Manipur-a a cheng tam ber, Meitei-ten Scheduled Tribe-a telh an duhna chungchanga court-in thutlukna a siam avanga buaina chhuak chu a nasa ta hle a. Hmun tam taka tharum thawhna thlengte hmet mita boruak tang zel tur thununin Indian Army koh luh niin Ningani atang khan flag march an tan.
Nilaini zan khan Imphal, Churachandpur leh Kangpokpi hmun hrang hrangah tharum thlengin district pariatah curfew puan zui a ni a. Manipur sorkar chuan mobile internet a tithi rih bawk.
Ninganiah pawh Imphal buaina a chhuak leh a. Army leh paramilitary force-ten buaina hmeh mih tumin hma an la zel a, flag march pawh buaina chhuak thei dan nana an tih a ni.
Mi 9,000 dawn chhanchhuah tawh niin army camp leh sorkar hmun hrang hrangah dah an ni.
“Indian Army leh Assam Rifles-ten zankhuaa chhanchhuah hna an thawhah civil mi 7,500 chuang chhanchhuah niin Manipur-a dan leh thupek kenkawh a that leh theih nan an bei a. Indian Army chuan Manipur-a chengte him leh muang taka an chen theihna turin theihtawp a chhuah,” tiin army chuan thuchhuah a siam.
Nilaini khan All Tribal Student Union Manipur (ATSUM) chuan Torbung, Churachandpur district-ah ‘Tribal Solidarity March’ tiin tribal ni ve lo, Meitei-ten Scheduled Tribe status neih an tumna dodalna an lantir a. Police chuan mi sang chuang telin hetah hian tribal leh tribal lote inkara buaina a chhuak ta bawk a ni.
Dan hman laiah chuan Meitei-te hi state chhung tlangramah an awm ve phalsak an ni lo.
Nilaini khan Manipur Chief Minister N Biren Singh-a’n hun a hmannatur chu suasam a lo ni tawh a. Venhim hna thawktute tirh belh nghal an ni.
Union Home Minister Amit Shah pawhin Ningani khan Chief Minister Singh hi biain tharum thawhna thleng hi a sawipui tawh a. Sorkar laipui hian buaina chhuahna hmunah hian Rapid Action Force (RAF) team a tir lut nghal bawk.
“Bungrua leh thil dang tam tak bakah nunna hlu tak tak chân a ni a, a vanduaithlak tak zet a ni,” tiin Chief Minister Singh chuan a sawi tih news agency PTI chuan a tar lang a. Hetih lai hian mihring thi an awm em tih erawh thuneitute atangin sawi chian a la ni lo.
“State sorkar chuan dan leh thupek kenkawhna kawngah theihtawp a chhuah a, para-military force dang pawh nunna leh mipuite bungrua a him theih dan tirh belh an ni a. Sorkar laipui leh state police pawh mi mal an ni emaw, pawl an ni emaw, tharum thawhna thlen thei ang chia che chu an laka na taka che tura hriattir an ni,” a ti.
Boruak tang tak karah hian Mizoram Chief Minister Zoramthanga pawhin Manipur chief minister biain muanna a awm theih nana hma la turin a ngen.
“Mizoram chief minister ka nih angin, rei tak kan thenawm tawh, history leh culture-a kan anpui, Manipur-a thil thleng hian min tina hle a ni,” tiin lehkhaah hian a ziak bawk.
Boxing legend Mary Kom pawhin social media-ah muanna a awm theih nana khawsa turin mite a ngen bawk.
“My state Manipur is burning, kindly help,” tiin a ziak a ni.
Boruak tang tak avang hian tribal ni lote chen tamna – Imphal West, Kakching, Thoubal, Jiribam leh Bishnupur district bakah tribal chen tamna – Churachandpur, Kangpokpi leh Tengnoupal district-ah te curfew puan a ni.
MANIPUR BUAINA BUL
- Manipur-ah hian Meitei hi mihring cheng zawng zawng zingah a zahva aia tam hret an ni a, heng mite hian kum tam tak chhung chu Scheduled Tribe category-a telh ve an lo phut tawh.
- Scheduled Tribe-a tel hnam hrang hrangte hi India sorkar chuan sorkar hna, college admission leh inthlan, village council atanga parliament thlengin an tan hmun a hauhsak a. He huanga hnam thenkhat awm bik chu history atanga chhuii a dik lo nia ngaiin intluktlaka awm tur niin an inngai a ni.
- Thla hmasa khan Manipur High Court chuan state sorkar hnenah Meitei-te thil phut chu ngun taka ngaihtuaha an dinna tichiang thuai turin a hriattir a. Hetih lai hian tribal hnam hrang hrangte chuan Meitei-te an huanga dah luh ve an nih chuan hna leh thil hrang hrangah an luahlan phah hlauvin lehlam thil phut hi an dodal ve ngar ngar bawk.