- Dr. C. Lalrampana
Zikhlum/Parbawr hi sapho chuan “Cauliflower/cabbage” an ti a; thlai chi khat tangkai tak a ni a, Brassicaceae chhungkaw zinga mi an ni a, scientific zawng chuan “Brassica oleracea” tia hriat an ni. Botrytis tih a ni bawk. Thal lai march-may leh september-November laia thlai pawimawh tak a ni a, vitamin C leh K, folate, leh fiber tamna a ni a, hei vang hian ei leh in atana hrisel tak a ni. Zikhlum/parbawr hi rawng hrang hrang a awm a, chung zingah chuan a var, a sen, a senduk, nawinawk, a eng deuhte pawh a awm a, a var hi a tam ber chu a ni.
Zikhlum/parbawr [Cauliflower/cabbage] chungchanga thil pawimawh tak tak:
A tobul [Origin]: Zikhlum/parbawr hi Mediterranean tuipui kam bial atanga lo chhuak niin an ngai a, a chanchin hi kum 2,500 vel kal ta atang khan a intan tawha ngaih a ni.
Chawtha [Nutrition]: Zikhlum/parbawr hel no khat hian nitin vitamin C ei tur atana hman 77% a pe a, vitamin B6, folate leh potassium-te pawh a pe tha hle bawk.
A chihrang [Types]: Zikhlum/parbawr hi pawl lian palia thenin a awm a, chung zingah chuan Italian, Northwest European, Northern European, leh Asian tropical chi hrang hrangte pawh an tel.
Hriselna atana a hlawkna: zikhlum/parbawr hian antioxidant leh phytonutrients a pai a, chu chuan natna thenkhat, lung natna [heart disease]-te pawh a thlen theihna tur a tihziaawm thei a ni.
Hriselna atana zikhlum/parbawr hlawkna hi zawn chhuah thiam tha hle a ni. Zikhlum hi thlai tha tak a ni a, vitamin, mineral leh antioxidants a tam hle. Zikhlum/parbawr hriselna atana a thatna pawimawh tak tak thenkhat chu hetiang hi a ni:
- Vitamin leh minerals tam tak a awm: zikhlum/parbawr hi vitamin C leh K, folate, leh fiber awmna tha tak a ni.
- Nachhawkna [Anti-inflammatory Properties]: Zikhlum/parbawr hian sulforaphane a pai a, heta tang hian nachhawkna [anti-inflammatory property] a nei tih hmuhchhuah a ni.
- Pum damdawi [Digestive Health]: Zikhlum/parbawr hian fiber a pai tam hle a, hei hian eitur hrisel tak a pui thei a, chaw ei tur a veng thei bawk. Tuktin zikhlum/parbawr tui sawr emaw, a chhumna tui no 1 in thin hi pumpui pan [ulcer] inenkawl dam nan a tha hle.
- Cancer hlauhawmna tihziaawmna atan a pui thei: zikhlum/parbawrah hian sulforaphane hian cancer dona (anti-cancer) a nei tih hmuhchhuah a ni a, cancer chi hrang hrang vei theihna a tihziaawm thei bawk.
- Natna dotu atan [Immune Function]: Zikhlum/parbawr hian vitamin C a pai a, hei hi taksaa natna lo dolettu [immune function] puitu atan a pawimawh a, khawsik leh flu natna a tihziaawm thei bawk.
Zikhlum/parbawr hi ei leh in dang ang bawkin dah that theih a ni. A tin te, a dip [powder] leh sachet ang pawha dah that theih a ni. Chawhmeh tui tak a ni a, chhum, kan, soup, Bai, rawt leh tlak thlengin ei theih a ni.