Intodelh lo hnam

  • Dr. C. Lalrampana

A KAMKÊUNA

Adama leh Evi-te khan Eden huanah khan Pathian thupek kha bawhchhe lovin thu awih takin lo awm se’ng chuan thawhrim ngai lovin Faisa ringin nuam takin kan awm ang a, FCS & AS-te hian ration card rawng chihrang hrang buatsaihin ken pharh duai duai thin a ngai lo tur. Mahse, a nih nih a ni zo ta si a, hrehawmna, natna, thihna thlengin kan tawka lungngaiin nunkhua kan hmang mek a ni. Thlahtute bawhchhiat achin pawn lam tanpuina tel lova dam khawchhuahna dinhmuna ding tur chuan thawhrimna tel lo chuan hlawhtlin theih a ni lo. Hnampui hnam fing leh sapho kan tluklohna chu mahnia intodelhna kawngah a ni. Pathian hnam thlan Israel fate khu atir ata tun thleng khuan mahni intodelh tum tlat mi, mi taima leh thawkrim an ni kumkhua thin. Mizote pawh kan pipute atanga chhutin mi taima intodelh ngaina mi kan ni. Tun hnua kan thangtharte erawh khawvel changkannain nang tawh mah se, taimak, tumruh leh tuarchhel kawngah duhthu an sam ta lo hle niin a lang. Chuvangin, mahnia intodelh (self support)-a nun leh khawsak a pawimawhzia kan hriat thar a tul ta hle Thalaite leh Zoram mipuite chauh ni lovin Sorkar thleng hian mahnia intodelh lo lutuk midang ban buai reng mai kan ni mek a ni e. Hei vang hian Mizoram sorkar pawh hian mahni kea dina intodelh lam ngaihtuah lovin Sorkar laipui project leh scheme-ah chiah a innghah avangin mipui mamawh ngaihtuahtu department hial a din a lo ngai ta a ni.

ENGTIKAH NGE DIN A NIH?

Supply and Transport Department hi 15th May, 1972 khan din a ni a, vide Govt. of India lehkha No.7/15/72-CITS 31.3.1972) anga din a ni. Mizoram chu Assam atangin 21st January, 1972 khan Union Territory niin a indang a, Department kuta hna pek chu mipui hnena bungraw pawimawh (essential commodities) dik taka sem chhuah a ni a, chubakah passenger leh bungrua inter leh intra-State/UT-a an kal dan tur pawh a enkawl a ni. February 20, 1987-a Mizoram State puitling a nih hnu rei vak lovah Department of Supply and Transport chu Civil Supplies Department leh Transport Department-ah 4th June, 1987 vide Notification No.STE.63/78/95 dt.04.06-ah then a ni ta a ni. Supply Deptt. hi kum 1987 khan a lo piang a. Hemi hnu hian ei tur subject chu Civil Supplies Department-ah dahin, ‘Food & Civil Supplies Department’ tia thlak a ni. November 17, 2004 khan Consumer Affairs subject pek a nih hnuah “Food, Civil Supplies & Consumer Affairs Department” tia thlak a nileh ta a ni. He department hian heng mawhphurhna hrang hrangte hi a keng a, chungte chu: Dan anga tehfung (Legal Metrology); A rit leh tehna tehfung; Bureau of Indian Standard kaihhnawih thil; Constitution of Grievance Redressal Mechanism telin NFSA kalpui; Tui meter test leh re-calibration bakah Office of FCS&CA Department, Government of Mizoram chu Room No.228, 2nd Floor, Building No leh Hunthar, Aizawl-ah Legal Metrology a nei bawk. He department-a a khaipate tarlang ila

Minister B. Lalchhanzova; Principal Secretary K.T. Beicho, IRAS;

Director Zodingpuii, IAS-te an an ni a; hei bakah hian District Civil Supplies Officers 9 Aizawl E & ‘W; Lunglei; Siaha; Champhai; Lawngtlai; Serchhip; Mamit leh Kolasib-ahte dah an ni. Anniho hian mipui nitin mamaawh buhfai ei tur tlawm zawka leisakin Retailer Fair price shop hmangin a pe chhuak thin a; hei vang hian Zoram mipui hrawk hrui a la chat lo mai chauh niin a lang. He department hi din a nihna chhan chu a hming atang ringawt pawh hian a hriat thiam theih a; mipui kan intodelh lohzia a lang chiang hle. Mimal, chhungkua leh sorkar thlengin kan intodelh lo hle a, hei vang hian he department hian mipui ei tur buhfai lamah mawhphiurhna lain sorkar sum tam tak a thlawnin a luang liam mek a ni.

NGATINGE KAN INTODELH LOH?

Mizoram hi Pathian malsawm ram, tlang ram, boruak thiang nuam, zotui thiang, fiara tui luanna, lei tha fertilizer hman pawh ngai lova, huan thlai ilo leh buh leh bal that duhna hmun a ni kan ti a; mihlim, zawlnei leh thlaurau miten kan au chhuahpui chuah chuah khawpa ram nuam a ni kan tih laiin engvanginnge buh leh bal intodelh thei lo reng renga kan khawsak tak? Tu dang vang mah ni lovin, a chhunga cheng Mizo mipuiten mahnia intodelhna kawng zawh lova sorkar-a innghah rilru rigawt kan put vang a ni. Ration Card hman ngai miah lova khawsa thei, intodelh thei kan nih reng laiin ration card rawng chihrang hrang ken pharh duai duai reng ngaiin kan awm ta mek a ni. Kan ram hruaitu, politician-te lah hian mahnia buh leh bala intodelh policy hi a takin an kalpui tak tak ngai hek lo. Mizoram State Chief Minister hmasa ber Pu Laldenga hun lai khan ei leh bara intodelhna tak tak ngaihtuahin Zoom Control policy kalpui niin Mizorama leilet awm thei tur zawng zawng leileta siam nan Bulldozer te chi engemaw zat lei a ni a; policy a hlawhtlinpui hmain a sorkar a tlakleh tak avangin tuman chhunzawm lovin bulldozer pawh chu leileh nana hmang lovin inhmun laih nan an hmang thamral vel ta mai mai niin a lang. Kum 1989 khan khatih laia Mizoram CS Pu M. Lalmanzuala khan Planning Commission atangin leilet siamna tur liau liau cheng nuai 12 sawi chhuakin a rawn hawn a; hengte hi Palak, chamdur, kau tlabung leh vaphaia leilet siamna tura ruahman a ni a. Mahse, khatih laia Mizoram sorkar Congress Ministry khan leilet siam nana hmang ta lo chuan MLA 12-te’n CM Pu Hawla hnena an ngen angin an bial theuha mupuite hnenah Rs. 2,000/- den denin an sem darh zo ta mai mai nia sawi a awm; tak tak ni turah ngai ila. Ruahmanna ang khan leilet siam nan han hmang se chuan Planning Commission pawh khan theihtawp chhuahpui zel tumin nuai tam tak leilet siam nan ringawt sen a inhuam a; mahse, fapa tlanbo ang mai khan intodelhna ttura sum ruahmansa kha engkhaw lawi lovah khawhral a ni zo ta zawk a ni. Khami hnu atang khan tu ministry mah khan leilet siama ei leh bar, buh leh bala intodelh tak takna lam an hawi tawh lova sem ral policy an attchilh ta zawk a ni. Ration buhfai a thlawna sem offer lamah an tui ta zela athlawna sem erawh an la awm lem hlei lova.

A TLANGKAWMNA

February 10, 2024-a Aizawl Press Club-a FCS & CA Minister Pu Lalchhanzova Press Conference kha uluk takin ka lo thlir a; mahni kea dina intodelh lam chu a la hawi vak lo niin a lang. Chutih ahnekin thlatin sorkar sum a lo thlawna luang ral chu Rs. vbc 13. 47 a nih thu tarlan a ni a; kum khata sorkar sum luangral hi cheng vbc 161.64 lai a tling a ni. Hetiang zozai hi kum engmawzat sorkar hian a seng ral tawh tihna a ni a; kan rama leilet awm thei zawng zawng siam nan hmangin buh leh bala intodelh nan hman han ni seng chuan tunah chuan vai buhfai paw ther thur retailer-a a bag-a leitlawm tuma inchuh inchuh a ngai tawh lovang a; ration card rawng chithum lek chhuah sup sup a ngai tawh lo tur a ni. Heng ration card rawng chithumte pawh hi a nei lo turte leh nei turte an insaikalh nuai niin supply hotute thusawi atang khan a hriat theih bawk. Tin, Ration Card var subsidy chunchang kha awmze nei lo a ni. Card var No. 1 amiten Sorkar rate buhfai kg. khat Rs. 34/- thova an lei a ngaih dawn chuan card nei lo law law se, free sale lei tura tih ni mai se thil inang ‘bawkbawn leh manta’ tih ang vel niin a lang. Card var No. 2 amite pawh hian buhfai kg. 1-ah Rs. 7/- chauh lap an hmu thei dawn tihna a ni a; hetiang teh nuai ai chuan ration card var hi paih bovin Card pawl leh eng chauh hi kalpui mai se a tha zawk hial ang. Engpawhnise, mahni kea dina buh leh bala intodelh turin sorkar hian ruahmanna tha zawk a buatsaih vat vat a ngai tih supply minister press meet atang khan a ;lang chiang hle. Ration buhfai mana kumtin cheng vbc 161.64 sen ral ai hian leilet awm thei tur zawng zawng Mizoram pumpui survey mumal tak neia leilet puitling buatsaih tak tak ni seng chuan thenawm state-te nen intih thiamloh apianga AS Road-a economic blockade kan tawng thinte hi a reh duak ang a; Bangladesh, myanmar leh Tripura lam atanga mamawh chawk luh bakah ei leh bar, buh leh bal, thlai ilo zawng zawng hi kan intodelh chuan kan ramri kan humhal ngam ang a; kan ram leh hnam kan humhalh ngam ang a; ramdanga thawn chhuah tur khawp buhfai tui tak tak kan nei mai dawn a ni. Tun Sorkar thar pawh hian sumchang thlai leina tur budget-ah dah ringawt mah se, vai buhfai subsidy a kalpui hi a tawp tak tak dawn lo tih hriat a tha hle. Chuvangin, buh leh bala intodelh policy hi ram leh hnam din chhuahna tura a hnukpui pawimawh hmasa ber zawk chu a ni. Tuna kan sorkar kaldan hi chu ‘chhungkhat pa berin ei leh bara intodelh ngaihtuah tak tak lova incheina silhfen leh pocket money ringawt a atchilh’ ang hi a la nih hmel tho mai! Eng zawngin nge hmalam kan pan zel dawn i o thlir phawt mai teh ang u.

Leave a Reply

error: Content is protected !!