- K. Hmingthankaia
‘Rinna chu thil tihah a ni lo’ tih leh, ‘Rinna chu thil tih tel lo chuan thi a ni’ tih awmzia vawiin thlenga la hre hrang lo Mizo kristian tam zawkte hi kan la niin a lang. Engkim kan tih leh kan sawi apiangte, kan awmdan apiangte, kan ngaihtuah dan apiangte hi Thinlung duhtu Pathian, engkim hmu veka hre vektu kan Pathian hian min hmu reng si a, ka awmdan leh ka thinlung a hmu vek si a, hetia ka tih hian, hetia ka sawi hian, hetia ka ngaihtuah hian min lo hmu rengtu Pathian chu a lawm ang em? A lungawi ang em? Ka ngaihtuah dan hi a dik loh leh ka tih dan hi a dik loh chuan, ka sawi dan a dik loh chuan, min lo hmu rengtu Pathian lakah a zahthlak dawn lutuk sia, tia, Pathian trihna leh hlauhna avanga, Pathian aw ngaichang chung zel leh Pathian hre reng chung zela engkim ti thintute thil tih hi a ni Pathianin a duh zawng, ‘Thil tih’ a tih chu ni. Engkim kan tih hi Pathian duh zawng a ni em? ti thintute thil tih hi a ni Pathian duh zawng thil tih chu. Chu’ng mite thinlung chu an thil tih leh an hmel leh an nunah a lo lang chhuak thin a, Pathianin a chawimawi a, an zahawm bik thin a ni.
Hetia ka tih hian ka lan mawi phah ang em? Heti hian ti ila ka tih that hmel ang em? Ka lan ropui phah dawn em? Mite tih dan a ni si a, tih ve loh chu a zahthlak, ka lan fel hmel ang em, miten Pathian thu awih hmel takin min hmu se, hetia kan tih hian kan changkan hmel ang em? Kan kohhran a changkan hmelin a ropui hmel ang em? tih kual vel avanga khawvel tak leh mihring taka engkim sawngbawl leh kan tih vel thin hi a ni Pathianin, ‘Rinna tel lo thil tih thi’ a tih chu. Chuti ang vela thil tih reng reng chu a nung lova, mite thinlungah awmzia a nei thei ngai lova, mite thinlungah hna a thawk tak tak ngai lo a ni. “Mi tupawh a thil tiha thiamloh inchantir lo chu a eng a thawl e. Nimahsela, engpawh rinna tel lova thil tih chu sual a ni” a tih kha.
Isua krawsa an khenbeh ni Good Friday nia thawmhnaw dum kan han inbel dum thup mai thinte hi mahni theuh kan inngaihtuah chiang ngam em le? Ka ngaihtuahna, ka duh zawng, ka thil tih dan zawng zawng leh ka awm dan zawng zawngte hi Isua duh dan chauh a nih zel avangin, Isua rualin ka thi ve a, ka khawvel lam thil zawng zawng chu krawsah khenbehin a awm ve a, phum bo a ni ta, kan tih vanga inha dum nalh em em kan ni em? Nge ni, engmah ni lo mah ila, Isua thihna kha ka tawrhpui em a, ka sun zia tihlan nan thawmhnaw dum nalh thei ang ber ka ha mai a ni, kan ti zawk em ni? A nih leh, chuti kauva Isua thihna kan tawrhpui si chuan, Isua thute, a zirtirna leh Isua rilru chu kan zawmin kan nunpui thin si em le? “A tawrhna kan tawmpui takzet a nih si chuan, a thihnaah kan thi ve tur a ni” tih thu Bible ami te kha chu ka tan ni lo, midang tan alawm, kan ti leh thung dawn em ni?
Lungleia kan va awm lai khan Good Friday niin mite chuan thawmhnaw dum nalh tak tak hlir Biak inah an rawn ha thin a. Kei erawh chuan ka khawvel rilru hi Isua thihnaah hian ka thihpui ve vek loh lutuk avang leh, Isua thihna tawrhpui lutuk tak anga lan leh, Isua thihnaa thi ve ta niawm taka lan ve kha ka ngam thin loh avangin, Good Friday niin Biak inah chuan kawr var thei ang ber ka ha thin. Choak fu khawm ang maia an thut dum khup laiin, kei chu thil vang tak, mahse, awm ve zeuh zeuh thin Choak zinga thlaki var awmchhun ang maiin ka lo thu var ve va va thin a ni. Beram bo lo 99 zinga Beram bo 1 awmchhun ka an viau loh leh, misual 99 zinga mifel 1 awmchhun pawh ka ang maithei bawk.
Engpawh nise, kan chhunglama Pathian hnathawh dan theuh azir zel leh thlarauthianghlim aw kan dawn dan theuh azir zel a nih avangin, tumah hi pawnlam atanga lo indem ngawt leh lo inteh ngawt theih a ni lova. Keimahni theuh erawhchu kan chhunglam kan inteh reng thin tur zawk a ni e. Chubakah, Good Friday nia thawmhnaw dum lo inbel ngawr ngawr pawh chu sual a ni em em hran lo maithei bawk.Tin, Good Friday dawn avanga tuten emaw thawmhnaw dum thar nalh tak an neih phah te, Good Friday dawn avanga Dawrkaite lo inhralh theih phah te pawh kha a tha ve tho maithei bawk. Mahse, sawi leh sawi hnu, kan tih chhan kha a pawimawh ber lai chu a ni a. Engkim mai hi chhunglam takna nei lo, pawnlam lan dan ringawt, a lem leh a der, dawt hi ni lo se a tha vek a ni mai.
Pathianthu awih, Pathianmi, Pathian thraua khat thlaruaumi, Pathian nena lengdun, midangte tana malsawmna nih kan duh chuan, Pathian trihna leh zahna avang chauh zelin engkim hi dik tak leh rinawm takin ti zel ila, dik takin nung tlat zel mai ila, Isua rilru leh Isua zirtirnate zawma, englaipawha nunpui mai hi a tawk a ni. Intih tunlaina leh intih changkan leh intih roupinaah hian Pathian thu tak laimu leh thlarauthiangjlim a tel lo.
‘Engkim hriatfiahna leh tih dikna leh famkimna chu-Dik taka pianthara englaipawha Isua rilru leh Isua zirtirna nunpui hi a ni e’ tih hi ka thuvawn nghet, ka thu rolum ka philosophy kumkhua chu a ni e.
Thil pakhat- Choak thlaki rang hi thil vang tak ni mah se, a awm ve zeuh zeuh thin avangin, a ek chu ‘zawlaidi’ an tih thin avangin tunhma deuh, hmanlaia kan rual u deuhte kha chuan an lo zawng an lo zawng tawh thin a. An hmuh fuh hlauh chuan a ek hun changin an um an um thin an ti.