India-ah pawh hian tun hma lamin thui tak tak kawng zawha boruak siam tumna a lo awm fo tawh thin.
Kum 1983 khan eptu hruaitu, Chandra Shekhar chuan mi nawlpui hruaitu a nihzia tihlan nan thla ruk chhungin km 4,000-a thui kawng a zawh a. Kum 56 mi hi ‘marathon man’ tiin miin an sawi zui.
Mahse, Shekhar-a kawng zawh hian politics a khelhnaah nghawng tha a nei lo va. A kum leh chiaha inthlanah Congress chakin Indira Gandhi chu prime minister a ni zui.
Kawng zawhin Indian politics a sawi nasat ber chu BJP hruaitum, LK Advani-a’n kum 1990-a kawng a zawh kha a ni a. Truck tê chi, khawthlang lama Somnath leh hmar lama Ayodhya-a temple-a mi ang deuh tawlailir anga chei hmangin km 10,000-a thui kawng zawh a tum a. Hei hi Ayodhya-a Babri mosque hmuna temple sak a nih theih nana a tih a ni.
Kawng a zawh tan atanga thla khat awrhah politic-a a elpui, Bihar-a chief minister ni mek, Lalu Prasad Yadav chuan lo dangin a man a, a tum a tihlawhtling ta lo va; mahse, BJP-in ram puma an party kalphung leh an rilru thehdarhna hmanraw bul ber a ni zui ta a ni.
Mahatma Gandhi-a khan kum 1930 khan Gujarat vaukamah British roreltute duh lohzia lantir nan km 380-a thui kawng a lo zawh tawh bawk a, hei hi chu India chanchina kawng zawh lar ber a tling.
Hetih laia kum 61 mi, Gandhi-a hian kawng a zawhnaah hian thingtlang mite ei leh in ringin an inah a riak a. Sabengtungin a thuam a phur a, amah kein a kal a ni.
Khawvel huap pawhin tui tak tak kawng zawh hi a lar hle a. Mao Tse Tung-a’n October, 1934 Red Army sipai 86,000 nen mel 8,000-a thui kawng a zawh pawh kha tuna China ram a dinna tura hun intanna nia sawi a ni.