Lehkhabu Thlirna : LALPA A THA Ziaktu – Zova Tlau

  • Mahmuaka Chhakchhuak

Ka lehkhabu ziah pahnihna RAM KALSIAM chu Aug. 25, 2023 (Zirtawpni) ah tlangzarhna a ni a, Pathian zarah mite ngaihhlut alo hlawh ve pawhin ka hria a, ka lawm hle a ni. Ralhla atangin Pu Lalsawta (Mizoram Congress hotu) nen hian kan inbia a, i lehkhabu buatsaih thar chu bu 20 ka lo la ve ange a tih avangin a zan la la chuan ka phei nghal a. Pu Sawta hian ka lehkhabu buatsaih hmasa zawk HRINGNUN HI tih pawh kha bu 50 lai min lo laksak tawh avangin min duhsak ve hrim hrim pawhin ka hria a, ka lawm hle a ni. Han sawizau hlek ila: Pu Sawta nen hian engtik atanga in hmelhriat nge kan nih kan hre mai ta lo nain kan inhre tha viau mai. ‘Politician’ a ni nain Politics lam erawh kan sawi tam ngai lem lo a, Day by Day History bu hnih a neiin chungte chu nitin a chhiar thin a, chung a thu chhiarte chu chhiar ve tura min duh thin avang hian vawi tam tak a thlalain min rawn thawn thin a ni.

Mi inchhiar zau mi leh thu leh hla lama rilru pe mi a nihna ang ngei hian ziakmi leh thu leh hla lama tuite hi a ngaina hle mai tih pawh a hriat a, tumkhat chu ka thianpa K. Remruatfela (Mizote Indian Union hnuaia kan luh dan tih lehkhabu ziaktu) nen hian lirtheia kan chuan laiin WA message a rawn thawn a, chutah pawh chuan inngaitlawm takin Lalsawta, MPCC President ka ni a rawn ti hmasain Mizote Excluded Area-a kan awm tawh dan chanchin a hriat dan chu a rawn sawi chhunzawm a. Hei hi Fela nen pawh an inbiak vawikhatna a niin Fela hian Pu Sawta number pawh hi alo save nghal bawk a. Hetiang hian midang tam tak pawh a biak thin pawh a rinawm a, mi inngaitlawm tak mi ni pawhin a hriat. Tichuan, zan dar riat velah an In chu thlengin ka lehkhabu chu min leisak a, kan tawng mawlh mawlh lai chuan a lehkhabu chhuar atangin tuna kan han sawi tur LALPA A THA tih lehkhabu hi a rawn phawrh a, phek hmasa berah chuan ‘Presented to Pu Mahmuaka Form Lalsawta 28/8/2023’ tia ziakin he lehkhabu hi kan nuin a lo lei a, ka han chhiar a, alo chhiar tlak riau mai a, a hlawmin ka lei a, heti hian ka duhsak zawngte chhiar ve turin ka ti a, chhiar ve ngei la ka duh a ni tiin min pe nghal a.

Pu Sawta te angin kan hming bula ‘Pu’ tih an han ziak hi chu a zahthlak deuh mange aw ti rilru chung chuan lawm taka lehkhabu chu lain ka bag-ah chuan ka khung nghal a, minute nga pawh ka awm hman kher lo ang tiin ka chhuak lehnghal mai a, In lamah ka hawng vang vang a. Kawnga ka tlan lai chuan ‘Pu Sawta hi chu mi inchhiar zau tih taka amah ang hian midang pawh chhiar zau ve tura min duh thinna hi chu a fakawm ngawt mai’ ka ti rilru a, In ka thlen hnuah chuan a lehkhabu min pek chu ka bih thuak thuak a, a ziaktu Zoa Tlau hi eng emaw ti taka hriatna ka nei tawh a ni tiin social media lamah ka han zawng thuak thuak a, a chanchin chu hre zau lo mah ila eng emaw ti chuan hriat deuh ruak ruak dan chu ka nei thei mai bawk a. Pu Sawta meuhin a thlawna a dawn pawh niloa sum senga a lei a, duhsak taka chhiar ve tura min duh avanga min pek a nihna hrim hrim avang chuan ka chhiar ngei ang ti rilruin Lunglei lama ka haw phei hnuin ka hunawl neih ang angah ka chhiar ta a.

He lehkhabu ziaktu Zova Tlau hi Oct. 17, 2022 niah khan thawmhnaw suk nena Scooter-a an In lam pana a tlan laiin Stroke avangin a tlu thut mai a, rang taka Damdawiin panpui a niin IUC-ah dah luh nghal a ni a, Oct. 24, 2022 niah chuan Trinity Hospital-ah a thluaka thi a tlin avangin a lu chu an zai hawng ta a ni. Hetiang taka natna khirh tak avangin damdawiina hun rei tak a awm chhung hian nitinin thu ziakin chung a thuziahte chu heti hian a buin khawr pum alo ni a, mitin chhiar theih tura buatsaih alo ni ta a ni. Natna khuma a awmlaia hetianga lehkha ziaka hun a hmang hi a fakawm hle a, lehkha ziak hi thenkhatte tan chuan tih namai a ni lo a, phek khat lek ziak tur pawh hian hun rei tak hmang thin pawh kan awm. Zova Tlau ngei pawh hian heng thu a ziak dawn leh a ziak lai ngei pawh hian harsatna chi hrang hrang a tawk ngeiin a rinawm a, a taksa natna mai bakah ngaihtuahna hman hleihtheih lohna tur thil chi hrang hrang a nei ngei ang a, chung zawng zawng paltlang chuan heti hian lehkhabua buatsaih tham – Ni Za chhunga nitina a ziak thei hi a chhuanawm hle a ni.

Kum 1660 daih tawhah khan sual vang leh mi pawi sawi vang pawh nilo, Sakhuana avangin mi pakhat chu Lunginah kum 12 lai a tang a, chutianga hun rei tak chhung atan lai chuan ‘Engkim Pathian kutah ka hlan a, tanin chhung ka luh chinah Pathian chu ka kiangah a awm tlat tih ka hria a, tun ang reng rengin Lal Isua hi a tak tak a nih ka la hre ngai lo’ tiin a ziak hial a ni. Hetianga tanina a tan lai hian lehkhabu tha tak tak – Fianrial hlawkna, Thlaraua Tawngtai, Kristian Chetzia, Khawpui Thianghlim, Mitthi Thawhlehna leh Khawngaihna Luangliam te chu a ziak a, heng bakah hian lehkhabu te deuh pawh eng emawzat a ziak bawk a ni. Tichuan, kum 1672-ah tanin atangin alo chhuak a, Pastor atana lak a niin rawngbawlna a nei leh a, nimahsela kum thum hnu lekah chuan man leh a niin Bedford Bridge taninah chuan khung a ni a, he tanina thla ruk a tan chhung hian vawiin thlenga lehkhabu chuai thei lo Kristian Vanram Kawng zawh Thu chu a ziak a. A damlaiin he lehkhabu hi vaw 11 lai chhut nawn a niin copy 100, 000 lai chhut tawh a ni nghe nghe a, chu lehkhabu ziaktu chu tu dang niloin John Bunyan a ni.

John Bunyan ang deuhin Rev. Ellic Hnehzova pawh hian Nogong Jail-a a tan laiin a phurh zawh loh tur khawpa tam lehkha a ziak tawh bawk a, chutiang zelin HK. Bawichhuaka pawh khan kum 1948-a Silchar District Jail-a a tan laiin NUN DAN tih lehkhabu a ziak tawh bawk a. He lehkhabu pawh hi chhiar hlawh tak niin vawiinah phei chuan NUN DAN lehkhabu hi hmuh tur a awm tawh meuh lo a, VLC. Vanlalhriatrenga lehkhabu buatsaih Mi Ropui HK. Bawihchhuaka tihah khan a zavaia dah tel a ni a, chu chu kan hmuh theihna tur awmchhun a ni mai thei e. Hetianga midang ziak kan han sawi chhan chu Zova Tlau anga midang enkawlna an dawn laia awm mai mai bik loa an hun hlu tak chu tangkai taka an hman dan kan han tarlan duh vang a ni. Nang leh kei, enkawlna dawng lo a, zalen taka hun hmangtu tan phei chuan hun hi hman tangkai dan ava tam lehzual dawn em.

Ekhai, a bu chhung thu kan sawi hmain a behbawm kan sawi chhung ringawt chu a rei mah mah dawn e duhtawk rih ang. Zova Tlau ziah he lehkhabu hi Dec. 10, 2022 atanga March 27, 2023 thlenga a ziak niin ni Za chhunga a ziak dahkhawmna a ni. Ni Za chhungah chuan khum beta awmin a taksa chu bawrhsawmin enkawlna dawng mek a ni a, chuti chung chuan a ngaihtuahna erawh damdawiin chhung chauha awm loin heti hian thil chi hrang hrang: Nun dan tha lam hawi leh Pathian kan hnaih theihna tur lam kawng kawhhmuhna mai bakah Pathianin min hmangaihzia hriat chhuah theihna tur chi hrang hrangte chu ziaka dahin heti hian mitin taka chhiar theih turin a buin khawr puma lo ni ta a ni. He lehkhabu chhunga thu awmte hi Pulpit tlang atanga sawi chi thu tha ngawt a ni lo a, mahnia chhiar melh melh chi leh chhungkua pawha ngaihthlak tura chhiar rik lauh lauh chi pawh a niin mitin tana chhiar rem vek tur chi nia huam zau taka ziak a ni.

Zova Tlau hian he lehkhabu chhunga thute hi a ziah lai hian a nuna Pathian thiltihtheihna ropui tak chu fiah takin a hmu tih a hriat a, Pathian chu mitin tana hmangaihna leh khawngaihna neitu a nihna chu midang hriat tura luanchhuah tir tumin heti hian natna khum atanga nitinin a ziak a, a thuziak khawi lai pawh chhiar hian Zova Tlau tawngkam thlum tak takte kan hriat ruala Pathian ropuina hmuh theihna tur a ziak lang thei zel hi Pathian thlarauin a ziah lai hian a chenchilh a ni tih pawh phat rual a ni lo. Hetianga damlohna khum atanga thu tha leh hlu tak tak ziak theia awm hi amah Zova Tlau ber hi a lawm a rinawm a, thih hlauhawma awm hnu Pathianin damna a pe hi lawmna avanga zuang tawr tawr hial pawh a chak ngei ang. Chu a lawmna khatliam zia chu he lehkhabu chhungah hian hmuh tur a awm a, phek tinah chhiar theih turin a ziak lang a ni. Sawi tawh angin he lehkhabu hian huamchin bik nei loin bituk hleihtheih nei loin zau tak thlengin a huam a, thu tawi te te, chhiar awlsam tak tak tura ziak a nih avang hian awlsam taka chhiar zawh mai theih tur chi a ni.

He lehkhabu ziaktu hian lawmna thinlung nei chunga ziak a nih angin a chhhiartu apiangte tan pawh lawmna thar min neih tir thei tura ziak a ni a. Chu lawmna ber chu Pathian niin natna khuma mu reng tan leh tu tan pawh chu Pathian chu a danglam lo a ni tih he lehkhabu chhungah hian fiah taka tarlan a ni. A tawp ber atan chuan Zova Tlau hian Pathian hmangaihna leh khawngaihna hmuh fiahna atana natna khirh tak a tawng hi Pathian chuan mitin tana malsawmna ni tura a duh vang a ni tih he lehkhabu hmanga hriat theih tura alo awm hi mitin tan malsawmna ni mawlh rawh se.

Leave a Reply

error: Content is protected !!