- Lallunghnema, Charity Lodge
Chibai tha ber ka buk a che u!
India rama Court sang ber Supreme Court chuan mi tu pawhin Bank service a hman (bank dawrtu tihna) chuan Consumer Protection Act-in a sawi angin consumer a ni, a ti a. Dikna leh chanvo a nei a ni tih a nemnghet a ni. Chuvangin miin Bank a dawr chuan Dikna leh Chanvo a nei a ni. Nam nul mai mai theih a ni lo. Bank-a thawktute pawhin an theih ang angin an lo pui thin tur a ni. Consumer awm lovin Bank-in hna an thawk thei lo a ni.
Mizoramah hian Bank chi hrang hrang a awm a. Hna pawh an thawk nasa ngiang mai. Chutih rualin customer care tlachham an awm a, customer care nei tha tak tak an awm bawk a ni. Customer care nei tha lo chu dan naranin an hlawhchham thin a ni. Customer care a tam chuan hlawhtlinna a sang thin. A chhan chu customer tel lova hna an thawh theih loh vang a ni. Consumer nei tam apiang an hlawhtling thin a ni.Hei hian a entir chu ‘Consumer is King’ tih hi a ni.Thil leitu chu Lal a ni. Hnathawktute chuan an customer-te chu an lalte an nih avangin an zah tur a ni a, an thu te chu an awih tur a ni bawk. Mizoramah hian customer-te hi Lal an tak zet em? A takin a thleng ngei em?tih hi zawhna chhan thiam a har tak a la ni fo.
Hmanni lawk khan keia kâr, DDK lam atangin inleng ka nei ve nawlh mai a. Heng mi fel pahnih Andrew-a leh Carolin-i te nen kan inkawmin nuam ka ti hle a ni. He hun chhin chhiah tlak takah hian consumer-te Dikna leh Chanvo humhalhna kawnga ka hnathawhte(work) chu min pui a. Ka hma lâk dan tlangpuite min zawt a. Ka theih ang angin ka lo chhang a. Ka nupuiin thingpui a theih anga tui turin a lo chhuansak a. An in tui ve viau chuan ka hria.
Ka beisei aiin an lo thleng hmâ a! Heng DDK mi pahnihte hi February ni 9 Friday-ah an lo kal a. Chawhnu dar 2-a lo thleng tura ka beisei deuh laiin chhun dar 12 pelh hnu lawkah an lo thleng a nih chu! E heu! Ka va la inpeih lo em! Ka rin aiin an lo thleng hma kei ta pek chuan, “Enga tinge tun huna in lo thlen? tiin ka han chhuah chhal fiam chul a. Anni pawh kha an inthiam lo deuh a nih chu! Tha takin kan ti ti ho thei a,a lawmawm khawp mai!Keia tan chuan hun chhin chhiah tlak tak a ni hrim hrim e. Consumer Complaint ka lo buaipui dante, consumer lehkhabu ka buatsaih chungchangte, article ka ziah thin thute chu theih ang angin kan inzawtin kan inhrilh mawlh mawlh a. Anni mi vengva Caroline-i leh Andrew-a te hian min tiphur thiam hle a. Ka lehkhabu ziah hrang hrang thlâ te chu an la a. Kan hlim tlang hle. Caroline-i phei kha chuan ka lan nalh loh hi a hlau khawp mai a! Ka nghawngawrh (neck-tie) te chu mi han siam thatsak ang nawk nawk a. Mahse, chhe nafam, chu lan nalh a, lan mawi a har a nih kha! Kan in,’Charity Lodge,’ ka tih ve ngawt signboard thla chu min laksak a, gate a kan chhuak tur thlate min laksak zel a..nuam ve tak chu a ni a. Ka theih nghilh ngai tawh lovang!
He kan Inluh – chhuah programme hi 16 Friday zan dar 8, Ground Report -ah tih chhuah a ni a. Kan chhungkuain kan lo chang thap a, nghahhlel nâk a laiin ka tunu kum 2 mi lek chuan kan Tv chu a han off leh rih a, thinrim eng phiarin ka han vin a, engah nge i lo khawih? Rawl a va ring duh em! Inleng kan nei leh nghal! Kan Inlengte nuih pawh kan ti za tep a nih kha!
Tin, heti hi a ni a, DDK leh AkashVani-ah te hian consumer right hi ka lo tlangau pui tawh thin a. Chet sual leh tihfuh loh chang awm bawk thin mahse, sâwt zawng a sâwt a ni, tih hi ka thu tlûkna a ni.
Vawiin thlenga complaint ka dawn hnuhnung ber chu hei hi a ni.
Ni 21 zingkara ka dawn : Choka Chimney siamtir thu a ni a. Nikum August thlaa siam tura an dah kha a ni a. Tun thleng hian a la siamsak thei lo a nih chu! Complainant hian a siamna man a pe lawk a, mahse tun hun thleng hian zu la siamsak thei lo a maw le! Thil mak tak chu a ni e. Hetiang hi Kristian te hna thawh dan a ni a. Ring lo mite tih awm tawk leh a ni si.
He thu hian kan thu leh hla kan khar ang.
Consumer Movement hi India ramah hian 1960 vel atang khan a lo piang ve tan chauh a. Mumbay khawpuiah Consumer Guidance Society of India chu 1966-ah din a ni a. He S1ociety hian bungraw thianghlim leh hmantlak man man zawk lei chu an thupui ber a ni. Tunah chuan India ramah hian Consumer Association thahnem tak a lo awm ta a. Consumer pawl hrang hrangte chu state hrang hrang leh District hrang hrangah an lo inzar pharh ta zel a. State tam zawkin Consumer Awareness an nei tha hle a. Mizoramah erawh ram changkang lo ngang kan nih avangin helamah hian kan la pa chhe zui zel a. Inti changkang tam tak pawh hian an la var- pawh hlei thei lo a nih hi! Kan mamawh teh reng nen!
‘Jago Grahak Jago’!
I dam nan, Centre For Consumer Education hmel hriat ang che.