- HC Vanlalruata

Chhandamna Sipai Pawl biakin lian ber a ni mai awm e – Aizawl Temple chhîp a darkar tina inkhawng ri thin chu sawiseltu an awm avangin India rama court rorelna sang ber, Supreme Court thutlukna tlawhchhanin zan dar 10 leh zinglam dar 6 inkarah a inkhawn rik khap a ni ta a. Aizawl district SP chuan he khapna thupek hi thla hlui khan a chhuah a. Kum 29 chhung lo inkhawng ri ţhin chu zanlamah a reh ta.
Ri bengchheng chungchangah hian inhnialna a tam thei hle ang tih chu social media lama thuziah leh thuziah chhiartute’n an ngaihdan an ziah han chhiar hian a lang chiang hle mai a. Ţhenkhat phei hi chuan a sakhua ang zawng leh kohhran ang zawnga inrahbehna ang hialah an puh niin a lang. Hetiang hi chu ngaihdan leh pawmdan hrisel tak chu a ni hranpa lova, chutih lai chuan tuna sorkar laipui a a fawng chelhtu party leh an chekawite chetdan ngaihtuah hi chuan ngaihtuah loh loh tur zeldin hi a awl ve bawk a ni.
Mahni han insawi luh a remchang bawk a, ka’n sawi ve mai mai ang e. Kum 1984-85 chho a – SENHRI kartin chhuak kan enkawl ve lai khan zan rei a aurinna hmanga ring uchuak tak mai a Pathian thu sawi, Bible chhiar leh ţawngţai chiam chiam ţhinte chungchang kha editorial-ah kan ziak tawh a. A hunlai chuan ‘Kristian chhah bikte’ khan min hua-in mimal tak pawhin min bei nasa a, phone hmang leh hmaichhana chhuahchhalh kan tawk nasa hle.
Kan ziah dan tlângpui-ah chuan hetianga Pathian hming lam chung leh sakhua/kohhran behchhan a zan reha a ring thei ang bera au ţhinte hian an mihringpuite chanvo an zah lova. Chhunlama hah leh rim taka hnathawk a, zana mut hahdam mamawh ngawih ngawihte, tarte leh hriselna lama bawrhsawm em em, muthilh/mut hahdam thlahlel em emte ‘Pathian thu’ tlawhchhan a chawl hahdama mu siai siai thei lova siam hi a nunrawn thlâkin dan bawhchhiatna a ni, kan ti a ni. He ngaihdan hi tun thlengin a la dik reng.
Chutih lai chuan tihţhan hi a awm ve bawk a. Kum 1988-a Lunglei a hnathawk a kan awm laiin kan unaupa, Power department a thawk, an Power House ngheng a chenchilh inah engemaw chen kan khawsa a. Kawlphetha khawl ri khan min awi-mu pek a, khawl a chhiat a, a ri a reh chuan kan harh hru mai thung. A mut hleihtheih loh – a chhan chu kan hriat ţhan vang mai a ni. Mihring leh kan awmna hmun hian min kaihruai nasa khawp mai.
Phairam a kal tawhte chuan kan hria ang a, an pathian biakna hmun aţanga aurinna hmanga bengchheng theihtawpa an zai chiamte, kawngzawhna a (sakhaw thil leh politics-ah pawh) aurinna hmanga an bengchheng chiamte khu mena thlak a harsa hle. An inkhap hleithei bik lo tih a lang fo. Chuvang tak chuan court rorelna a inrawlh a ngai fo a, India rama court sang ber hial pawh a inrawlh a, thutlukna a siam ta a nih hi.
Kan naupan lai khan Rev. Vanlalnghaka hian hunpui (Krismas leh Kumthar) vuakvet lai a halpuah pangngai leh a aia puak ring zawk hăl chungchang hi a sawi nasa ţhin a. Halpuah leh a aia puak ring zawk hăl avanga lungphu ţha lo neite leh pitar/putar-te thi thut thei an nih dante mipui zirtirin pulpit aţang hial pawhin hetiang pawizia hi a sawi ţhin. Mahse, ngaithlatu tam berin an zawm lem lo thung.
Pulpit a chuangkai meuhva Rev. Vanlalnghaka’n hetiang thil a sawi pawm lo langsar berte chu a thil sawi ngaithla tam bertu tŭra a ngaih, Kristianna hminga khawlai a aurinna hmanga zan rei a mu thei lo khawpa min au chamchi ţhinte an ni tlat. Halpuah leh thildang an hăl kher lo na a, mi mut hun tawh leh thawkrim leh hriselna ţha lote chawlh hahdam hun zan rei tawha aurinna hmang leh hmang kher lo pawha min tiphu zawk zawk khawpa mihring chenna hmuna au chiam chiam ţhin, inti Kristian leh inti piangthar em em leh bîk zualte an ni zél.
Mahni Mizo pui, Kristian puite tiphu zawk zawktu tam ber chu Mizo ni bawk, inti Kristian ţha leh zual (Kristian ţha anga miin min hmu rawh se titu)-te an ni ber. Chutiang chu thil awmdan a nih miau avangin Chhandamna Sipai Pawl biakin lian ber, Aizawl Temple chhîp zuma dâr lian inkhawng ri zan rei lama khap a nih tak chungchang a sakhaw lam hawi a kan her ta hi a mawh lem love. Kohhran biakin chip zuma awm a ni maiu a ni.
Bengchheng chungchangah hian mihring kan thuhmun vek lo thei hle awm e. Tlaivar a aurinna hmanga Bible chhiar uar lai pawh khan lehkha zir duh, damlo chau tawh, tar lam leh chhuna lama rim taka hnathawh duhte tan chuan ninawm a tling a. Ţhenkhat erawh chuan an khawhar a hnem a, an thla a muan phah niin an sawi ve thung. Chutiang chu mihringte hi kan nih avangin hetiang chungchangah hian thutlukna siamtu thuneitute tan a luhaithlak viau thei awm e.
Darkar tin a dar zat hrilhtu dar lian ring tak zan rei a tihrik khap a nih chungchangah pawh hian tu emaw lal takin a sawisel avanga thutlukna siam ngawt lo deuh hian tihdan a awm a rinawm. A ri hre pha a awmte ngaihdan lak tur nge, danin engtin nge a sawi tih chiang taka zir chian hnu a thutlukna siam tur tih chu thuneitu kutah awm a ni. Supreme Court hian aurinna chungchangah thupek a siam niin a lang a. Dar inkhawng ri lam a sawi lem lo niin a lang.
Engpawh nise, mihring kan ni a, kan chenhona kawngah hian midang tana hnawksak leh bengchheng siam hi midang chanvo rahbehna a ni tih kan hriat a ngai a. Midang tana hnawksak a che ţhinte hi khua leh tui ţha an ni ngai lo. Midang veng thawng a, an tana bengchheng lo tura kan nun hi a pawimawh a. Sakhaw thil a nih vanga engkim tih thiang emaw kan ti mai phei hi chu ngaihtuah chian tur a ni. Keimahni chauhvin kan awm lova, kan awm thei hek lo. Chuvangin awmho kan thiam hi kan zavai a ţhat tlanna a ni tih i hre reng ang u.