- Mahmuaka Chhakchhuak
Engkim hian man an nei a, man an neih avanga hlu an awm a, amanin a phu loh thilte pawh hi a awm bawk. Thil tam tak hi chu a man tam leh tam loh avanga hlua hlu lo emaw kan ti thin ni bawk hian a hriat a, entirna atan inah awlsam takin tui kan herhhaw a, ren lem lo takin kan hmangin kan hman bang pawh ren lo takin kan ti luang dur dur a. Tupawh mai hian tui mai mai kan ti ni awm takin atu amah hian kan ren lem lo viau mai em ni aw tih tur a ni. A nihna takah chuan awlsam taka tui kan herhhaw theih hian man a nei a, chhut kil kel ta ila cheng khatin litter khat a ni hial a ngem tih tur a ni awm e. PHED lamin awlsam taka tui kan neih theihna atana connection an buatsaih hi a that em em rualin Tin-a tuikhur ami kawh ngei kha chu kan hlut deuh zawk em aw tih tur a ni a, khatianga mahni kawh ngei kha chu hetiang hian kan hmang huau huau lo mai thei e.
Chutiang zelin In tinah electric bulb kan chhi a, ren lo taka kan ti eng tuar thin pawh hi ka lo ui thin a, mahni awm lohna pindante hi chu han ti thim mai zel ila a that dawn tehlul nen ka ti fo. Duh tawk chuan kan hmang tur pawh a ni ang, nimahsela hman loha liam leh luangral mai mai tur hi chu remti lo tlang theuh ila a duhawm thin ngawt mai. Sum leh pai pawh kan neih avanga hmang huau huau mi kan nih chuan kan rethei thuai ang a, ren tur chu ni tho mahsela a hmanna turah chuan hmang hreh hauh lo bawk ila, entirna atan chawhmeh pakhat emaw chauh hmeh reng chuan chawei alo tui lo deuh thei a, kan nei a nih chuan chawhmeh dang siam belh mai ila, sum leh pai pawh chutiangah chuan ren lutuk kher lo ila a tha mai thei e.
Man neih vanga hlu an awm a, man an neih loh avanga hlutna kiam kher chuang lo pawh an awm. Darkar tina nunna atana kan boruak hip luh leh thawkchhuak mawlh hi a hlutna kan chhut kil kel lo mai thei a, a hlu ngawt a sin. Private hospital-a oxygen rate an siam nia an sawi chu hetiang hi a ni a; Darkar khatah Rs. 50/- a ni a, darkar sawm hnih leh paliah chuan Rs. 1200/- a niin Kar khatah phei chuan Rs. 8,400/- daih alo ni a, Thla khatah Rs. 36,0000/- a niin Kum khatah phei chuan Rs. 4,38,000/- daih alo ni a. Kan piantirh atana vawiin thleng hian oxygen hi kan nunna ber a ni a, oxygen hip tur kan neih tawh loh chuan kan taksain nunna a nei thei tawh lo tihna a ni mai ang. Amaherawhchu chutiang si se chuan kan lo ngaihtuah ngai lo a ni mai thei a, ngun taka ngaihtuah chuan nunna hi a hlut zia pawh kan hre thiam thei ang.
Thiamna ngei pawh hi a hlu takzet a, Pu Sapa (Tuna kan Home Minister) hian kan titina hmuna a sawi pakhat hi han tarlang ila: Tumkhat chu Vanglaini (Nitin chanchinbu) khawl pui ber hi a chhe tlat mai a, a chhiat chhan lah chu kan hrethiam bawk si lo. Kan mechanic-te pawh chuan uluk leh chik taka an han enkual a, an bih ngial pawhin a chhiatna lai tak chu an hre thei reng reng chuang lo mai a. An beidawng chuan Delhi lama Engineer koh mai chu an rilruk ta a. Vanglaini lah chu nitin chhuak a nih bawk si avangin an tan nikhat chhuah loh pawh chu thil pawi tak a nih si avangin Delhi lama Engineer chu hmanhmawh taka koh an duh ta rum rum mai a. An zuk be ta ngei a, a rang thei ang bera rawn chho turin an zuk ngen hlawhtling thei bawk a, tichuan thlawhna chuanman tur chu an han book dawn a, naktuka rawn chho mai tur chuan hmanhmawh thil takmeuha book a ngaih bawk si avangin ticket man pawh chu a to hle mai a. A let thlak lehna tur nen phei chuan man to tak a ngai a nih chu. Tichuan, a rawn thleng a, an khawl pui ber chhe lai chu a han en a, screw driver chuan khawi lai emawte chu a han hawlh kual neuh neuh a, nakin deuhah chuan khawilai emawa lehkhathem tang chu a hmuin chu ngei chuan an khawl tangkai tak chu harsatna alo siam a ni tih chu a finfiah ta hlauh mai a. A han hawlhfai hnuah chuan khawl tangkai tak chu a pangngaiin a lo hman leh theih ta a, an lawm kher mai. Nimahsela Delhi atanga a rawn chhohna leh chhuk lehna atana sum leh pai tam tham tak an pek bakah chuan a lawmman ber chu an pek leh ala ngai a, a thiamna man chu a hlu hle tihna a nih chu.
Nang leh kei ngei pawh hian kan thiamna hi a hlu tih kan hriat a tha a, a hlutna ang taka hman pawh kan tum tur a ni. Chutiang bawkin midang thiamna pawh kan hlutsak tur a ni a, a thlawna tihsak hun chu awm bawk mahsela a man kan pek ve thin fo hi a tha. Engkim hian man a neih ang bawkin kan hlut tur a ni a, keimahni ngei pawhin kan thiamna chu a thlawn rengin kan hmang tur a ni loin a tam emaw a tlem emaw man a nei ngei tur a ni. Tunhma lamah kha chuan lu meh man hi a awm ngai lo a, zing karah tute emaw kan pan a, a thlawnin kan meh tir mai thin. Tunah erawh sam mehna dawr hial alo awm tain cheng za emaw lai sam meh man chu pek alo ngai ta. Pheikhawk siam mante, kuttin tihfai mante, tualphiah fai mante leh pangti zut dam man thlengin sum leh pai pek a lo ngai ta. Hetianga man neia thil kan kalpui hi thil lawmawm tak a ni a, sum leh pai sen alo ngaih hian anmahni pawh kan tih zahawmna alo ni bawk zel a.
Amaherawhchu sum leh pai senna chu a manhla tur a ni a, a manin a phu tur pawh a ni. Vai thingpui dawra chai no khat cheng sawma in chu manhla kan tih rualin mizo thingpui dawra thingpui no khat cheng nga chu na kan ti rilruk deuh tlatna chhan hi thingpui no khat rau rauah a inan loh em vang a ni. Engkim hi kan hlut tur a ni a, engkim hian man a neih vek avangin midang thiamna leh theihna pawh kan hlutsak bawk tur a ni. Chu chuan kan intizahawm tawn mai bakah kan inchawimawi tawnna pawh alo ni zel bawk a. Engkim hi kan hlut tur a ni a, awlsam taka hmuh leh neih mai theih thilte ngei pawh hi kan hlut tur a ni. A theih phawt chuan a hman tangkai theih chhung chu hman hram tum pawh a tha a, entirna atan: Serthlum kawr pawh kan paih mai thin nain thenkhatte chuan ka tih rimtuina (mouth fresher) atan an lo hmang tangkai em em zel bawk a, chutiang chuan thil dangte pawh a hmanna a awm chhung chuan hman hram thin hi a tha viau a ni.