- ZR Lalthlanmawia
Thu bul tan nan tunhnai chho va Presbyterian Kohhranin Nilai Zan Thupuiah a zawn zata kan zir, sawi ho tur lama lo lang chu kan rama Education kan kalpun dan a that tawk leh that tawk loh lamte a ni tlangpuia, keini kan lawina Kohhran lamah chuan kan tuipui viau niin ka hriaa, Nilai Thupui tam tak kan lo zir tawhte aiin kan vei tlang hle tih a hriat theihna pawh, kan rama Education kan kalpui dan chungchang sawi ho hian darkar khat chuangte hun kan hmanga, kan indin chhawk zak zaka, kan Kohhran Upa te pawhin an sawi nasaa, kan ram zirna leh a kaihnawih thil dangte hi siamthat a lo tulin a lo tuah tawh hle tih hi Kohhran atang pawhin a chiang khawp mai.
He ka thuziak hi a hua hua chuan lo hua sela pawi tihna ka nei lem lo bawka, Kohhranin Nilai zan Thupuia kan zir bakah, tunhnaia keimah ngeiin a taka ka thil tawn atanga ka hriatte ka rawn tarlang dawna, a na na chu lo na mai rawh se. Kan damloh pawhin damdawi thlum chauh kan dampui lova, damdawi kha pawh kan dawlha, dawlh hleihtheih loh phei chuan kan seh keh bawk thin alawm le. Ka thuziak erawh hi chu damdawi kha ai pawhin seh keh a harsa zawk mai theia, in seh keh thei lo a nih pawhin in lo dawlh lui mai dawn nia.
Education hi eng nge a niha, mihringte nunah eng nge a thil tum tih lam chu kan hrut hman vak dawn lo va. Kan rama Education Department tenawm zia leh a tawp hnawk zia, siamthat a ngaih nasat zia, a ngai mai pawh a ni lo va, a tuahin a tuah tak zeta, kan rilru leh ngaihtuahna a ei chhiat nasat zia kan sawi dawn a ni. Chuvangin, chhiartute tih lawm pawh ka tum hran lo va, tih lawm loh pawh ka tum chuang lo va. Mi zawng zawng hi tih lawm vek theih a ni lo angin, tih lawm loh vek theih lah a ni lo bawka, dam leh dam lo an awm ang a, tha ti leh tha tilo an awm bawk ang a, a tlakna leilung a zir leh a lo dawngsawngtu rilru put dan a zirin, a thawh thawhin a thawk tawh mai ang chu.
Kan awmna Hachhek bial chhung zirna lama kan tlakbalna leh kan mamawhte thlenin Education changtu Minister, Dr.Vanlalthlana hmuhnaah ka tel vea, he.mi tuma ka thil hriat hian min thawnga, a ni em em dawn em maw ni le ka ti a, tun thleng hian ka chhungrilah min la cham chilha, Biak In lamah pawh zep sit set nei lovin a thling baw hawkin ka sawi chhuak hial tawh nghe nghe a ni. Tichuan Minister hnenah chuan kan bial chhung zirna sikul hrang hranga harsatna kan neih mek te kan thlen laiin, kan bial mai ni lo, Mamit District chhunga zirtirtu mahni hnathawhna hmuna awm duh lo ai kal late, joinning report an pek ni bak an hmel hmuh tur awm tawh lo hrim hrimte, ai kal pawh la chuang lo tam ziate a number zat nen lam min hrilh ta zela, mahni hnathawhna hmunah pawh awm duh miah lo, hlawh lak hun nghakhlel ber ber ni leh lawi site, zirtirtu ni si, ni silo, ni silo ni si, kan Bible in lum silo vawt bawk silo tia a sawi, lum chang chang ang chi kha education Department-ah hian a kuhin an lo kuh tûn mai a nih chu, a lo mak thei ngei mai!!
Tichuan, thil dang pakhat chu hei hi a ni. Tunhnaitê mai khan zirna Sikul pakhat HSS-ah eng emaw thil tiin ka tek luh nawlh mai a. Hetah hian zirtirtu then khatte zingah thiante an lo awm ve nil niala, min lo be seuh seuh hlawma, tunhnai lawkah an sikul zirtirtu indaih lohna phuhru tura a concern Minister hmutute zinga ka tel ve na leh kan thil dilte a hlawhtlinna an hmuh avanga an lawmziate chu min lo hrilh ve mawlh mawlh a, an lawm tluk zetin keipawh ka lawm khawp mai. An mamawh em em, engtin nge ni ang tia an lo sakuh ser nghah deuh tawp mai kha, chawlhkar hnih pawh ral hmain an neia, chumi an neih theihna tura sulsute zinga ka tel ve theite kha a nuam ka tiin a hlawhtlinna kan hmu chho mai te kha hlimawm ka ti hle nghe nghe bawk a ni.
Hetia kan titi ho laih laih lai hian an Principal ber chuan heti hian thu a rawn sawia, “Tunhnaia Sawrkarin Education Department Transfer & Posting a kalpui mek hi a that rualin, chhungkaw tam tak chu an tap nasa a nia. A chhan chu, kum tam tak, pension dawn tep thlenga Aizawla awm, zirtirtu senior tak tak te thingtlangah sawnchhuah an ni a, hun rei tak chhungkuaa lo awm khawm tawhte an inthen darha, hei hian chhungkaw tam tak rilru a tinaa, an tap nasaa, mi rilru a hliam nasa a nia,” tiin min hrilh ta daih mai a nih chu!!
Hetiang thu Principal berin min hrilh chu ka rilrem zawng a ni lo sa hrim hrim bawka, tlawm leh zah pawh dâwn duh lem lo chuan a thling baw hawkin thu dik nia ka hriat chu ka sawi ve ta a. Chutianga Aizawla an lo awm rei tawh avang chuan khawih chet thiang lo angah an inngai a ni maw, Sawrkar hnathawkte hi khawiah pawh awm thei tura inpeih sa reng tur in ni asin. Aizawl khawpui atang chauha zirtirtu hnathawh tumte hi a va Kristian lo ve, heng ho hian kan ram zirna hi an hmangaih tak tak pawh ka ring hlei nem. Sawrkar hna in dila, then khatte phei chuan an thiamnain a qualify loh pawh Political fitness hmangin an nawra, an cho va, an rima, an rimthlu ta chenga, mahse an hnathawhna hmunah an awm leh duh lo va, thawk lova hlawh lak an duha, kan Bible chuan hnathawktu hlawh chu bata ruat a ni a ti a, kan rama zirtirtute hi chuan thawk miah lova hlawh lak te hi intihtheih nan leh chapo pui nante in hmanga, in dik lo fai vel vek ka ti ta piap piap maia, Principal ber pawh chu a ngawi ve ta hle hle a. Sawrkar hnathawk awmna ngaia awm rei lutuk ten Transfer order an hmua, sawrkar kan han mawhchhiat nghal ngawtte hi kan MORAL chhiat lutuk vang leh Politics kan lo hmansual nasat lutuk tawh vang a ni tih hi a chiang keih keih hle a ni. Chuvangin, hmun nuam lai leh Aizawl khawpui atang chauh va Sawrkar hnathawh tur emaw ti ho hi kan Sawrkar hian phin darh vek sela, an awmna hmun turah an awm peih loh chuan bang mai rawh se. Sawrkar hnathawh chak tak tak thalai lehkha thiam an tam lutuk tlat.
A tawp ber atan, Education Minister kan hmuh tuma kan hnena a thu sawi tawite hian a hmawr kan bawk ang e. “Tlak huama siamthat hnathawk tura tun dinhmuna ding hi kan ni a, sawiselna leh demna pawh kan tawng dawn, tun atangin kan dawng tawh. Mahse, kan hun chhung a rei emaw, rei lo emaw, he hmuna kan awm chhunga thil dik lo tam tak hi ka siamthat hman chuan tla mah ila ka lawm tho vang, tlak huama siamthat hnathawk tura inpe kan ni miau alawm,” he thu hian min hneh tak zeta, ka rilrem zawng a ni bawka, kan education Minister hi heti hian fuihna thu hlan let ve ka duh bawk.
Thufing chuan, ui bauhtu apiang che vawm tuma lung i chhar a nih chuan i kal hman lo vang” a ti a. Pu Mathlana, nangmah bauhtu che an awm ang a, bauh lotu che pawh kan awm dawn tih hria la, an bauh che a nih pawhin lo bauh ve mai mai rawh se. Hlau suh la, zam hek suh, dikna leh rinawmna i vawnbanah hmang la, chak tak leh huai takin awm zel ang che.