Kan ramah ngei zirlaibu a hun takah chhut zawh a lo ni ta – Kalphung thar bawk

  • K. Hmingthankaia

He ka thu ziah hi chanchinbu lama a lo chhuah hun meuh chuan ka sawi ang deuh tho hi midang pawhin an lo sawi ve hman nual tawh maithei a ni. Mahse, a pawi reng reng lo. Lawmna tur tlingah hi chuan lawm tlang mai ila, lawmthu sawina tlakah te hi chuan lawmthu sawi mawlh mawlh te pawh hi i hreh lo tlang ang u.

Hun rei tawh tak atang khan sawrkarin naupangte hnena a hun taka zirlaibu a sem kim theih thin loh avang emaw, dawr atanga lei tur a awm thin loh avangte khan nasa takin mipui kan lo phun thin tawh a, sawrkar inthlahdahna chu kan dem luih luih thin a nih kha. A dik em em a ni.Thil pawimawh lutukte zing ami naupang zirlaibu chungchang ber khera sawrkar inthlahdah thin kha chu a huatthlala em em a ni.

ZPM sawrkar tirh kum 2024 phei kha chuan inthlana tling zo ve ta lo tla hlim, na ti em em ho leh, eng pawl hrang hrang emawte khan sawrkar thar beih nawm lai tiin nasa takin an dem a nih kha. A nihna takah phei chuan khami kum 2024 sikul zirlaibu chungchangah ngat phei kha chuan ZPM sawrkar thar khan mawh a la phur hman lo a ni. Chuti chung chuan kan dem rawn luih luih tho a nih kha.

Kum kha leh chen kha Mizoram sikul naupangte zirlaibu tur hi vairamah chhuttir a lo ni tawh thin a. Chumi avang chuan a hun takah naupangin zirlaibu an dawng kim thei ngai lo a ni. Chumai a la ni lo, Mizoram pawisa a kal bo ral nasa lutuk a ni. Chumai a la ni lo cheu, thil pawi lutuk dang rinhlelhawm em em la awm tlat chu, heng phai vaiho hnena zirlaibu kan chhutir vel dan vir velah hian tu tute nge hlawkna tel thin, tih leh, tu tute emaw hlawkna tur chauh ngaihtuah ran chunga thil tih a ni thin ang tih kha a ruka mipui rin dan thin a ni.Chumi avang chuan Mizoram zirlaibu pawh vaiho khan an ngai pawimawh duh lo thin niin kan ngai thin a nih kha.

Chutiang thil vel chu keipawhin ka phak tawkin ka lo aupui ve tawh thin a. Sikul naupang zirlaibu hi Mizoramah ngei, Mizote ngeiin chhu ve tawh sela, pawisa luangral leh pawisa eirukna chhawng deh duah awm thin nia rinhlelhna te hi a bo tawh ang a, a hun takah sikul naupangin zirlaibu an dawng thei tawh bawk ang.Tin, Mizoram sawrkar ta ngei Printing and Stationery deparnent hi i hmang tangkai ang u, tih lampang te kha ka lo sawi ve tawh thin a nih kha.

Chutichuan maw, ZPM chu kum 2 erhawrh chauh an han sawrkar fel hnu, kum 2026-ah meuh chuan Mizoram sikul naupangte zirlaibu chu a hun takah, sikul luh ruala sem leh lei theih a lo ni ta a nih chu. A va han lawm em ve le tir’u maw..Hei hi ‘Kalphungthar’ chu a ni lo em ni?

Chumai a la ni lo cheu, thil lawmawm lutuk dang a la awm tlat. Heng zirlaibu zawng zawng hi Mizoram sawrkar Printing and Stationery department kaltlang vekin Mizoram chhung ngeiah, Mizorama Mizote press ngeia chhut a lo ni ta. Chumai a la ni lo, heng zirlaibute hi colour printing veka chhut an la ni leh zel te hi Kalphungthar sawrkar chu a va ni chiang kher em..Mizote kan vaiin i lawm ang u. Lawmthu i sawi mawlh mawlh ang u.

Heng zirlaibu zawng zawng hi Mizoram sawrkar Printing and Stationery department chuan anmahni khawlah an chhu seng vek thei bik lova. Mahse, a mawhphurtu deparment niin, anmahni enkawlpui leh kaihhruaina vekin Mizoram Press Owner Association te kutah an hlan chhawng a. Anni’n mahni ram thil ngei chu phur tak leh tha takin a hun takah an lo ti zo thei ta a nih hi. A khawilaiahmah vairama pawisa luangral bo tur leh, eirukna chhawng dehduah tur a awm ta lo a nih chu. A va lawmawm ve le tir’u maw.. Kumthara sikula inziaklut tur zat chiah hi hriat lawk dik chiah theih a nih loh avangin, tun tumah pawh hian tlema indaihloh deuhna chu a awm ve tho a ni awm e, mahse, mahni ram chhung ngei, hmun leh hmuna chhut a nih miau avangin an tifel leh thuai a ni awm e.

Chumai a la ni lo, he colour chhut theihna khawl hi kum tam tak kal ta, kum 2015 vela sawrkar hmasate’n Mizoram Press Owner Association-te hman atan cheng tam tak, nuaih 65 bawr vel senga Aizawl Phunchawng venga a lo dinsak tawh a ni a. Press Owner Association lam pawh hian pawisa hi engemaw zat chu an thawh ve bawk a ni. Mahse, he khawl hi hmanna tur tak tak awm lovin hluihlawn mai tur angin a awm tawl mai mai ta a. Tichuan, ZPM sawrkar chuan rawn tuaihnum thar lehin, tunah Mizoram sikul naupangte zirlaibu colour ngata chhut nan a lo hmang ta a nih hi. A lawmawm in ti ve em? Mizoram chhungah hian tute emaw sum siam nan mai mai hmun tam takah sawrkarin thil a lo ti tawh thin. Mahse, hman tlak lohva awm tawl ta mai mai leh chhe leh ta mai mai pawh a tam khawp mai. Chutiang thil vel chu tun ZPM sawrkarin a rawn ngaihven chho zel ta te hi a tha hle a ni.

Chumai a la ni lo, tunhma lama department tenau, awm ve chang chang, ram tana tangkaina tak tak awm lo, sawrkar sum budget tihek ve mai mai ang deuha kan lo ngaih thin thenkhate pawh he ZPM sawrkar hian a rawn tinung thar tha leh mek a, hlawk zawk leh awmze nei zawka siam dan a rawn zawng chho ta mek zel a nih hi.Tih tak takna nei sawrkar zia ngei chu a ni e.

Chutiang department zing ami ni ve deuha kan lo ngaih thin, Printing and Stationery deparment ngei pawh chu tunah chuan a hma ngawt ai chuan kan lo hmang tangkai chho dawn ta a nih hi. Kei pawh ni 2.4.2026 khan Printing and Stationery deparnent-ah hian ka han lenglut ve a, Controller room-a Officer rual meeting nei lai mek chu Controller PA chuan ka kal thu leh eng eng emaw ka zawh duh thu chu phone-in a hrilh a, ka lut ve ta a. Zirlaibu chungchangah te chuan ka fak luam pahin, ZPM sawrkar lai khera thil thar tha danglam mak tak taka lo thleng zel hi chu an vannei ve hrim hrim a ni, ka tih fiamthu pahin eng eng emaw ka zawt bawk a. Anni pawhin ka hriat duh ang angte chu phur tak leh tha takin min lo hrilh zel a ni. An office hrim hrim ka enin, an inrelbawl dan vel te, an staff-te awmdan indawt leh an hnathawh vel dan ka hmuh chuan, ‘E khai, hei kan lo ngaih dan ngawt thin che u ai khan in lo va danglamin in lo va ropui ta si ve maw le’ ka ti a. Anni chuan, “Tunhnaia min rawn tlawhtute hi chuan chuti chuan an rawn ti zel” an ti a.Tin, an thu min hrilh ruk pakhat chu, tuna an hotu ber Controller Pu Benjamin Lalzama MCS hian tan a la nasa hle a ni an ti. Keiin, ‘Engtik atangin nge hetah a lo awm’ ka ti a. 2024 atangin an ti. Keiin, ‘Hm..Sawrkar tha hnuaiah chuan mi tha pawh an lo langchhuak zel mai a nih hi. Sawrkar hrisel hnuaiah chuan sawrkar hnathawkte rilru pawh a lo hrisel ve thei zel mai a lo nih hi’ ka ti a.

Aw le, Mizoram Press Owner Association-ten Mizoram sawrkarin zirlaibu a chhuttir avang leh, colour chhutna khawl a bunsak avanga lawmthu an sawi kha a ropuiin, lawmthu sawina tling a ni reng a ni. Mizoram pawn leh a chhunga dik lo taka pawisa luangral bo tur awm lova Mizote ngeiin kan hlawkpui ta hi a hlu em em a ni. Chumai ni lovin, hetiang a nih chhoh zel chuan Press-te pawh an lo nung thar leh anga, Mizo tam takin eizawn nan an hmang leh thei dawn a ni an tihte kha a dik lutuk, kei pawhin chu chu ka lo dream ve fo thin a ni.Tin, Press lam pawhin ram tan rinawm tak leh dik tak, thahnemngai takin engkim ti chho zel bawk se la. Colour print khawl pawh hi a hma daihin Printing and Stationery department hian a lo nei tawh a, thil engemaw te pawh an lo print ve tawh a ni. Mahse, an hmang tangkai zui lutuk lo a ni maithei. Mahse, anni pawhin tun atang chuan an hmang tangkai lehzual chho tawh turah ngai ila.Tin, Printing and Stationery department hi kan hman tangkai chhoh leh zel chuan, tunhma a din tirh lai vel ang khan, lehkha thiam sang vak lote pawhin an department-ah eizawnna an lo nei thei leh dawn a ni, tihte chu ka lo dream ve thin bawk a ni.

Mizoram Calendar pawh hi phai vaiho chhuttir tawh lovin, Mizoram Printing and Stationery department enkawlna hnuaiah ngei hian, Mizoram chhung ngeiah hian a chhut ve mai theih tawh lo’m ni? Tichuan, hlawkna hrang hrang bakah calendar pawh kan hmu hma thei deuh lehzual anga. Mizoram Calendar hmuh hma hi ka tan phei chuan a pawimawh lehzual a. Kumtinin Nepala ka Ute chhungkua ka thawn ve ziah thin si a, kumthar hnu tlai deuhah chuan thawn tur an vang duh thin si a, Mizoram Calendar hmuh hma theih deuh tum chuan, kum tawp dawn, December thla tawp lama Mizoram Synod inkhawmpui rawn hmang thin Nepal field missionary-te hawthla tur ka thawn theih phah thin a ni.

Aw le, hetia tun Sawrkar lai ka’n fak chiam thin chhan hi ZPM an nih vang ngawt ni lovin, midangte tana thil tha tih duh tak takna rilru hrisel an pu niin ka hriat avang leh, he khawvelah leh politic lalna khawvelah hian engmah tha famkim thei lo mah se, kan la awm ve miau bawk si avang hian, thil tha zawk duhtu leh titu, a hmaa mite aia tha zawk an nih miau chuan tu pawh ni sela, kei chuan an that lehzual zel theih nan ka fak zel dawn a ni.Tin, Pathian huat zawng tak pawisa thianghlimlo atchilhtu, Thluaka sum lut natna vei ve lo an ni ringawt pawh hi ka fak lo thei lo a ni. Hei hian thil tam tak a hril si a. Anni pawh hi an at a chhuah hlauhva, an nihphung tur dik tak an hloh a niha, an aia tha kan hmu leh ta nih pawhin, midang pawh chu kan fak leh mai a ni ang chu.

Thil pakhat-Kumin 2026 te hian zirlaibu hi han dawng har leh ni vaih ta ila chuan, a mak a mak khan kan bengchheng leh ngei anga, eng pawl hrang hrang emawte khan, a dik a dawk pawh thlu miah lo khan, mahni leh mahni pawl tihlar nan leh boruak siam ve hrim hrim nan tiin kan lo ri ve leh sek bawk anga. A thenin mipui-ah a tla na nge na lo tih pawh hre miah lovin, rem leh rem lo chung pawh khan, ‘Bang rawh se, Bang rawh se’ ti pawl te kha kan awm leh ngei awm bawk si a. Chuvangin, zirlaibu chungchangah chuan bengchenna tur a awm hrih si lo bawk a, lawmthu sawi zawng talin i bengchgeng zawk hlauh ang u hmiang.

A tha zawnga a taka danglamna thlen ngamtute kut chu a va mawi em.

Leave a Reply

error: Content is protected !!