Sorkar inrenchemna

  • Dr. C. Lalrampana

A KAMKEUNA

Kan thlahtute bawhchhiatna avangin mihringte hi thlan tui far zawih zawiha, hah thikula thlan tui far zawih zawiha thawka ei hmu chauh tura ruat kan ni. Chuvangin, Tirhkoh Paula pawh khan Thesolonika khuaa mite hnenah khan-“Tupawhin hna a thawh duh loh chuan ei pawh ei suh se,” tiin a lo hrilh a nih kha. Mimal tinte hian rim taka hna kan thawh loh chuan dam khaw chhuah ngaihna a awm lo. Chhungkua pawh hian taima taka a thawh loh chuan kan nitin mamawh phuhrukna tur kan nei thin lo. Sorkar pawh hi chhungkaw lianpui ang a ni a; sum lakluhna kawngah leh inremchemna kawngah theihtawp a chhuah loh chuan sorkar rethei, mipuite riltama siamtu an ni thei bawk. Kan Lalpa Isua pawh kha economist ropui tak a nih avangin a zirtirte hnenah “Tangka ip te, ipte te, pheikhawk te keng suh ula, kalkawngah tumah chibai buk suh u.” tia a chah bakah-“Tangka ip lova, ipte lova, pheikhawk lova ka tirh chhuah che u khan thil reng reng in tlachham em?” a ti a. Tin, anni chuan, “Chham lo,” an ti a nih kha! Tuna ministry hian inthlan campaign lai khan pawisa ba tam tak an rochun dawn tih an hriat avang khan sorkar sum renchem thei ang bera hman an tum thu leh MLA & Ministers-te entitlement facilities-te pawh a tul dan anga tihtlem an tum thu an puang chamchi a nih kha? An sawi ang ngeiin inrenchemna (austerity measures) chu a takin an kalpui tan mek niin a hriat theih a, a lawmawm hle. Anmahniin huaisen taka inrenchemna lamtluang an zawh ngam hi an fakawm hle a, hei baka an la tih ngaite chu tlem tlem i han tarlang teh ang.

GoM Notification No. F. 15017/3/2017-GAD Dated Aizawl, the 21st. Feb. 2020-Revised Vehicle entitlement-in a tarlan angin Secretary chin hnuai lamin lirthei pakhat an kawl theih laiin Bureauocrats-ho zingah lirthei 2-3 thleng kawl lui, mahni fate sikul kai hruaina tur leh huana feh nan bika hmangte pawh an awm nawk nia sawi thinte a a awm a; chuvangin, he Govt. notification hi tuna ministry hian khauh taka kalpuiin kengkawh se, tul lova sum tam tak sorkarin a sen mekna hi nasa takin a sukiang thei dawn a ni.

Police Ardali: Mizoram Sorkar Home Department hma lakna tur a ni ngei ang. MPS rual leh an hnuaia Officer tenau engmemaw zatin an in lama ardali an mamawh dan ang anga an chhawr pelhe vak vak thin nia lang; a then huanah, athen in saknaah, athen carpenter-ah leh thil dang danga pelhe thin nia an sawi thinte hi hun hmasa anga tawngka ringawta invaupum ringawt lovin khauh tak leh fet takin Home department hian zawng chhuak se, eirukna tihbo nan leh a lo thlawna sum sen thin hi nasa takin sutkian a ni thei ngei ang.

Zirtirtu chhiarpui: School Education Minister mawhphurhna a ni thung ang. Aizawl khawpui leh District khawpui tinah zirtirtu awm zat dik tak hriat theih nan a hmun ngeiah lam kal intirin fawkin lawlh (Head count) ngeiin engzat chiah nge zirtirtu chuang tlai awm tih chhiar se; a chuang tlai ni awma langte chu thinglang sikul lama zirtirtu indaih lohna hmunah sawn kualin semzai se; tin, samagra lama zirtirtu tam tak pawhpen entir nan-BRCC & CRCC-te an hna ngaihah pawtletin an aiah an awmna hmun remchan dan azira Headmaster-te thawh kawptir mai se, tun hma anga hna a tam tawh loh avangin zirtirtu lak belh ngai miah lo pawhin zirtirtu an indaihzai ang a; sum tam tak senso tur a sukiang thei dawn a ni.

Traffic Police chhiarpui: Hei pawh hi Mizoram Home Department tih tur a ni ngei ang. Ramri venghimtu leh abikin ruihhlo leh smuggling tawlh ruk vengtu police an indaih loh avangin Traffic police indaih lutuk feet 7 dan vel lek leka lo phar kak huang huang, chuangtlai tak tak anga lang hi engzat chiah nge awm tih fawkin lawlh (head count) bawkin chhiarpui nei se; a chuang tlai zawng chu international border leh state border lamah Police lak belh chiam ngai lovin sem rual se sorkar sum senso tur tam tak chu a sukiang ngei ang.

GoM Notification No. F. 15017/3/2017 Dated, Aizawl, the 21st. Feb. 2020-Revised Vehicle entitlement-in a huam phak ve si loh, Sorkar Department tinin O/E atanga Officer tenau zawkte thlatin khel lova POL an pe thin nia sawi leh sel thin hi sorkaar hian fet takin zawng chhuak se; emergency leh tul bik thila hman ngai erawh ngaihhnathiamna thui tak nei chungin hma la se, tun ai hian O/E indaihlohna hi a ziaawm ngei ang.

Ziakna thawmhnaw (Stationery): Department of Printing & stationery kal tlanga Sorkar Office tinte ziakna thawmhnaw hman tur rate tlawm zawk leh quality tha zawk lak thin tur a nih laiin Sorkar Pisa tam zawkte hian an duhsak zawng mimal tute emaw man to tak takin stationery an supply-tir thin niin a lang a; hengte hi sorkarin uluk tak leh fet taka enfiahin titawp ngam se; Printing & Stationery supply chauh laktir thin se; sorkar sum sen tam tak chu a sukiang ngei dawn a ni.

Zero tolerance: Lirthei document fel lo leh Traffic rules/MV Acts bawh chhia man apiang tupawh ngaihhnathiamna leh thlei bik nei lovin an bawhchhiat dan azir zela hremna pawisa chawi tur zat dik tak chawtirin hrem thin ni se; tun ai hian dan bawhchhiate pawisa chawi tlingkhawm sorkar sum bawmah a lut tam zawk ang a; sorkar sum harsatna engemaw chen a sukiang thei dawn a ni. Lirthei insurance erawh first party bak hi phut lui lovin lirthei neitute duhthlannaah dah ni se lirthei neitu tam tak harsatna hi a su kiang ngei ang. Insurance company hian first party bak hi chu accident claims reng reng a tihhlawhtlin ngai meuh loh avangin irthei neituteah harsatna lian tak thlentu a ni.

Call Deposit: Kan CM tharin Sorkar Department Officers/Head of Department-te hnenah anmahni sum bawma sorkar sum lo dahte an awm chuan January thla chhunga inchingfel vek tura a ngen tawh ang khan a pung awma mimal hnena sorkar pawisa puktir leh Financial institution hrang hranga Sorkar sum dah call deposit a awm em tih uluk tak leh khauh takin enfiah vat vat se, chutiang a awm a nih chuan pakhat mah hmaih awm lovin lakchhuahtirin sorkar sum bawm dik takah dahtir vek se tuna sum indaihlohna tam tak hi sutkian a ni thei ngei ang.

A TLANGKAWMNA

Khing bak pawh khi sorkar sum renchemna kawngah tihtur tam tak a la awm thei a; chhiah lakna awm chihrang hrang lak mumal lohte pawh a la awm nual thei a, tin, Mizoram Liquor (Prohibition) Act, 2019 bawh chhiat avanga mante hremna sum chawitir mumal taka lakkhawmte leh Mizoram state chhuahka leh luhkaa sum chawi thin mumal zawka lak khawm te, Gate hrang hranga excise leh Forest sum lak khawm mumal taka sengkhawm dan thlengin tun aia fet zawka tih a nih chuan tun ai hian sorkar sum bawm hi a muk thei zawk dawn a ni. Tin, Sorkar pisa hrang hranga assets leh property man to tak tak dah tawl mai mai, mimal tana la tangkai tak ni thei tur engemaw zat awm mekte pawh hi uluk taka enfiahin auction se, a lo thlawna sorkar sum tam tak kal ral tur chu humhim a ni ang a; sorkar sum bawmah engemaw zat a luh belh thei dawn a ni. Engpawhnise, Sorkar policy-ah “Ram rorelnaah Pathian ram tundin” tih a nih avangin beiseina sang tak nen tun aia intodelh zawka kan awm chhoh theih ngei beiseiin dawh thei takin nghak phawt mai teh ang u.

Leave a Reply

error: Content is protected !!