Bâwk (Tumor) awm hi!

Kan taksa a bawk (tumor) hian ngaihven a hlawh ta khawp mai. Cancer natna leh cancer vanga thi Mizo zingah kan tam tak em avang hian, kan taksaa b^wk (tumor) a awmin inentir vat kan chin thar zel a pawimawh a ni

Bawk chu: Bawk hi taksa peng hmun hrang hrangah a awm thei deuh vek a, thil chi hrang hrang vang a ni thei. Thal bawk hi nghawng, beng, leh kapah te hian a awm duh a. Centimeter 1 (khat) aia a len loh hi chuan bawk naran, pen (infection) vang emaw a ni duh hle. Naupangah phei chuan a awm duh em em a. Hlauhawm a ni lo va, damdawi ei chuan zawi zawiin a reh mai thin a ni. Thal bawka hlauhawm awm ve thei erawh chu Lymphoma (thal cancer) leh cancer tai darh (metastasis) te hi an ni. Cancer hi i pum, hnute, chuapah emaw i hriat miah lohvin a lo awm thei a, hriat chhuah tlai a nih chuan i thalah lo tai darhin bawk a rawn siam thei a ni. |hal bawk natna chhan dang leh chu TB vang a ni thei bawk.

Hnute bawk: Hnute bawk hi a tam viau bawk. Vanneihthlak takin a tam zawk hi chu bawk hlauhawm loh, cancer a chang lo chi an ni a. Mahse hnute cancer hi kum 20 – 30 mi lekah te pawh kan hmuh tak zeuh zeuh avangin hnute bawk pawh hi ngaihthah mai lo va, a rang thei ang bera entir thin tur a ni.

Awr puar: Awr puar pawh hi a tam khawp mai. Awrpuar cancer hi chu a awm ve fo na in a tam lutuk lo. Awrpuar tam zawk hi thyroid hormone tlakchham/tam lutuk vang a ni thei. Damdawi tha taka ei a ngai a, chuvangin ngaihthah loh a tha hle. Heng bakah hian thau hlawm bawk (Lipoma), thisen zam bawk (Hemangioma), vun to lut bawk (inclusion cyst) leh bawk dang tam tak a awm thei. Taksa peng hrang hrang – ban, ke, dul, lu, hnungah te a awm thei. Heng bawkte hi entir a, a tul a nih chuan zai thlaktir mai tur a ni. Bawk i neih chuan engtin nge Doctor in a lo tih ang?

  1. FNAC: A tlangpuiin, FNAC (Fine Needle Aspiration Cytology) ti turin a lo rawn ang che. Hei hi hriau a bawk kha vih a, a timur (cells) hip chhuah a, stain hnuah, eng bawk nge a nih tih enlenna hnuaia en mai hi a ni. He test hi a awlsam a, a rei lo va, a tlawm bawk. Civil Hospital, Aizawlah tih theih reng a ni. Cancer, TB leh natna chi hrang hrang hi chiang takin za a sawmkua (90%) vel chu a hriat chhuah theih.
  2. Biopsy: FNAC a\anga hriat chian theih loh emaw, tih chian lehzual nan Biopsy tih a ngai thei. Doctor in bawk kha a vaiin emaw, a them emaw a zai thla ang a, chu taksa them chu kar hnih khat vel sawngbawl a nih hnuah microscope hnuaiah zir chian leh a ni a. Tisa inrem dan uluk tak enin i natna chu hriat chhuah a ni thei ang. Biopsy hi a langa rawn bawk chhuak kher lo – hnar, hrawk, beng chhung atang te, pumpui, chaw kawng, chuap, ril, chhul, etc. atang te hian lak a ni thin. Pumpui leh chaw kawng atang chuan Endoscopy (chaw kawng enna) an la a, chuap atangin Bronchoscopy (Chuap enna) hmangin an la thin.
  3. Pawimawh dangte: Thil pawimawh em em pakhat chu, i englai pawh kha zai tawk la, biopsy report hi lam leh ngei ngei thin tur a ni. I chhul an paih emaw, i mit, rilphir, tonsil, i awr bawk (thyroid) an zai emaw – doctor ten an zai thlak kha paih mai lovin, biopsy turin Pathology Department-ah an rawn thlen a. Chu chu uluk taka lo en in, damdawi chi hrang hranga sawngbawl a nih hnuah, biopsy report hi pek thin a ni. Doctor-in a zai reng reng che chuan, biopsy turin an thawn vek tlangpui a, chuvangin i report kha ngaihthah ngai suh ang che.
  • Dr. Doris Lallawmzuali. M.D. (Pathology)

Leave a Reply

error: Content is protected !!