- Lalremliana Pachuau
Nula pakhat chu mualpho takin Social Media lamah, a chhe zawngin a lar chiam a. Mahse, thangthar tam takin an lo dawnsawn dan erawh a thiangzau halh mai a ni! “Pawi ti suh, i vanduai palh bik a nih kha. Nangmah anga che sual, vanduai ve lo an tam lutuk!….” tiin mi tam tak chuan thiam loh an chantir tawh lo.
Tehfung an lo kham kha a thiang zau hle a, a tunlai ta tulh tulh mai a ni. Mi tam takte pawh an mualpho loh avang ngawtin, an fihlim tihna a ni lo. Mi tih loh dan pawh a ni lo tiin, thiam an chantir ti tih fel der tawh. Sual pawh kan ngaizam tial tial a, Baibulin i lum leh lum la, i vawh leh vawt rawh tih hi an rawn paihthlâk tumna a nasa ta tial tial a nih hi.
Tunlai kan nun dan hi Post Modern Age niin, he hunah hian Absolute Truth (Baibulin a sawi thu tak leh thu dik) bik a awm tawh lo. Thu tak leh thu dik zawka chu tuna kan nun dan (culture), tawnhriat (experience) leh thil awmze thlir thiam dan (perspective) azir zawkin thu tak leh thu dik kan tihte pawh hi a danglam a danglam tawh zawk tih ngaih dan kan nei lian ta em em a lo ni. Hei hi tunlaina kan tih mai chu a lo ni ta a ni.
Tuai leh patil, mawngkawhurna hi lo en ta ila. Chhul atang renga hetianga lo piang, naupan lai atang tawha kan nihna a ni a. Chuvangin, kan nihna (identity) hi lungawi takin kan pawm mai tur a ni. Kan duh vang renga hetiang tura lo piang kan ni lo tiin, mahni lam thiam intihna a lian ta tial tial a nih hi.
Pathianin mihring hi mipa leh hmeichhiaah bak a siam lo a, a siam ngai bawk hek lo. Mahse, Eden bawhchhiatna avang zawkin, Pathian siam loh ang mihring an lo piangin an lo awm ta zawk a. Mahni anpui kawptu leh ittu an lo chhuak ta zawk a nih hi. He sual hi an nihna (identity) a ni lo a. Bawhchhiatna rah a ni zawk tih hi, Baibul zirtirna thu tak leh thu dik zawk chu a lo ni e.
He tunlainaah hi chuan, mi tinin mahni ngaih dan leh pawm dan aia dah san, dah chungnun zawk an nei tawh lo a. ‘Nang i dik a, kei pawh ka dik’ an ti hmiah hmiah ngam tawh tlat. Tu emaw nun dan dik lo nia i hriat kha, anmahni hma ngai takin va sawisel ngawt teh. Ka nun danah hian i lo sawi ve tur a awm lo. Ka nun a nia, ka duh dan danin ka khawsain ka nung ang tiin an lo tim let erh mai ang che.
Khawvel lahin mimal dikna leh chanvo a humhalh nâ tial tial a. Human Rights tih te, Individual Rights te, Individual Freedom tihte a lo ri sek tawh mai a nih hi. Tunlaina khawvelah zet chuan, naupang hrem pawh a theih tawh hlek lo a nih hi. Heng zawng zawng hi sual hnathawh, Setana leh a thuihhruaite’n Pathian lak atanga mihring chhuah zalen an tumna, Pathian thu tak atanga mihrantir an tumna a ni tih hre miah lo kan tam tulh tulh ta bawk.
He tunlaina hian sakhuanain mihring a awpna, politik kal tlanga ram leh mipui thununna leh enkawlna, science thiamna kal tlanga thu dik puanzarna leh, thinlungin dik leh tha tia a nundan a thununna zawng zawng a rawn dodal fai vek a. A mimal nun leh a mimal zalenna khuahkhirhtu leh dodaltu reng reng a ngaithei tawh lo bawk.
Chutah tak chuan Pathian thu ngei pawh, mahni rilrem zawng leh kan nun dan nena inmil tura hrilh fiahna, thutak lak zamna leh pawisak tawh lohna, zau taka Pathian thu pawmna leh mahni nundan mila Pathian thu nunpui tumna a lo thleng nasa ta em em a. Kohhran kal tlanga puithu tak leh, thu tak runa Pathian biak leh fak an ngaithei lo tial tial ta bawk.
Mizoram Youth Festival, Aizawl leh Lungleia an buatsaih tak atang khân, thangtharte’n he tunlaina hmanga Pathian chibai an bûk duh dan leh, an fak duh dan a lo lang chiang ta em em a nih kha. Engkim a leng vek a, engkim a thiang vek bawk a ni ber. Kha Festival buatsaihtute rilru kha dikin thianghlim viau pawh lo ni mah se, a chhimtu tam zawk an tunlaizia kha thlarau mit keute tân lo chuan hmuh pawh a har hle reng a ni.
Mahse, he tunlaina, engkim pawm zauna, thian zauna, kohhran zirtirna leh inkhawm dan lak atanga zalen zawka Pathian biaka chibai bûk châkna hi, Pathianin amah a siam dana a lungawi loh vanga Pathian laka hela, bawhchhiatna hmasa ber lo chawk chhuaktu Setana zia a ni tih kan hre chiang bal tur a ni. He tunlaina thupui ber chu, mahni lawmna zawna mahni lawmna anga nun hi a ni bur tawh mai a ni.
Pathian thu atanga kan en erawh chuan, mana lei i nih tawh avangin, i duh dan dan, i rilrem zawng zawngin i nung thiang tawh lo. Pathian thuin ti suh a tih te, tih tur a tih te, nun dan tur dik leh fel min zirtir zawng zawng te, Pathian chibai bûka amah fak dan tur min hrilh zawng zawngte hian, mimalin ‘Ka’ a tih hi a rawn kalh zar zar si a ni. He Liberalism hian kawng engkimah, Liberation a rawn thupui ber chho tulh tulh bawk ang.
Tunlaia Pathian ngaihsak inti tam takte nun dan hi lo chik rawh. Pathian kal tlanga anmahni lawmna tur zawng vek, an nun hlimna tur ngaihventu hlir, Pathian chibai an bûkna kawngah pawh anmahni an hlima an hlawk chuan duhtâwk zo fel der hlir an ni tawh ang. Thlarau bo veina tak tak nei lo, Chanchin tha hril tumna nei reng reng lo an ni zel ang.
He tunlaina leh thian zauna hian, khawtlâng inenkawlna leh inkhuahkhirhna, kohhrana kan inenkawl dan zawng zawng a rawn ngaithei lo tulh tulh a. A rawn dodal nasa tial tial bawk ang. Baibul zirtirna kalh tlatin mimal zalenna, mimal nun ngaih pawimawh berna leh dah chungnun berna a rawn chawi sâng tial tial ang a. Mi dang tâna a nun hlantu Lal Isua zia kha, an nunin a hlat tial tialin, a ngaisâng lo tulh tulh bawk ang.
II Timothea 4:5 – Nang erawh chu engkimah fimkhur la, hrehawm tuar la, Chanchin tha hriltu lam hna thawk la, i rawngbawlna kha hlen rawh.