodema chu?
Bible ah hian Nikodema hi vawi nga a langa, chung te chu ; Joh. 3;1, 4, 9, 7;50, 19;39 ah te hian a ni. Nikodema tih hi a awmzia chu ‘Mipui ngam tu‘ tihna a ni a, Nikodema hi Pharisai a ni a, Sanhedrin pawla mi a ni bawk a, Rabbi (Zirtirtu) a ni bawk. Mithiam leh mi ropui tak a nih piah lamah mi langsar tak ni phak a ni.
Isua a hriat dan leh a hmuh dan: Nikodema hian tunhma lamin Isua chanchin hi alo hre tawh thin a, a thil tihmak te chu alo hre tawh thin a ni. Chungte avang chuan Isua chu mi danglam tak a ni tih chu alo ral hriat daih tawh a, chungte avang chuan Isua chanchin chu alo ngaihven ta a ni. Nimahsela, Rabbi a nih avang leh mi chungnung tak a nih avang chuan an Sakhaw inkaihhruai dan ni lo leh an rindan ni lo zirtirna dang ngaihven avanga lan chu atan zahthlak niin a hria a, chhun khawengah kal loin zan thim hnuah Isua hmu turin a kal ta a. Joh. 3;2 thuah chuan ‘Chumi chu zanah Isua hnenah a lokal a, a hnenah Rabbi, Pathian hnen ata zirtirtua lokal i ni tih kan hria…….’ tiin a han sawi nghal a, Isua chanchin leh rawngbawl dan chu hun hmasa lamah alo ngaihven tawh tih a hriat theih mai a ni.
Hetih hunlaia Pharisai Sakhaw puithiam te rawngbawl dan chuan mit a tlung lo em em a, Juda te Sakhaw kalpui dan leh in zirtir dan pawh chuan anmahni tana hamthatna zawng chiahin Rawngbawlna an nei a, Pathian ruat anga Puithiam hna kalpui lo tu an lo tam ta a, Israel te zingah Pathian aw Zawlnei te hmanga puan thin ang chu a reh rei ta hle a, mipui leh Puithiam/ Rawngbawltu inkarah inrinhlelhna alo tam a, Rom Sorkar lalte’n an thawhpui duhzawng leh an lamtang te chu Sakhaw hruaitu nihna an vawn tir a, hetiang dinhmunah hian thutaka tuihal te tan lungawih a har hle reng ang. Nikodema hian Baptistu Johana chanchin kha alo hriat tawh ngei a rinawma, a hnungzuitu Isua chanchi leh a rawngbawl dan chu a hre leh a, mi danglam an nihna chu a hre ta a ni.
Isua chuan huaisen takin Rawngbawlna a nei a, hmangaihna leh lainatna erawh a nei tlat thung a, amah tihmualpho tum mahsela, an tan hun a siamsak duh ngai loh avang chuan mifing tak niin a hre bawk a, a kiangah a awmin mi a hneh theihzia a hria a, ‘Isua chu mi danglam tak a ni tih a hriat avang chuan a chanchin chu a ngaihven lehzual a ni. Tichuan, Isua chu a rawn hnaih a, a thu a ngaithla a, zawhna a han zawt bawk a’, Isua thusawi te chuan a thinlung a hneh ta a ni. Hemi hnu lama a chanchin kan hriat leh chuan Isua lamah a tang ta zel a ni.
Isua nen an intawn dan; –
Johana. 3;1 – 21 chhung thu ah kan hmu a, Isua rawngbawlna hi Juda hruaitute hian an dodal nasa hle mai a, nimahsela hetih hunlai pawh hian an hruaitu zing ami – Nikodema chuan Isua chanchin chu a ngaihven tlat mai si a, Isua a rawn pan a, a biak hmasak berna kan hmuhah chuan zanah a hnenah a rawn kal thu a ni. Chhun engah chuan zahthlak deuh ah a ngai pawh a ni maithei a, a dinhmun nena thlir chuan a awm tho mai. A nih loh leh Isua tan hian zan hun hi hunawl a nih a ring anga kawm theihna hun awm a ring anga kawm a duh vang pawh a ni thei. A tawngkam hmasa berah chuan ‘Rabbi, Pathian hnen ata zirtirtua lokal i ni tih kan hria……..’ a han ti phawt a, ‘Rabbi‘ tih a hmanna chhan chu a tlukpui (Rabbi ve tho a ni a) a ni nain zahderna tawngkam pawh a ni thei a, a zah tak tak pawh a ni thei.
Nikodema hi Juda Roreltu tiin KJV chuan a sawi a, mi chungnung tak chuan hun rei tak atang tawhin Isua chanchin chu alo ngaihven tawh tih a chiang a ni. Kan sawi tak ang khan Juda hruaitute hian Isua hi an dodal nasa em em a, tihmualpho an tum reng thin a ni. Nimahsela, an zing a mi Nikodema erawh chuan Isua chu Pathian hnen atanga Zirtirtua lokal a ni tih a hre tlat a, a dah chungnung tlat thung a.
Piantharna thu Isua’n a hrilfiah; – Tichuan, ‘Pathian an chunga a awmloh chuan heng thilmak i tih hi tuman an ti thei lo ang‘ a ti a, Isua thilmak tih chu chik takin alo chhui tawh tih a hriat theih a, Thlaraua piantharna neilo – Nikodema hian Thlarau lam thil chu hriatna a nei lo ang tih chu a hritthiam theih mai a, chuvang chuan Isua chuan ‘Tih tak meuhin, tih tak meuhin ka hrilh a che, mi tupawh an pianthar loh chuan Pathian ram an hmu thei lo ang‘ a ti a, helaia Isua, piantharna thu a sawi hi ‘Chunglam Pianna‘ a ni a, KJV chuan ‘piang nawn’ a ti a, WEB chuan ‘piangthar‘ a ti a, footnote ah chuan ziah chhunzawmin Joh.3;7 thua ‘anothen’ tih nen hian a awmzia chu ‘piangnawn’ tih leh ‘chunglam atanga chhuak’ tihna ve ve a ni a ti. The Living Bible chuan ‘piang nawn‘ a ti bawk a, ARV leh ERV te pawhin ‘piang nawn‘ an ti vek tho mai.
Hetiang hian i han sawizau deuh ta ila; Mizo tawng ai chuan English hian a chiang zawk deuh anga, English Bible lama ‘Piangthar ‘ an sawi dan hrang hrang te chu ; Reborn; OEB,etc Second birth; BBE, etc Born a new; Darby, Tyndale, WEB, WEBBE, WEBME, HNV, Murduck, RV, ERV, Ampflied (born a new ; from above), Coverdale, etc From above; LEB, NETFree, ASV, Rotherham, TS1998, Godbey, YLT, ACV, ISV, EBR, Massage, EBR, CEV, NRSV, etc Born again; KJV, RKJNT, NKJV, RNKJV, BWE, RWebster (again ; or from above), EMTV, UKJV, Geneva1599, Webster, KJVPCE, KJV1611, MKJV, AKJV, Bishops, Geneva 1587, Douay, NIV, ESV, LB, ARV, etc.
Tichuan helaia Isua’n Piantharna thu a sawi hi tisa pianna mai a ni lo a, Pian nawnna tihna a ni a, chu chu tawngbul zawk Greek tawng lamah chuan ‘anothen’ tih a ni a, chumi awmzia chu ‘Chunglam atanga piang, Pathian hrin’ tihna a ni. Helai thu chiah hi ‘anothen’ hmanna a ni a, I Pet. 1;3 thu a ‘hring leh’ tih chu I Pet. 1;23 ah chuan ‘piangthar’ tih a ni a, Greek tawnga ‘ anagennon’ tih ve ve a ni.
Nimahsela, Nikodema hian chu Piantharna chu a hrethiam lo a, Isua hnenah chuan ‘Mi, a tar hnuin engtinnge a pian theih ang ? Anu pumah vawihnih lutin a piang thei em ni? tiin zawhna a zawt leh ta a, he zawhna hi zawhna awm tak a ni. Tichuan, Isua chuan chiang zawkin hetiang hian a han sawi a – ‘Tih tak meuhin, tih tak meuhin ka hrilh a che, mi tupawh tui ah leh thlarau ah an pian loh chuan Pathian ramah an lut thei lo ang. Tisaa piang a piang tisa a ni ; Thlaraua piang a piang thlarau a ni. I piangthar tur ka tih che hi mak ti suh’ tiin a hmalama kan sawi tawh ang khan Nikodema hian Isua thiltihmak chanchin a hriat hian khawvel thil a ni lo tih a hria a, mak ati a, a hrethiam lo a ni. Chuvang chuan Isua chuan hrethiam turin pianthar angai a, piantharna tur pawh chiang takin a hrilh nghal ta a ni. Tisaa pianna chu Tisa mi nihna a ni a, Thlaraua pianna chu thlarau mi nihna a nih dan pawh a sawi bawk a ni. Nimahsela, Nikodema chuan ala hrethiam chuang lo a, Isua hnenah chuan ‘chung thil chu engtinnge a awm theih ang?’ a ti a, Isua chuan ‘Israel zirtirtu i ni si a, chung chu i hre lo maw? tiin a chhang let leh a, a hnu leh ah chuan Isua vek chuan ‘……… Vana thil (KJV chuan Van lam thil te a ti kher) hrilh che u ila engtinge in awih ang? a ti leh ta a ni. Isua sawi ‘Piantharna‘ chu van lam thil a ni a, Israel zirtirtu ve ngawt tan chuan hriatfiah chi a ni lo a ni.
Hetiang hian i han sawi belh ta ila – Isua, a sawitu ngei pawh hi chunglam chhuak a ni a (Joh. 3;13), Isua cbua chunglam thiltih theihna hmangin thilmak a ti thinin rawngbawlna a nei thin a ni. Nikodema hnenah pawh hian chunglam atanga piantharna thu a sawi a, a ni lah chuan Piannawnna (re birth) turah alo ngai a, a hrethiam lo hle a ni. A nu pumah vawihnih lutin a piang thei em ni? a ti a, zawhna awm tak a zawt a ni. Isua chu chunglam chhuak a ni a, a thiltih leh rawngbawl dan reng reng pawh chu mihring lam dan angin a ni lo a, mihring finna hmanga hriat theih leh chhuichhuah theih pawh a nilo. Nikodema hian Isua thiltihmak alo hriat pawh hian mak a ti a, mihring tana tihtheih rual a nih loh zia a hria a, ‘Pathian hnen ata zirtirtua lokal i ni tih kan hria‘ ati nghal reng mai a ni. Chuvang tak chuan hrefiah turin Isua chuan a hnenah chuan tihtak meuhin, tihtak meuhin ka hril a che, mi tupawh an pianthar loh chuan Pathian ram an hmu thei lo ang ‘ a ti a ni. A awmzia berah chuan Isua thiltihmak te chu hrefiah tur chuan Pianthar phawt angai tihna a ni.
Nikodema hian Isua chhanletna thu te hi a hriatthiam leh hriatthiam loh kan hmu zui hauh lo a, an in tha then mai nge, lungawi takin an in thlah? tih a lang lo a, Nikodema chanchin kan hriat lehna hmasa ber – Joh. 7;50 – 53 ah chuan Isua hnungzuitu a nih thu kan hmu a ni. Puithiam lamte leh Pharisai te’n Isua an itsikna leh an huatna chu a sosang zel a, Isua lah a larin miin an bawr nasa tawlh tawlh mai a, mantir tumin an bei a, a mantu turte lah chuan ‘Saw tiang rengin miin thu an sawi ngai lo an ti a, Pharisai te lah chuan ‘Nangni pawh bumin in awm ve ta elaw? an ti a, an inhnial ta a, Nikodema lah chuan an dan tlawhchhan chuan Isua man ngawt theih a nih loh dan a han sawi a, a Pharisai pui leh a rorel pui te chuan mak an ti hle mai a, ‘Nang pawh chu Galili mi i ni ve elaw? tiin an zawt let hial a, mak tiin an tindarh ta ngawt mai a ni.
Isua hun hnuhnungah; –
Nikodema hming lanna kan hmuh hnuhnung ber ah chuan Isua phum a nih dawn ah a ni. Isua chu itsikna avangin khenbeh a ni a, a ruang chu Joseph-a, Arimathai khua ami chuan a hlawm a, Nikodema hian Isua ruang chu phum a nih hmain a chunga a tihtheih hnuhnung ti turin thil kengin alo kal a, a thil rawn ken te hi to tham tak, hautak tham tak a ni. Murra leh Aloe inpawlhsa buk sawmnga a ni a, Murra hi Thing hnai atanga siam a ni a, Palestina ramah pawh a awm a, atam ber erawh chu Arabia leh Africa khawchhak lam atanga an lak a ni.He thing hnai hi a ban a, an pho hnu chuan alo char a, a rawng pawh a lo buang deuh thang a, an rawt dip a, taksa hnawih rimtuina atan an hmang thin. Sakhaw serh leh sanga hman tur hriak thianghlim ah pawh an telh thin a, mitthi ruang hnawih ah pawh an hmang bawk thin a ni.Khawchhak mifing ten nausen Isua hnena an thilpekah pawh khan a tel a ni. Aloe hi Murra anga thing atanga lak bawk a ni a, thing sang tak, eaglewood an tih Asia chhim chhak leh India hmarlam atanga lak a ni ang. Chumi a nih loh chuan Aloe thing rose ang deuh, hnah chhah tak atanga lak a ni ang. Aloe hi a rimtui hle a, a kha hle thung a ni. Rimtui siam nan te, damdawi atan te leh mitthi ruang hnawih ah te an hmang thin.
Tichuan, Nikodema chuan Isua ruang chu a tuam a, Isua tan a neih hlu tak a seng a, ropui takin Isua chu a thlah liam ta a ni. Nikodema nun chu Isua avangin zawi zawiin alo danglam a, a tir a ‘ aruka zana lokal ‘ a, Isua rawn hmu a nih laiin a hnu mai ah Isua chungchang chu itsik na rilru nena ngaihtuah lo a dan anga dik taka kalpui tur a ni tiin a tang leh a, a tawp ah chuan a langin Isua ruang hlawmtu zing ah telin sum tam tak sengin Isua chu a rawn vui ta a ni. Nikodema chuan Isua chanchin chu chik takin a chhui a chhui a, a tawp ah chuan Isua chu zui tlak a ni tih a hria a, zah pawh dawn hauh loin a zui ta a, Isua hun tawp ah pawh a nihna inhre hauh loin sum tam tak sengin Isua chu a thlah liam ta a ni. Isua vanga Nun thar neiin a inhria a, Isua vanga chan pawh huamin Isua tan a inpe ta a ni.