Israel mipuite retheih zia kha

  • Mahmuaka Chhakchhuak

Genesis 32;28 thu kan chhiar chuan Jakoba chu Israela alo nih tak dan kan hmuin Pathian a buan a, a buan hneh avangin a hming pawh thlak a nih dan chiang takin kan hria a ni. Tichuan, Israela chuan fa sawm leh pahnih a nei a, chungte chu; Dana, Naphthalia, Asera, Zebulun, Iskara, Manasea, Ephraima, Simeona, Benjamina, Juda, Reubena leh Gada-te an ni.

Isreal hnam sawm pahnihte chungah chuan Roreltu sawm leh pali an awm hman a, chungte chu; Othiniela, Ehuda, Samagara, Debora, Gideona, Abimaleka, Tola, Jaira, Jeptha, Ibzana, Elona, Abdona, Samsona leh Samuela-te an ni a. Anni roreltute rorel hnuah hian Lal pathum an nei leh a, chungte chu; Saula, Davida leh Solomona-te an niin kum 120 chhung Israel hnam sawm leh hnam hnih chungah Lal niin rorelna an nei a. Saula chu BC. 1051 atanga BC. 1010 thleng Lal niin rorelna fawng a chelh a, kum 40 chhung a lal a ni. BC. 1010 atanga BC 970 thleng, kum 40 chhung bawk chu Israel hnamte chungah Davida chuan rorelna a nei leh a, chumi hnuah Davida fapa Solomona chuan kum 40 chhung rorelna a nei leh a ni. Tichuan BC. 931-ah Israel hnam sawm leh hnam hnihte chu thena awmin hnam sawmte chu Hmar lam lalram tia sawi an niin Israel hnam bik tia sawi an ni a. Chhim lam Lalram tia sawi Juda hnam bik, hnam hnihte an awm lehin Juda hnam leh Simeona hnamte chu Chhim lam Lalram tih an ni.

Tichuan, Hmar lam lalramah hian Lal sawm leh pakua (19) an nei hmanin kum 250 chhung anmahnia ro inrelin hun an hmang a, chung an lal te chu; Jeroboama, Nadaba, Baasa, Ela, Zimri, Omria, Ahaba, Ahazia, Jehorama, Jehua, Jehoahaza, Jehoasa (Juasa), Jeroboama II, Zekaria, Salum, Manahem, Pekahia, Peka leh Hosea te an ni. Hmar lam Lalrama Lal hmasa ber Jeroboama hi BC. 930-ah lalin kum 22 chhung a lal a. Nimahsela a lal chhung hian a mipuite chungah a sual thinin Pathian hawisanin Rangkachak Sebawngno lem te pawh chibai a buk tir hial a ni. A hnuah Nadaba chu BC. 909 atangin a rawn lal ve leh a, a ni pawh hi kum hnih chhung chauh a lal hman nain a mite chungah a sual viau thin. Baasa chuan Nadaba chu thatin Israel mipuite chungah a rawn lal veleh a, BC. 908 atanga rawn lalin kum 24 chhung a lal a, a ni pawh hi a sual hle mai a, Jeroboama chhungte chu a that vek a nih kha. A hnuah Ela chu rawn lal velehin BC. 886 atangin a rawn lal tan a, kum hnih chauh a lal hman nain a ni pawh hi lal sual tia sawi a ni.

Ela zurui chu Zimri chuan thatin amah chu lalah a rawn in vuah chawp a, BC. 885-ah rawn lalin a ni pawh hi ni 7 chhung chauh a lal hman tak nain lal sual tak a ni. A lal inah chuan mi panga thatin an ruangte chu a hal ral bawk a, a nunrawng hle. A hnuah Tibni chu BC. 885 atanga rawn lalin kum li chhung a lal hman a. A lal hunchhung hian Israel mi thenkhatte chungah hleihluak takin rorelna a nei a, lal sual tak bawk a ni. BC. 881 atangin Omri chu kum 12 chhung Israel mipuite chungah a rawn lal veleh a, Samari khawpuite dinin chu chu Israel khawpui atan a buatsaih bawk a, nimahsela a rorel danah erawh lal sual tak a ni. A hnuah hian Ahaba chu BC. 869-ah rawn lal velehin kum 22 chhung Israel mipuite chungah rorelna a nei a. A ni pawh hi lal sual tak niin Jezebeli chu nupui atan a nei bawkin Israel mipuite chungah nunrawng takin rorelna a nei thin. BC. 847 atangin Israel mipuite chunga rorelna nei turin Ahazia chu lalah a rawn awm leh a, a ni pawh kum hnih chhung chauh a lal hman nain Pathian aia Baal be tu a niin lal sual tak a ni. Ahazia hnuah hian Jehorama chu BC. 845-ah Israel mipuite chunga rorelna nei turin lal a rawn ni leh a, kum sawm leh pahnih chhung lal nimahsela lal sual tak a niin Jehua’n a that a.

Jehua chu BC. 833-ah lal a rawn ni a, kum 28 chhung Israel mipuite chungah rorelna a neiin a ni phei hi chu Sual rapthlak tak a ni. Jehosaphata fapa a niin Baal puithiamte that bawk mahsela nunrawng takin rorelna a nei thin a ni. BC. 805-ah Jehoaza chu lal a rawn ni leh a, kum 17 chhung Israel mipuite chungah rorelna a nei a, a ni pawh hi lal sual tak tho a ni. A hnu lama Israel mipuite chunga rorelna nei a, lal rawn ni leh te reng rengte pawh lal sual tak vek an ni a, tumah reng lal tha an awm lo. An lal hnuhnung ber Hoshea ngei pawh kum kua lai lal nimahsela lal sual rapthlak tia sawi leh chhinchhiah a ni tho a ni. Hoshea hunah hian BC. 722-ah Hmar lam lalram chu Assuria salah an tang ta a nih kha.

Chhim lam lalram pawh chuan lal sawm hnih (20) neiin kum 400 chhung lai anmahniin ro an rel hman a. Chung an lalte chu hengte hi an ni a; Rehoboama, Abijama (Abija), Asa, Jehosaphata, Jehorama, Ahaza, Athalia, Joasa (Jehoasa), Amazia, Azaria (Uzzia), Jothama, Ahaza, Hezekia, Manasea, Jehoiakima, Jehoiakina leh Zedekia te an ni. BC. 930-ah Rehoboama chu lalin kum 17 chhung a lal a, a ni pawh hi lal tha ni loin lal sual a ni. BC. 913-ah Abija chu a rawn lal veleh a, kum thum chhung a lalin a ni pawh lal sual a ni. BC. 910-ah Asa chu rawn lal velehin kum 41 chhung a lal a, a ni erawh hi chu lal tha niin Pathian hmangaihna nen Juda mipuite chungah ro a rel a, apa milim siamte ngei pawh a tichhe vek bawk. BC. 870-ah Jehosaphata chu a rawn lal veleh a, kum 25 chhung lalin a ni pawh hi lal tha tia sawi a ni. Jehorama te, Ahazia te, Athalia te pawh hi lal sual tak vek an ni a, Joasa erawh lal tha niin Amazia phei chu a ram mipuite’n an fak em em niin lal tha a ni a, Azaria leh Jothama pawh lal tha niin Ahaza chu sualin Hezekia chu lal tha a ni leh a, Manasea leh Amona pawh lal sual niin Josia erawh lal tha a ni a, Jehoiakima, Jehoichina leh Zedekia te pawh sualin lal sual an tam hle a ni. An lal hnuhnung ber Zedekia hunlai BC. 566-ah Juda mipuite chu Babulon salah hruai an ni a, Jerusalem khawpui ngei pawh BC. 586-ah chuan a lo tluchhe ta a ni.

Hmar lam lalram kan tih Israel hnamte awptu Assuria chu BC. 606-ah Babulon hnuaiah an lo awm leh tain Babulon chuan an lo awp leh a, tichuan chhim lam lal ram kan tih leh Hmar lam lal ram kan tihte chu Babulon hnuaiah an awmin Babulon ngei pawh chu BC. 547-ah Medo-Persia hnuaiah an lo awm leh ta a. Medo-Persia hnuaiah hian kum kua lai rethei taka an awm hnuin BC. 538-ah Zerubabela hoin Israel mipuite chuan a hmasa ber atan anmahni ram ngeiah zalen takin an kir a, Hmar lam lalram leh Chhim lam lalram inthen tantirh atanga chhut phei chuan kum 393 lai rethei takin an awm hman a ni. BC. 458-ah a vawi hnihna atan Israel mipuite chuan Ezra hoin anmahni ram chu thlamuang takin an pan leh a, a tum thumna tan BC. 445-ah Nehemia hoin an kir leh a, Jerusalem khawpui ngei pawh alo chuai hle hman tawh a, chuti taka an khawpui ber lo tluchhe ta a han hmuh chuan a thinlung pawh a khawih hle a nih kha. Nehemia ho chuan siamthat hna an thawk char char a “Hawh teh u, sawichhiata kan awm tawh lohna turin Jerusalem kulh chhe tawh hi i tung ding leh ang u” tiin a mite chu a han aukhawm leh a. Tichuan Israel mipuite chuan anmahni ram ngeiah thlamuang takin hun an hmang leh thei ta a ni. Heta chinah hi chuan tuma hnuaiah awm tawh loin anmahniin ro an inrel a, Nehemia hoin sorkar thar an din bawk a ni.

Leave a Reply

error: Content is protected !!