- Mahmuaka Chhakchhuak
Vava hi i lo hre chiah lo mai thei a, a hming pum chu N. Vahneichhi niin Tuisih khua (Siaha district)-ah a lo piang a. Theiri khua a sei lian chhoin, tuna Chawilung (Hmuifang bul)-ah a nu leh pa leh a naute nen an awm mek a ni. Thla riat a nih atangin khua a hmuloin a mit khing hnihin engmah a hmu thei lo a, totally blind kan tih ang hi a ni. Nimahsela tuna MPSC-in Combined Competitive Exam result a tih chhuahah khan hlawhtlinna changin Mitdel, khaw eng hmuhlo Mizo zinga MIS (Mizoram Information Service) Jr. Grade hmasa ber dinhmun a lo hauh ta.
Nimin result ka hriat velehah khan a hming ka hmuhin ka ring ngam lo a, WA group atangin a number chu ka han dial a, voice call-in ka call nghe nghe. A lo busy lehnghal a, voice call-a ka call chhan hi call pangngaia ka call hman loh vang a ni a, amah lah chuan min rawn call back mai chuang si lo. Kei aia hrechiangtu zawk Pu Ruata Sailo ka be nghal a, line alo busy tlat mai a, a hnua min rawn call back-ah chuan Vava a nih ngei thu min hrilh a, ka lawm kher mai.
Tichuan, vawiinah Vava ngei chuan min rawn call back ta a, ‘Pu Hmuakte, nimin kha ka buai deuh a, tunah ka rawn call back hman chiah che’ inthlahrung takin a rawn ti a, chumi hnuah chuan ka lawmpui thu leh a chanchin ka hriat duh thenkhatte chu ka zawt nghal bawk a, kan vawikhat inbiakna a ni nain kan inbe tha hle a, biak pawh a hahdamin biak a nuam hle a ni.
Kei lah chuan zawh tur ka ngah a, a chanchin hriat alawi ka lo neih bawk si loh avangin atana zawhna ho tak tak tur thlengin ka zawt a, tha takin min chhang zel a. Ka hming pawh a hriatna alo rei tawh viau a ni awm a, a lawmawm ka ti hle. Ka zawhnate chu: Engtinnge Facebook ami hi i hmuh theih, a chang leh i rawn like in, i rawn comment ve fo bawk si a ka tih chuan ‘Android reng rengah chuan settingah hian talking software or talkback sellect a on-na a awm a, chumi hmang chuan Mobile screen a mi hi a vaiin a rawn chhiar mai thin a, chu chu kan lo ngaithlain kan lo hre ve thei alawm’ a ti a. A nih leh tunlaia mizo tawng dik mang loa ziak hi an uar si a, heng zawng zawng hi i hrethiam em ni ka tih leh chuan a thente chu a hriat theih mai a, a zavai chuan kan hrethiam bik lo ang tiin min chhang a.
Ka hriat chak deuh ka han zawh leh chu ‘thla riat i nih atangin khaweng i hmuh ta lo a ni a, rawng (colour) hi i hre hrang thei emt Ka tih chuan hre hrang thei lo tiin min chhang leh a. Chulam chu duhtawk rih ila.
Mitdel chunga hetianga mi tam takin kan thlen phak loh tur State-a inelna sang ber-a hlawhtlinna a chang thei hi i zir nasa em ka tih chuan chuti takin zir nasa hran lo e, chubakah hei hi ka tum ber a ni lo a. Pathian zarah kan dam a nih chuan hei tunah kum 23 chauh ka la ni a, kum 25-28 velah chuan IAS nih ka tum a ni a ti bawk a. Eheu, Mizo mipui nuai 13 vel laia IAS tling thei mi tlemte, chhiar tham lek an la awm lai a, khaweng hmu loin IAS nih i tum chu ava ropui tak em ka ti ringawt a. Pathianin hriselna tha tak pe zel sela hlawhtlinna chang mawlh rawh se.
Vava ka bia chu ka inthlahrung zui vawng vawng a. Pathian zarah kei chu kutke kim leh harsatna engmah nei loin tun hun ka thleng a, chuti chung chuan tun dinhmun pawh hi ka thlen chin a ni. Chuti takin beisei leh nghah leh hmabak pawh ka nei lem chuang lo. Vava dinhmun hi ka ngaihtuah zui reng a, mihring vanduaina zawngah hian mit khawhmuh loh hi a rapthlak berin ka ring a, kutke bul leh tawng thei lote chu vanduainaah pawh la ziaawm zawk takin a ngaih theih. Chutianga khaw hmu lo chuan IAS nih a han tum chu a lehlam takah chuan min ti zak ka ti a, ka lawmpui lutuk rualin ka tluk loh zia ka hria a, a lakah hian te chem chemin ka inhriat phah. Ka chhuang takzet a ni. Pathianin mihring hi ruhrel lian leh te lamin alo thliar mai lo a, thluak tha tak min lo pek zia hi chiang zual sawtin ka inhriat phah a. Vava ngei pawh hian a vanduaina chu indelhbeh tirin thla riat a nih lai khan emaw engmah zir loin lo awm ta mai mai sela nang leh kei hian vawiinah hian kan hre hauh lo ang. Tin, tumahin an dem bawk hek lo ang a, a nu leh pa leh a unaute ngei pawhin âwm an tiin an hriatthiam ngei pawh a rinawm. Nimahsela a thluak tha tak chu chawlh tir mai mai duh loin lehkha a zir zel a, (a lehkha zir dan pawh thui tak leh ngaihnawm taka sawi tur a awm bawkin a rinawm) awlsam taka zir a ni hauh lo ang tih pawh a hriat. Chuti chuan chunglam malsawmna pawh dawng zelin tunah chuan Officer ni thei hial turin alo inzir hlawhtling ta.
A tum leh duh ang takin IAS chu han ni leh phei sela chuan amah vang hian Mizo nih hi nuam kan ti lehzual ang a, kan inchhuan phah ngawt ka ring. Tuna a thlen chin pawh hi a sang tawh hle a, a san rual rualin keini (kutke kima awm zawkte) min fuihna a hraw telh telh bawk ka ti lo thei lo a. Chhuanlam tur nei hauh loa zirna kawngah emaw kuthnathawhna kawngah emaw inthlahdah thiang kan nih loh zia min hriatfiah tir deuh deuh bawkin ka hria. Vava chuan tuna a thlen chinah hian duhtawk ta pawh ni sela a hming hi zoram mipuite hian kan hre reng tawh dawn a, kan theihnghilh tawh ngai lo ang.