- Reuben Lalnunthara Hnamte
Tawngtaina hi a pawimawh zia kan hria a, ringtute tan phei chuan kan ralthuam leh chakna hmanrua ber a ni. “Pathian hnathawh ropui tak lo thleng thin hi, bang lova tawngtai thin mite avang a ni” DL.Moodya chuan a lo ti a. Khawvelah hian tawngtaina tluka thiltithei a awm lo va, khawvel ralthuam hlauhawm leh changkangte aiin tawngtaina hian thil a tih thei hle zawk a ni. Mizoramah pawh kohhran hrang hrangten ngaipawimawhin kohhran huang chhungah tawngtai pawl an din hlawm a. Chak takin kohhran hrang hranmg ten hma an la mek a ni. State day of Prayer kan neihna tura kan ram hruaitu leh kohhran hruaitu inlungrual taka an hmalakna hi a ropui hle mai. Kan ram hian he ti taka Pathian kan auh chuan kan ram hi a dam chho zel dawn a ni. He hun hi mitin ten I ngaipawimawh ila, kan theih ang tawkin zawm I tum theuh ang u.
Kan ramah ringtu tawngtaina ngaipawimawha Pathian au thin mi tam tak kan la awm hian khawtlang leh ram chhe turte, sualna nasa lutuk turte nasa takin a ti tlahniam a. Prayer mountainah pawh hian nitin maiin Pathain biaa tawngatia fianrial rawn nei te an awm reng a, chawngheia riaka Pathian autu an awm reng bawk a ni. Prayer mountaian chawngheia Pathian rawn autute zingah Drugs a filhlim ta mi 8 vel, zu aa fihlim ta mi 5 leh zuk leh hmam sim ta engemaw zat; Nupa kara harsatna chinfel engemaw zat leh inngaizawngte kara harsatna fihlim engemaw zat an awm tawh. Heng mite avang hian mi tam takin chhanchhuahna an chang a, thalai ruihhlo avanga buai tam tak chhanchhuah an ni a. Heng tawngtaia dingnghet tlatte hi awm ta lo se kan ram chhiat dan tur hi a rapthlak lehzual dawn a ni. J.T Batch a chuan “ Zawitein kal la, tawng tlem la, tawngtai tam rawh” alo ti a. Ringtute hian tawngtai chauh lo chu tih theih kan nei tlem hle. Pathian hnena kan mamawh leh duh kan thlenna ni satliah mai lovin, amah kan pawlna leh a bula kan awmna hun pawimawh tak a ni.
Kum 1940 khan Professor thiam tak leh ropui tak Prof. Orr chuan a zirlai (theology zirlai) rual ho, an zirna atana tangkai tur khawvel hmun hrang hrang ami fang (field trip) turin a zinchhuah pui a. Chrisitian te hmun hmingthang leh pawimawh tak tak a tlawh zingah hmun pakhat “Epword Rectory” Lincolnshire, England chu an tlawh tel a. Chu hmun chu Methodist Church dinchhuaktu Theologian, Evangelist ropui John Wesley a leh a chhungkaw chênna hmun a ni. Chumi hmun an tlawh chuan choka, sitting room leh reading room leh Bedroom te an tlawh a. Zirlaiten an hlutin, zawhna te an zawt a. An bedroom a, khum bulah chuan thingthitna hmun, carpet chhuat zawn val khuar kalh hi an hmu a. “Helai hmun hi John Wesley a Pathian bia a atawngtaina a nih hi” an ti a. Chuan an enzawh chuan Prof. Orr leh a zirlaite chuan an kalsan leh dawn lai chuan an zirlai zinga pakhat a kim ta lo tlat mai a.
Prof. Orr a chuan inchhungte ava enkual leh a. John Wesley a bedroom a a thingthitna hmun ah chuan a zirlai pakhat hi lo tawngtaiin “God, please do it again” (Mizo. : Lalpa John Wesley ang hian min hmang ve rawh) ti a lo tawngtai chu Prof. Orr chuan a darah ava vuan a, “Its time to go” tiin. A kai chhuak ta a. Chu John Wesley thingthitna hmuna tawngtai chu a tawngtaina ang takin Pathianina hmang zui ta a. Khawvel pum huapa thlarau bote Krista ke bula hruaitu lar tak Dr. Billy Graham hi a ni. Pathian hnena kan tawngtaina hian thil nasa tak a ti thei tih hriain tawngtai harhna kan neih theih nan I tawngtai fan fan ang u.
Kohhran hote tawngtaina hian thil nasa tak a ti thei a, Lal Herodan Kristiante tiduhdahin Jakoba, Johana unau pawh khandaihin a sâthlum a, Petera pawh tân inah a khung a. Kohhran hoten thahnemngai takin an tawngtaisak thin a. Vantirhkohvin Petera hi a muhîl lai a nâkah a bêng harh a, a khaidiat chu a kut ata a tła ta nghâl a ni. a. Mak danglam takin vêngtute paltlangin thîr kawngkhâr pawh an tân a lo inhawng chawp a, tân in atang chuan hruai chhuahin a awm tâ a ni. Petera chhuah a nih nachhan hi Kohhranho tawngtaisak vâng niin a lang. Inlungrual leh tih tak zeta Kohhranhovin Lalpa kan dîl hi chu kan hlawhtling nge nge thîn. Mitthi khaw kulh kawngkhârte pawhin a ngam loh thiltihtheihna kawltîr kan nih hi i hre reng ang u. Sadhu sundar sigha Tibet rama a kal a, hnam mawl hoten amah tihhlum tuma an um lai khan mak tak main hlau em emin a umtute kha an tlanchhia a.
A hnua Sadhu sundar singha an zawh leh chuan “I bula mi eng var tak ngunhnam keng rual tam ak awmte kha tutenge” an ti a. Sadhu chuan “Pathianin a vantirhkohte a rawn tir a nih chu “ tiin a lo chhang a ni. Chutih lai talk chu Europe leh Americaa Kohhran hote ama tna an lo tawngtai lai a ni tih a hre leh zel a ni. Kohhrante pawh an chauh viau chuan tawngtainaah an inthlahdah an ni fo. Chuvangin tawngtaina hi Kohhran hoten kan ralthuam a nih hria ila, sum leh pai lama hauhsak viau tum hi kohhran dinchhan leh a tum a ni lo. Kohhran hi a tawngtai tama a nung a nih chuan sum leh pai chu a lo kal ruih ruih mai a ni. Chuvangin kan mimal nun theuh leh kan kohhran theuhah hian kan chakna leh thiltihtheihna ralthuam chu tawngtaina a ni tih hriaiin I tawngtai uar sauh sauh ang u.