- Reuben Lalnunthara Hnamte
Ruihhlo, zu leh drugs ten kan ram min run nasat zia leh min tihchhiat mek dan te kan hre theuh awm e. Heti khawpa Sorkar, NGO,Kohhran leh khawtlangin kan do chung pawh hian zu leh drug hi man tur a awm reng mai a, sum hlawk duhna avanga lo zuar tawk hi an awm reng a ni. A lo ti duh te hi chu thuhran ni se; heti khawpa mi mal, chhungkua leh khawtlangin a chhiatpui zia kan hriat laia, lo zuar ru duh zel leh hlawk nana lo hmang duh kan awm zel mai hi a runthlak hlein ka hria. Zu te hi chu hmanlai atang tawhin an lo in thin tawh a, kan pipute hunlai pawh khan an inkhap lem lo, mahse, tumahin zahawmna hloh nan emaw, chhiatpuina leh sual nan an hman kan hre lem lo. Hman thiam hi zawng a har a niange, zaah pakhat pawh hi zu inthiam sawi tur an awm angem maw le? Drugste phei chu hman thiam awm lo, chhiatna a ni tawp mai a nih hi. Zu leh Drugs avanga mi mal, chhungkua harsatna tawh hi a tak ngeia lo tawng tawhtu ka ni a, ka haw hlur mai a ni.
(Gen.19:32-33) Kan en chuan Lota zurui sual a fanu te nen sex an hmanpui thu kan hmu a. Ava râpthlak êm! A Zu ruih sual mah a pawi tawh nâk a laiin, a hriat miah lohvin a fanu-ten sex an lo hman-pui zui a nih chu! Bible scholar-te chuan Lota hian Nova hnung zuiin hetiang thil sual râpthlak tak hi a tawng ta a ni, an ti! Pathian duhloh thil chuan nghawng ţha lo tak mai a rawn nei ta. A fate (thlahte) Moab mite leh Ammon mite chu Israel-te hmêlma chimawm ber-te zinga mi an lo ni chho ta rêng a nih kha! Lota khan Zu kha rui sual lo ta se chuan, khatiang thil tênawm leh râpthlak kha a thleng lo tur a nia le! Zu leh Sex hi Unau an ni a, Zu i ruih chuan Sex hman-sual a awl bik tih hre reng ang che! Thalaite u, i fimkhur ang u, Zu i têm hlek khân Sex hman-sual a hnai nghal hle tih hre reng rawh!
Damdawi(drugs) hmansualna hian kan ram huap pawh a tam zia leh kan mangan ziate kan hria a. Tunah pawh YMA, sorkar, kohhran leh khawtlang huapin kan do mup mup mai a ni. Chuti chung chuan a ruka lo tawlhru tawk an awm reng a ni. Home leh centre a leng lo khawpa admit tur, drugs ngawivei an awm bawk. Chhungkua nu leh pa an rum a, kan ram hi damdawi hmansualna avang a rum mek a ni. Thalai an hun lova Damdawi hmansualna avang thi a sang tel an awm tawh a, chhungkaw retheihna leh zahawmna hlohna a nasa em em a ni. Excise & Narcotics Dept.(END) chhinchhiah danin kumin 2026 chhung hian ruihho avanga thi mipa -20 hmeichhia -5 an awm tawh a. Nikum 2025 chhung khan ruihhlo avanga thi mipa -58 leh hmeichhia 9 an awm . End chhut danin 1984 atanga 2026 thleng hian ruihhlo avanga thi mipa -1671, hmeichhia 233 a awm tawh a ni. Ruihhlo kaihhnawiha man h mi 2737 an awm tawh bawk a ni. Kum 2004 kha ruihho avanga thi tam ber kum a ni a, mi- 143 ruihhlo hmansual vangin an thi a ni.
Damdawi ruihhlo ngawlvei kan rama a tam zia hi MSACS chhinchhiah dan thar ber hi hi lo en ho ila. Aizawl Distric – Mipa – 5276, Hmeichhia – 378, Lunglei Dist, – 1377, Champhai Dist,- 918, Kolasib Dist- 1253, Mamit Dist,- 1068, Siaha Dist.- 773, Saitual Dist.-682, Serchhip Dist.- 650, Khawzawl Dist. – 531, Lawngtlai Dist.-470 Hnahthial Dist.-314, a zavaiin – 13,690 . Heng hi Mizoram chhunga kan thalai ruihhlo ngai kan neih te an ni a, anamai lo hle mai. Heng bakah pawh hian ti tan tir, la langsar vak lo pawh engemaw zat an awm turah ngai ila. Heng hi kan ram thalaite dinhmun a nih chuan Drugsa fihlim tura tan lak kan ramin a ngaihzia a chiang mai awm e. Damdawi hmangsual zingah hian lehkhathiam kan tih ang chi chu an tam lo viauin a rinawm a. Zirna lamah chhungkaw tin leh khawtlang pawh hian tan kan lak a tul zia a lang chiang awm e. Nu leh pate pawh hian kan fate hi awm mai mai tir loh, an duh anga piang tih sak loh, an theih ang tawka chhawr hreh loh hi a pawimawh hle. Heng ngawlvei ho zingah hian a tam ber hi duat sual, tih tur neilo awm mai mai an nih a rinawm.
Heng kan hmuh atangte te hian Ruihhlo ngaihna kan tih te hi mahni nawmsak duhna leh awlsam taka hnathawk lova sum duhna rahchhuah a ni a. Gen. 3:17 ah chuan Pathian chuan mihringte hnenah : …..i dam chhûng zawngin rim taka thawkin a rah chu i ei tawh ang. Hlîng leh buarte pawh a chhuahsak ang che; tin, leia thlai chu i ei tawh ang. Tin, leia i kîr leh hma loh chuan i hmaia thlantui luang zawih zawihin chaw i ei tawh ang, lei aṭanga lâk chhuah i ni si a; vaivut i ni a, vaivutah i kîr leh tûr a ni,” a ti a. Pathian hian rim taka thawka kan thawhchhuah ei turin min ti a, awlsam taka pawisa hmuh tumna leh mahni nawmsak duhna hi mahni hmasialna a ni a, hei hi kan Pathian thu chuan a phal lo. Awlsam leh diklo taka sum hmuh tumna hi bansan ngam ila; kan fate hi kan thawhchhuah mil tawkin I enkawl ang u. Pathian thu zawm ila; mahni nawmsak duhnate, duhamnate hi sirah hnawl ila, Pathian min duhna ang ngeiin nun I tum ang u. mimal, chhungkua leh khawtlang leh kohhrante hian tun aia nasain ruihhlo leh duhamna sual hi I do ngam ang u.