FORGERY (Document lem)

  • Er. Chhungpuia Renthlei; Senior Technical Officer, NIELIT Aizawl

Forgery awmzia chu document siam danglam emaw, document lem siam leh phalna tellova midang aiawha hming sign te hi a ni. Forgery hi thil sual (Crime) lian tak a ni a, sorkar pawhin a ngai thu tak hle thin a, hremna pawh a theuneu lo hle bawk. Forgery kaihhnawih document leitu / a hlawkna teltu te hi hrem theih ve ve an ni. Forgery langsar zual te chu Document lem siam (e.g., a fake ID, passport, or degree), Doument awm sa siam danglam (e.g., changing dates, names, or amounts) leh phalna leh hriatpuina tellova mi dang hming sign sak te hi a ni.

Ram dang ang bawkin mizorama forgery kan tihna chhan hi hna leh sum duh vang te, midang chawh buai nan te, sorkar hna duhna, sorkar atanga hamthatna dawn duhna leh hremna pumpelh duhna vang te a ni. “Demand a awm chuan supply a awm thin” tih hi a dik viau. Keini mizoram zimte ah pawh sorkar phal loh zu leh ruihhlo an zawrh chhan pawh lei duh an awm vang a ni. Document lem siamtu an awm chhan pawh lei duhtu kan awm tihna a ni mai.

Forgery hremna dan:
India ramah chuan Information Technology Act, Indian Penal Code leh Disaster Management Act hmanga hremna pek a ni thin. July 1, 2024 atang khan Indian Penal Code (IPC), Code of Criminal Procedure(CCP) leh Indian Evidence Act (IEA) te chu Bharatiya Nyaya Sanhita (BNS), Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita (BNSS) leh Bharatiya Sakshya Adhiniyam(BSA) ten an thlak a. Dan te hi siamthat (amended) ve reng anih avangin Forgery hremna pawh hi tuna tarlan ai hian a sang viau thei.

BNSS hmanga hremna:
Section 144A : Sorkar document awmsa tihdanglam leh document lem siam -Kum 5 thleng Jail tan leh Rs 50,000 thleng chawi. Section 144B: Mipui chawkbuai thei social media a information thehdarh -Kum 3 thleng Jail tan leh Rs 20,000 thleng chawi.

BNS hmanga hremna:
Document lem siam siam hrim hrim – Kum 2 thleng Jail tan leh pawisa chawi.Midang bumna leh mipui chawhbuai nana document lem siam – Kum 7 thleng Jail tan leh pawisa chawi. Midang tihhmingchhiat nana document lem siam- Kum 3 thleng Jail tan leh pawisa chawi. An thil sual tih a zirin pawisa chawi zat tur siam a ni ang.

IT Act hmanga hremna:
Section 66D: digital signature leh electronic record lem siam -Kum 2 thleng Jail tan leh pawisa nuaih khat thleng chawi. Section 66F: Mipui chawkbuai thei thu diklo social media a information thehdarh huamin, Terrorist anga che a document pawimawh rukchhuah, system hacking e.t.c -Dam chhung Jail tan leh pawisa tam tak chawi.

Forgery leh kan Society:
India ramah mihring 1.44 billion kan laiin, Mizoramah 13.80 Lakhs chauh kan ni. Cencus 2011 ah khan India ram state zinga mipui tlem ber pahnihna kan ni. pakhatna chu Sikim a ni. Hetih lai hian Mizoram hi Population per cent a chhutin India rama Social media hmang hnem ber kan ni. A chhe lam hawia record sang ber kan nihna pawh atam hle. Forgery ah pawh hian kan hniamlo hle mai bawk. Kumin ah ringawt pawh Passenger phur motor pathum Reg.No in ang vek, Document lem hmanga Dentist (Ha doctor) hna inpek, CSC atanga Birth Certificate lem siam, Midang hminga bank account siam, education deptt hminga sikul chawlh puanna social media a post darh te leh Lirthei (Vehicles) kaihhnawih birth Certificate ti danglama kum tlinglo chunga driving license nei te pawh kan ramah sawi tur a tam hle mai.

India ramah hian sorkar hnathawk mimal emaw, a huhovin emaw, an thil tih sual vanga hremna pumpelh nana file siam danglam, date thlak leh hotute hming sign sak tea hluar hle bawk. Pawisa, loans, leh sum kaihhnawih hlawkna hmuh nan signature lem leh document lem siam te. Hna leh promotion hmuh nan emaw, Insitution a admission hmuh nana Qualification, Marksheet, certificates leh biodata siam danglam te. In leh lo, rosum neih duh avanga court a thiam chan (Legal benefits) nan thurochhiah lem, Signature lem te leh Ration card lem siam te a hluar hle. Mahni in lak ropui nan leh mimal intih hmingthat leh in tih zahawm nana awards lem, certificates lem, leh biodata lem siam te. Midang lema changa an personal information, credit, or bank account a pawisa rukchhuah nana Signature, ID, passport e.t.c lem siam pawh a tam hle.

Fiamthu thawh nan emaw, midang bum nana Fake document Social media a thehdarh te, inthlan dawn hnaiah Politics a inbeihnan leh khingpui leh huat zawng te zahawmna tih bawrhban nan video leh thalak siam danglama social media a thehdarh te pawh kan ching hle. Tin, fiamthu thawh nan leh ngam tlak te tihder nana document lem siam leh awihawm taka thudiklo WhatsApp group a post kan ching hle bawk. Infiamna anga kan ngaih te hi Social media a thehdarh anih chuan crime a tling thin tih te hi hriat a tul hle.

Han in lepse tak tak ila chuan, sumdawnna leh mimal hamthat nan birth certificate lem, voter id lem, aadhaar card lem, tribal certificate lem, residential certificate lem, vehicle registration certificate lem, midang bumna hrim hrim bakah political party mi leh sa, sorkar athil tithei laina hnai document lem hmanga hamthatna dawng kan awm teuh maithei. Anihna takah chuan sorkar hnathawk officer lian ber atanga hniam ber thlengin, pastor, kohhran upa leh NGO hruaitu fel tak tak nia kan hriat te pawh hi forgery ah hian kan fihlim veklo maithei e.

Forgery hian hmingchhiatna, inrin tawk lohna, kutling lova sum lakluhna leh hamthatna te a thlen a. Kan society moral tichhetu, corruption tenawm tak leh Pathian mit hmuhah pawh sual lian taka tling. A tuartu(Victim) dinhmun a kan din lai chauhva do lovin, a hlawkpuitu (Beneficiary) dinhmuna ding thei kan nih pawhin Forgery hi do tlang zel ila a duhawm hle mai.

Leave a Reply

error: Content is protected !!