India-a court sang ber chuan miin political party-a hming hriat lohva sum an thawh theihna scheme chu a thiat a, ‘dan lo’ a ti.
Electoral bond tia an sawi mai hi kum 2018-a Prime Minister Narendra Modi-a sorkarin a kalpui tan niin politics-a sum thawh a langtlang zawk theih nana tih a ni.
A letling chiahin a kal ta thung niin sawiseltute chuan an sawi a, hriat a harsa lehzual sauh zawk niin an sawi.
Modi-a BJP hi he scheme hmanga sum dawng hnem ber party an ni a. Supreme Court-ah ‘mipui rorelna sawi danglamna’ niin a sawi.
Ningani khan judge panga awmna constitution bench chuan electoral bond hian khua leh tuiten sorkar atanga zalen taka an hriat duh an hriat theihna a dal niin thutlukna a siam.
Chief Justice of India DY Chandrachud chuan Right to Information (RTI) law hman mek chu ‘sorkar inrelbawlna huang lo a ni a; mahse, mipui rorelnaa telte chu an duh hriattir a ngai a ni’ tiin a sawi.
“Political party-te hian mi thlangtute hnena inthlan dan hmang leh sum an hmuhna te an hriattir ve a ngai a ni,” a ti bawk.
Court hian sorkar laipui hnuaia awm, State Bank of India (SBI) chu hetiang bond hi pe chhuak tawh lo turin a ti nghal a, a leitute nihna kimchang pawh puangzar tur leh political party-ten eng angin nge an chan tih pawh chawlhkar khat chhunga Election Commission-a hriattir turin a ti nghal.
Sorkar chuan policy hi tha tiin political party-te hnena a sum faia thawh thin chu mi malin an thawh deuh vek niin chumi tihbo nan a nih thu an sawi.
Pung awm lo, hun tiam nei bond-te hi Rs. 1,000 atanga maktaduai 10 man thleng sorkar hnuaia bank atangin kum khatah hun tiam chhungin lei theih thin a ni.
Khua leh tui leh firm-ten hei hi leiin political party hnenah an nihna engmah puanzar awm lovin an thawh nghal daih zel a ni.
Political party zingah parliament emaw, state assembly inthlan emaw neih hnuhnung bera vote tla 1% hmu tling chin chauhvin bond hi an dawng thei thung a, ni 15 chhungin pawisa hi an dawng thei a ni.
A duhtute chuan scheme hi political party-in sum an hmuhna chhui theihna leh langtlang zawk niin an sawi ve thung a, hei bakah hian a thawhtute nihna thupsak an ni chu tha an ti bawk.
Hetih lai hian sawiseltute chuan bond hi thup tak tak a ni lo va, sorkar hnuaia bank-ten a petu leh a dawngtu an kawl vek a, hei hi rorel laiten a petu chu sum thawh tura nawr theihna remchangah an hmang thei zawk niin an sawi.
Hei bakah hian bond hi tunge leia tute hnenah nge an thawh zui tih engmah vantlanga puan a awm lo bawk a, chhiah chawitu mipuiten heng thil pek petu hi an hre phak lo bawk niin an sawi.
Court-ah hian paih tura thu thehluttute chuan mipuite dikna chanvo a palzut a, political party-te sum hmuhna thup a ni a, ei rukna a tihluar niin an sawi.
Sorkar erawh chuan sum thawhtute nihna thup chhan chu tam takin ‘political party atanga hamthatna’ lak an duh loh thin vang niin an sawi ve thung.
He scheme kalpui a ih atang hian electoral bond hi Rs. tluklehdingawn 160 man vel hralh chhuah a ni tawh.
BJP chu heng bond hralhna dawng hnem ber niin 57% zet dawngin eptu lian ber, Congress party chuan 10% chauh an hmu ve phak.