- F. Vanlalrochana
REIEK KOHHRAN BUAI THU (1963-1964):
Kan tunlai boruak hrang hrangah hian, tun hma lama mihlim leh thlarau thil duh lutuk avanga kohhran lo buai tawh ka hre chhuak deuh uaih uaih hlawm bik a. Reiek Kohhran lo buai tawhna ka han sawi teh ang. Zirtur a awmin ka hria.
Reiek khuaah hian mihlim hoten buaina tum hnih an siam tawh a, a hmasa zawk chu Reiek hlimna hmasa 1937-ah a ni a, hemi kum hian mualphona nasa tak a thleng tawh a. An Pastor Phawka leh Upa Chuauthangpuia ban an tum tawh a, Pastor Phawks sakramen semte an ei duh Io va, chutiang chu a nih tak avangs missionary E.L. Mendus leh Pastor Chhuahkhama chu July 2, 1937-ah Reiek khuaah an kal a, July ni 3,1937-ab Kohhran Committee member thlan thatna an neihpui a, hetah hian Upa Kingbawnga leh Upa Hrangchhinga te an tla a, an thelh thei ta hram a ni. Mihlim in 6 an pém chhuak nghal bawk.
Hemi hnu hian, kum 1963-1964 chhungah khan Reiek Kohhran hi an buai leh a. An buai dan chu hetiang hi a ni. 1962 Krismas lai vél atangin hlimna a awm thar a. Inahte zaikhawmin inkhawmte pawh an tha thei hle thin a. Hetih lai hian mihlim Chhawnluaia a lo lang a, Biak Inah thusawia rawih a ni a.
Hapta hnih vél hnuah chuan mihlim khaw fang ho an lo thlen belh zél a, chung hote chuan Kohhran hruaitute bel lovin mihlim hruaitu upa pakhat an bel thin a. Mihlim ho chuan Kohhrana an Zalénna daitu nia an hriatte tihkiansak turin Kohhran Committee hmaah thu an theh lut a, an zalénna daltu nia an hriatte chu
Khuang vuak muan,
Solfa zai, te a ni a.
Khuang pu thlak a, a aiah mihlim khuang pu dahte an ngiat bawk. Kohhran Committee chuan an duh dante hriat thiampuiin an thil dil chu a phalsak a, mahse, duh tawk chin an nei ta lo va, Kohhran Upa lam nék thei tira an rin deuh mihlim pawh ni lém lo mi thenkhatte hruaituah an dah ta a.
Mihlim ho chuan pawl an dina, ‘Reiek Kohhran Vantlang pawl’ an invuah a. Chairman, Secretary leh Treasurer te invuahin suangtuah phak lohvin Kohhran an tibuai ta a ni.
Upa Chhinga, Primary zirtirtu solfa thiam tak leh khuangpu chu Reiek atanga hnawhchhuah an tum a, Kohhran committee-in a remtih loh avangin chutih laia an bialtu Rev. Challiana pawh chu sawn chhuah dan tur an rél a. Reiek khawperahte leh senior missionary Pu Lloyd-a hnénahte an hék a, mahse Pu Lloyd-a hian a lo be duh lo a ni awm e.
January ni 8, 1964 (Nilai zan) inkhawm chu an tibuai ta a Chairman thutnaa thu Upa pakhat chu an pawt chhuak a, a aiah vantlang Chairman Pu Leisanga an thuttir a. Kohhran thunun lai, inngaihna suala tlute 1ak luhna ban an phartir a, Kohhran Upa leh Pastor hnawhchhuahna ban an phartir bawk. Reiek Kohhran chu vantlang aiawhte kutah a awm ta tih an puang bawk. Hemi zan hian Rev, Challiana hi a hritlan vangin a inkhawm thei lo. Heng avang hian Synod hmunpui atang pawhin Reiek khuaah hian mi an intir ta hial reng a ni.
January ni 11, 1964 (Inrinni zan)-ah chuan inkhawm tan hmain buaina siamtute chu Biak Inah chuan an kim thawkhat tawh a. Vantlang secretary Isaaka, MNF hruaitute zinga ny chuan inkhawm Chairman thutna a lo chang vang mai a. Rey Challiana chuan chair dang a la a, a bulah chuan a thu ve ta a. Synod Moderator mi tirhte Rev. C. Pazawna leh Rev. Lalngurauva Ralte te an lo luh veleh chuan Isaaka chuan, “Aizawla kan hruaitute kutah inkhawmna ka hlan e,” a ti a, mipui zingah chuan a thu ve ta a.
Rev. Pazawna leh Rev. Lalngurauva Ralte ten thu an sawi zawh chuan inkhawm chu tihtawp a ni ta a ni.
Héng buaina siamtute hian Kohhranah sawrkarna chan tumin theihtawpin an bei a, hun a loo kal zél a, Kohhran committee term te a lo tawp a, building committee thlan thatte a lo hun a. Kohhran Upa thlan tar hi khawpera miten a result hriat chakin Reiek khua an rawn pan sup sup mai a ni. Inthlan result chu hetiang hi a ni. Dan zawhkim 356 zingah mi 353-in vote an thlak a, Kohhran lam hian vote 265 an hmu a, buaina siamtu lam hian vote 88 an hmu a ni.
Hetih laia Reiek Kohhran dinhmun chu hetiang hi a ni – In 106, Dan zawhkim 356. Hetiang hi Kohhran dinhmun a nih avangin ngaiawh leh turin committee chuan theihtawp a chhuah a. Tichuan, buaina siamtute chuan thupha chawi sela thain an hria a, Presbytery Standing Committee hriatpuiin an thupha chawi dan tur buatsaih a ni ta a. An thil lo tihsual tawhah inchhirin Pathian leh Kohhran hmaah ngaihdam te dilin an hotu lawk mi 7-te chuan hming an ziak ta a ni. Mahse mi tlém té chu U.P.C leh I.K.K-ah te an awm ta a, a tam berte erawh chu inchhirin Presbyterian Kohhranah an let leh a ni.
Kohhran hian chhan neiin administration fel tak a kal pui a. A hun taka thutlukna siam a nih loh chuan, a hnulama a nghawng te chinfel hna hi a hautakin, a hrehawm zawk fo. Thil pawi tak a thlen hmaa huaisen taka thutlukna siam ngam hi kohhran commitee tan a pawimawh fo dawn a ni.
He kan thilsawi Reiek ‘incident’ hi uluk taka chik tan chuan, zirlai pawimawh tak zirtur a awmin ka hria. Chhiartu tin kutah ka dah e.
NANG NEN
Beisei loh takin mi lo duh hlauh mai la, han in ngaizawng ta ila, ka lawm ngawt ang. Lo len chang pawhin, ka en reng peih chein ka ring!
Tlai ni tlak dawn te hian mi rawn call la, Pitar leh putar kut inkaia kal Iai i hmuh thute, Ui pa dum lianpui kawngsira ngawi renga bawk i hmuh thute mi rawn hrilh mai mai la.
Tun ang thlasik hun lai te hian zanah lo leng ila, pawnah thla eng hnuaiah thu mai mai ila. Jacket lum leh phui tak ha ila, thlifim vawt var maiin min han chhem heuh heuh se, biang kite chu chhem vawt var mai se la. Arsi phe neuh neuh se, arsi hming te chu inhriatsiak la. Mobile Phone-ah Jim Reeves a zai tir ila. A hla thu te sawi dun ila.
Urlawk ni tlaiin keimahin lo va bazar ila, I awh deuh thil hrilh lawk lem lo chein lo lei ila, zana lo len pahin lo keng ila. I beisei miah loh thil i awh em em si ka pek avang che chuan, mak ti si, lawm bak siin min han en la. Han nui var var la. “I va han hlu tak,” min han ti la…
Painting Exhibition-ah te kal ila, realistic painting chu a hmuh nawm ber a ni, te ti ila. Lemziak pho chhuah te chu, lei chak deuh siin, lei loin haw leh ila, Exhibition hall-ah chuan thla la ringawt ila.
Ka sawi ve apiang chu ngaihnawm ti la, ka tih apiang chu min chhuang em em la, thil ho te pawh ka chhanna hre chak tlat la.
In Inah rawn leng dawn ila, Inthlahrung takin in kawngkhar han kik ila, ka kut dinglamah chuan rose par sen keng ila, phur em emin kawngka rawn hawng la, mi hmuh chuan, han nui la…
Chu mi lem chu min ziah sak tu awm se, Ka pindan bang thlang lamah hian tar ila. Khawvelin min hnu chhawn lai pawhin belh tur ka nei a ni tih ka inhre chhuak leh thin ang.
- 2010 November…