Thingtlang kuthnathawktute u, in chung a pik e

  • CVL Fakhlamawia

“Kawla ni chhuak chhiarin, thlan tui leh hnaptui nen, a sur, a sa hnuaiah, hahchawlh leh hahdam pawh sawi thei lovin hna in thawk a, leilung anchhia kan dawnhi malsawmna a chantir tumin, hahthikulin in Buh-phal leh thlaichi in fehchhuahpui thin a ni. Ruahpui leh thlipuiin uithisawn hnuin, in thlai leh buh leh balte a sawisak kual hnuah leh, sik leh sa in her, khawvel boruak danglamin a chil hrep a liama, himdam la awmchhun, tlem la chuangbangte chu khawmin, sumah chantir in tum thin a nih kha.

Infate in en a, mifate’n an neih ang an neih loh in hlau a, khawpui mite neihang em nei phalo mah sela, tlema mawihnai zawk deuh thawmhnaw leh zirna lama in rual awhna phuhruk nan sikul kal tir ve hram hram in duh avangin, ‘HAH’ tih tawngkamhi in hmang phal lo a, beiseina nung nen hmalam eng in thlir a, in buh leh bal, huan thlai te chuan nun hlimna a pe thin che u a ni. In kut ngeia in vawn leh in Tuthlawh/Chemkawm ngeia in cheh chhuahte chu an va mawi dawn tak em! Beiseinahi mihringte damchhan a ni a, hlawhtling tur chuan thawh pawh a ngai reng a ni. Dawhkana dawt hmanga thawkchhuak thin te (In chan ai eirutu te) hian heng in hlimna ang hlimna hi an tawng ve phak lo va, hlimna leh lawmna awmziahi an bosal lo chauh zawk a sin.

Chung inthlai tharte chu Khawpui lamah suma chan tir turin in keng a, khawpui tualah innghahna tur pawh nei lovin, tuallaiah in han vahvaihpui phawt a, tual charah man man zawka hralh in tum laiin, in sorkar chak tak, inthlan dawna hmangaih chikima hmangaih thintute che u (Local Council/AMC/LMC etc) khan an han hnawt darh leh thin che u a nih kha!

Chutah kharchhawng nu leh Bazar nu hovin inthlaite kharchhawng tumin an hna dawn che u a, intum leh beisei aia hniamin an han dawn thin che u a nih kha. Zankhat hralh lova in dah chuan inthlaite an chhe mai dawn si a, rilru na takin kumtluan leh season khat, tha leh zung nena hahthikul a in thawh rah kha man tlawm taka in tiral leh angai ta thin si! Heng hmun leh hmuna inthlai man tlawm taka lei sakthin tute hian, Milian nu ho hnenah man to zawk leh man man zawkin an hralh leh thin a, In kumkhat tha leh zung man (Suma teh in) kha thlakhat velah an hmuchhuak zung zung mai a ni. A va rapthlak em! Nimahsela; heng mi te hi erawh dem ngawat suh ang che u, hlawkna um a sumdawng ve tho an ni, eichawp zawng an ni ve tho, bum erawh an hreh lutuk lo ang che u. Dan mumal a awmloh avangin inkar thu hi a fello mai zawk niin ka hria! Intan hian khawpuiah hian hmun a awm ve lo a, in hlawkna tur hian tumahin ‘aw’ an chhuah ngam lo a nih hi. Zoram rorelna khawl hian nangni thingtlang Kuthnathawktute tan hian hmun a siam sak thei lo che u hi in ngaihtuah ve ngai emt In thlan tlin thote khan in thlai thar tho kha asin an ei a, an in ni. An dawn chiang lo va, an ngaihsak duhlo mai zawk che u a ni!

Hmakhawsang ata tawh RIDP, Jhum Control, BAFFACOS, NLUP in tan an ti, heng sawrkar Policy lian hi inzingah tunge dinchhuahpui tawh che ut thenkhatin SEDP hmangin an thlem che u a, Damloh phawt a ngai an ti leh si em nit Hmasawn nana hmang tangkai in awm emt In ngaihtuah chiang teh u, Inkhua a mi khawsa thei sa leh hmakhawsang atanga Lal buhzem lo zen pha chin, tu leh fa bak-ah, Political Party a duhsakna hleihluak dawngtu te chauh lo chuan an hmang tangkai tak tak lo ang, chung mite hnuaia in hlawhfa nitin tur chuan duh taka in thlan tlinte hian an siam che u zuk nia!

In Sawhthing leh Aieng Bag, kawng sira tlu sawp rum maite thinte kha ka lo hmu ve asin. Tlem lai deuh kha chuan Sawhthing leh Hmarcha, Hmunphiahte kha man man zawk khan in hralh thei kha a ni a, tuna sorkar hnuaia in hralh danah hian in lung a awi emt Vai dawrah, phai atanga siam sa chawkluh, Aieng leh Hmarchabawl in lei leh tho si! A va mak ve! Insawrkar hian in thlaitharte ei tur a, a siamna khawl (Industry) leh a hralhna (Market) tur tal pawh a zawn sak theilo che u em nit In thawhrimna hian hlimna tluantling pek che u hi a phu tawh a ni. Enteh u, Kut hnathawktu te u, in thlai chinte a rawn to tan dawn ta maw tih, Vau Thla leh Tau thla chho vel hian in ram roreltute leh Sawrkar Officers ho te hian in chanai leh in hamthatna tur inchuhin an buai luai luai thin asin, Sorkar department tin hian Cash Memo/Recepts lem nen tan an khawh a, chu chuan in hmakhua a va ti thim lehzual thin em.

In huan leh Leilet te enkawl a awlsam zawk nana Tuikawng leh Electric Power pawimawh zia in hria, Hydel Project bunna tur hian Central sorkar khuan sum engzat tak rawn pe chho tawh ang mawt mahse; tunah chuan inchhung lumah pawh, Eng in hmu tha hlei thei silo a nih hi! Mi ramah chuan an kut hnathawk tute hi an ram ti mawitu an ni a, an ram kalsiam a, khualzinte huikhawmtu an ni thin, Japan tlangram Khengkherek leh China khampang bakbahai tak takah te khian Buh leh thlaite an ching thei a, an thar a, in hnangfaknan, chhunrawlah mi tiffin ei lovin mahni Chawfun an thet thin asin. Chu chu he in ram hruaitute hian nangmahni kal tlang hian a ti ve theilo in in ring em nit In huan lo ram, enkawl a kar lova thlai tam tak thar theih mai turtehi in ui ve thin emt Ram hruaitute hian Delhi Drip an zuk thun dawn hian nangmahni thlengphak tur hi Budget ah hian an telh ngei a, in hming, i hming ngei kha a in ziak asin, nimahsela; engatinge i hnen a rawn thlen ve tak siloh let

Thil pakhat ka hrilh ang che u. Hman deuh a, in ram thenawm Assam a kawng zawh leh nawrh a huaihawt luih luih kha in hria emt Assam-a, Hailakandi Distric Panch Gram Hindustan Paper Mill, a hnathawktute lungawi lo, hlawh la theilo thinrim in irh chhuak a nih kha. Khu Paper Industry khu Assia rama Paper Mill lian ber dawttu a ni hial awm e, Tlem lai deuh khan Central sawrkar chuan 300 Crore vel in a tanpui tawh a, mahse mipuite a thlengpha ta silo a nih kha. India PM Modi meuh pawhin eirukna avangin nakin lawkah chhuan Thirchhe hralh tur an ngah tur thuin a an khum hial a nih kha! Hemi ka han sawi duh chhan ber chu, in ram Mizoram mau leh thingte hi khung Industry liante khuan an ru nasa em em mai a, foreign mau a ngai awzawng lo, heng humhim turin in hotute hian tha an nei thlawt lo em nit kan harh harhi ka va ti tak em!

Rethei, hnathawk tha peih si lo, vuivaina zawng a, Sorkar demna tur zawnga vak ruk ruk ka ni bik lo a, rorelna khawl hmaa thu tura ruat ve ka nihloh avang a phunnawi lah ka ni hek lo. Party office a sum therhlo ka chan loh avang leh kan veng Unit hruaitu leh Local Council/VC ten min duhsak loh em vanga he thilhi au chhuahpui ka ni hek lo. He ramhian Thing leh mau, khuarel malsawmna tam tak a nei a, mahni intodelh thei turin khuanu hian asiam che u, tihhi ka hre chiang em a, harh turin ka rawn ko che u a ni. Nang ni in au loh chuan lungte a au dawn lo a, retheihna erawh chuan a bawhbet hneh khawp ang che u!

Inthlan a lo thlen leh dawn hunah chuan Cheng singhnih khat lekin lo lungawi tawh suh ang che u, bumin awm suh ula, kalphung thar a awm lo, dikna hi kalphung duhawm ber a ni mai, i rilru takin ram leh hnam hmangaihtu chu i hrethei ang a, he ram a changkan chuan i changhkang dawn a, he ram hi a nawm chuan i nuam dawn tih kha chiangtakin hriala, ram leh hnam hmangaihtu in lo thliar hmak hmak tawh dawn a nia, Party Politics ah hian lo buai phili viau tawh teh suh u. Rorel khawl thutphaha ro i rel phak dawn loh rau rau chuan. Chuti lo zawngin nangni Kuthnathawktute u in chung a la pik dawn nasa si a.” tiin ka Pu Hnuna chuan min hrilh mawlh mawlh a.

Tukverh a Chawngzawng thlawk chhuak zawk chuan min ti harh zawk a, ka harh zui a.

Leave a Reply

error: Content is protected !!