- Rosangzela, Vh
Presbyterian khawmpui lian leh hautak ber mai Synod inkhawmpui 2022 chuan kan ram thlirin corruption do a rel a. Synod inkhawmpui meuh ah hi chuan palai te pawh mi un tak tak, mahni tualchhungah pawh a zahawm chin an ni a; mi naran tan aw va neih ve theih a nilo. Inkhawmpui agenda te pawh Presbytery Inkhawmpui kaltlanga chhawp chhuah an ni a, chuvangin Synod Inkhawmpui agenda reng reng hi chu a nep theilo. Mizoram chhungah ngat chuan Presbyterian hi Kohhran lian leh member ngah ber a ni a, a hawi lam chu a kaw duak duak a ni ber mai. He inkhawmpui zahawm tak hian kan ram a eirukna leh hlemhletna um bo a tum hi mipui tan chuan thawk huaina a ni. Chutihrual chuan mitin zawhna chu, Synod hian Corruption hi a do ngam tak tak a ngem ? tih hi a ni.
Kan ram economy khawlpui chu kan hriat angin sorkar hnathawk te zara sum leng vel hi a ni. Lo neitute dinhmun kan hria, ram chhiatna khawp eiruk tur an neilo, an thawhchhuah pawh ram economy chawikang khawpa lian a la nilo. Mahni kutkawih thiamna ( entrepreneurship ) hmanga eizawng te pawh an dinhmun kan hria, an thawhchhuah beisei tur a la tam lo, factory a ni emaw industry a ni emaw mahni tapchhak zawl atanga thawh cottage industry thlengin ram economy chawikang thei dinhmunah an la ding lo. Kan sum hmuhna leh hmasawnna ruhrel din kawngah sorkar laipui a Hindu state te chhiah chhun luh a innghat kan ni. Retheih tawh nak a lai a sum hmuh ang ang lo eiru duh an intingmit zut mai bawk si a, a buaithlak anih hi. Bel te phai theilo, khawh liam zur zur kan tih pawh hi sorkar laipui hi a ni mai a, a sawi chhuak tu tan pawh han in chhuanna em em tur a awm lo.
Hmasawnna sum lo chheprel tute hi bi tum tur chu an nih a rinawm, kan sawi angin heng ram hmasawnna sum lo chheprel tute hi chu mi naran an nilova, lo neitu an nilova, dawrkai pawh an nilova, mahni kutkawih a eizawngte pawh an nilo. A ti thei chin chu mi chal lang politician leh sorkar milian ‘ bureaucrats ‘ te an ni ber. Hei tak hi corruption do kawnga a kawng khirh lai chu a ni ta a ni. Prism vanglai khan FIR thehluhte pawh an nei chamchi a, hlawhtling taka umzui ai mahin zuzi ral ta kha a tam zawk awm e. India ramah eirukna lian tham engngemaw zat kan hmu tawh a; Coal scam, Hawala scandal, Stock market scam, Bofors scam, Fodder scam, Common Wealth Games scam, 2G Spectrum Political scam..adt. keini ramah tunhma khawthlang lam a culvert bo te, Kau Tlabung, Tuirial Hydel Project, Serlui ‘B’, Serkhan Bagha road, MLA dawt bill tih te hi rei tak thubuai chai a ni a, thenkhatah phei chuan a hrem tura te mual lo liam ta daih te pawh an awm. Sorkar / Mipui sum eiruk hi chhuizuia zankhat thil thu a chinfel mai chi ni hek lo, a kum a kum a ngai a chuvangin YMA takin teirei peih a ngai ta a ni. Hei tak hi kan Mizo rilru hmanhmawh hian a tlin lo thin a ni, arbawm hal ang kan ni a tihluai a awp ral leh mai thin kan ni.
Sawi angin ram chhiatna khawp thlen thei sum chheprel tute hi mi langsar leh thil ti thei te an nih miau avangin hmalak a har em em a ni. Kan ram Kohhran hlun leh lian ber Presbyterian chuan Synod inkhawmpuiah corruption do chungchang thurel General Agenda 3 na a lo lang chu a pass a, Synod Executive Committee ( SEC ) in hmalak dan tur a lo bawhzui dawn a ni. He Agenda hi Presbytery 8 lai atanga lut a ni; Champhai North, Tuichangral ‘N’, Aizawl Bethel, Tuivai, Hmarphei, Chhimphei, Aizawl central leh Aizawl East Presbytery atanga lut a ni. Hei hian chiang taka a entir chu kan ram hi a tluchhe mek a, ram hmelma corruption hi um bo a ngai a ni tih a ni. Tun tum Synod thurelah pawh mipui ngaihven ber a ni hial awm e, tunah chuan mipuiin zawhna kan nei ta a, chu zawhna chu Kohhran hian corruption hi a beiin a do tak tak ngam dawn em tih hi niin thlir dan chikimin kan thlir mek a ni. Kohhran hian sum a um lutuk, lockdown lai pawh a a ngaihpawimawh ber chu Kohhran ho thlarau lam nun nilovin thawhlawm a ngaipawimawh zawk tih te sawi thin a ni, chutiang teh nuai’h anih avangin Kohhran in corruption do a sawi hian mitamtak rilruah rin ngam lohna a lian hle; a pawi khawp mai. Kohhran hlutna leh a zahawmna a hniam zel a, a kalphungah chin pawr tur a lo awm ve reng nen he agenda palai ten an pass ta mai hi chu huaisen thlak tak a ni. India ram khawpui Delhi a Kohhranin ram lei thute, concrete building sak sa lei tawh in let leh te..adt. sawithui a tul ber lovah ngai ila. Kan thu laimu chu Kohhran hi a che chhuak tak tak a ngem ? tih a ni. Brig. Thenphunga ( L ) in Kohhran hruaitute hnenah, “ Keiin mi corrupt te ka lo hrem a nga, nangni in in lo phuar ang chu “ a ti a ni awm e, phuar em chu an ngam leh ta chiah lo tiin tunhnuah an sawifo mai. Ni e, Kohhran hi a huaisen a ngai ta hle mai, famkim lohna khawvelah hian Kohhran chuan misual te hi famkimna ram kan thlen theihnan huaisen takin sual a do ngam a ngai ta a ni.
He khawvel changkang tawh takah hian ram zau tak hi thingtlang khawte ang chauh a ni ta a, inhriatpawh loh reng hi a awm lo. Engkim mai hi a langtlang hulh tawh, chuvangin sorkar project lian leh te thlengin mitin tapchhak zawl titi a ni zo ta a. Kohhran thil pawh a bang chuang lo, kan ram hmel ti chhe tu leh hnam hnuaihnung ang mai a min chhuah tute hi hnungkhirh an hun ta viau mai. Nge kan ti nek nek a nga, office a hun takah thlen tur tih vel mai mai in kan in chhuah leh mai lo maw ? office ban hun dik takah tih te, Seminar, workshop, inkhawmpui tih velah tute emaw thuziak kan zir leh mai mai ang tih te hi a hlauhawm hlel love. He Synod thurel zahawm leh pawimawh hi ram thatna thleng ngei turin Kohhran hmalakna mipuiin I thlawp tlat ang u.