- Mahmuaka Chhakchhuak
Mipa nihna leh mipa ropuina hi kan Pathian lehkhabu thianghlim a?ang pawhin chiang takin kan hre thei ngeiin a rinawm. ‘Hnamtinte Pa’ tih khawpa Pathianin a dah chungnun Abrahama kha a nupui ngei pawhin ‘Ka Lalpa’ tiin a ko ?hin tlat mai a. A nupui ni lo hmeichhe dangte khan engtinnge an koh ang tih chu hriat har tawh hle mahsela an zah ngawtin a rinawm.
Khatih hunlaia an tih dan bik a ni em? An hnam dan bik a ni em? Tih lam chhui thui vak ka tum lem lo a, ka sawi duh ber zawk chu a nupui ber pawhin zah taka a ko kha ropui ka ti a ni. Hnam hrang hrang kan nih ang bawkin kalphung a in ang vek lo ang tih chu thil chiang sa a ni a, Karbi hnam pawh chutiang bawka mipa zahna pe na tak an niin a hriat; Moin an pasalte u emaw nau emaw mipa kha be dawn ta sela a biak tum, a pasala unaupa nupui chu a biak hmasak phawt a ngai niin an sawi a, kan mizo dan nen chuan a in ang lo viau.
Keini mizo te hi chuan hetiang lamah hian dan mumal tak kan nei lem lo ni awm tak a ni. Kan pi leh pute hun a?ang tawhin hmeichhe dah hniam leh hmeichhe laka inla chungnung chi hrim hrim kha kan ni a, vawiin thleng hian kan la bansan lo a tih theih awm e. Hmeichhia leh uite chu a chul nel peih peih kan han ti thlazen a, ?awngkam duh hlawk deuhin ‘hmeichhia leh pal chhia’ te an han ti bawk a.
Mizo nuna hmeichhe dinhmun kha a sang thei lo hrim hrim a ni. Zingah vartianah an tho a, tui an chawi nghal a, eirawngbawl pahin buh an deng leh bawk a, chaweikhamah mipa hnathawhna hmanrua leh chawfun zawng zawng Em-a phur chungin ram lamah an liam leh bawk a. tlai lamah mipa inbualna tur tui an siamsak vek bawkin hahdamna hun hi an nei hlawl lo a ni ber. Chutiang a ni chung chuan duat an la hlawh tak tak ngai chuang lo a, pasal zuin mi nei tan phei chuan a rapthlak duh lehzual ngawt ang.
Nimahsela chutiang society atanga seilian hmeichhia te chuan vawiinniah kan mizo society ah hmun chungnung ber ber an luah thei ta tlat mai hi chhuanawm tak an ni. Mipa theih ang chu an thei ve zel a, Boxing te pawh mipa tih tur bik chauh alo ni lo chiang tih Jenny Lalremliani a?ang hian a hriat nghal mai. Hokey te pawh hmeichhiain an lo thiam zia Lalremsiami a?ang hian kan hre thei ngei bawk ang a, Kungfu leh Judo te leh infiamna chi dang dangah te pawh kan hmeichhia te ngei chuan hmun chungnung an luahin chawimawina nopui an dawng ta mawlh mawlh mai a nih hi.
Zirna lamah pawh nisela topper-ah hmeichhia an awm fo ta maiin Mizoram Civil Service ah te pawh a chungnung ber berah hmeichhia an awm ta fo mai bawka mipain kan tluk ta meuh loin kan mizo hmeichhia te hian an duh chuan thiam loh an lo nei lo tih Hmeichhe Sumo Driver kan neih a?ang ringawt pawh hian kan hre thei mai awm e.
Union Ministry of Labour and Employment in list an tihchhuah ah chuan Mizoram-a state workforce zinga 59% chu hmeichhia an nih thu tarlan a ni a, hetih lai hian Jammu & Kashmir chu hniam berin 7.9% an ni thung. Top five-ah hian Nagaland, Meghalaya leh Arunachal Pradesh te pawh an lang phak a, anni bakah hian Sikkim, Manipur leh Tripura te pawh Top ten ah hian an lang bawk a ni.
Hetiang hian han enchiang ta ila: – Mizoram – 59% Nagaland – 55.9% Chhattisgarh – 54.2% Arunachal Pradesh – 51.6% Meghalaya – 49.9% Jharkhand – 48.2% Sikkim – 48.2% Andhra Pradesh – 47% Manipur – 46.4% Tripura – 45.3% Aizawl khawpui hmun hrang hrang hi han fang ila hmeichhe hnathawk awmna leh hmeichhe sumdawnna hmun hi hmuh tur a tam sawt ta hle.
Ramhlun North-a hmeichhe pakhatin Bawngsa a sahna pawh saw kum tam tak a?angin a ni tawh. Vawiin thlengin ala bansan duh hauh chuang lo. A ni ang bawk hian Aizawl bazarpuiah hmeichhe sa sat an awm ?euh bawk. Aizawl khawpuia Hotel changkang tak Hotel Regency neitupa oh! neitunu te hi hmeichhe tlawm taka inthuam mai chauh a ni nain Foreigner leh phai vai milian ho mikhualtu ber a ni. Sangha zawrh ah ngat phei chuan mipa min dah nil chiang asin.
Heng atang ringawt pawh hian kan hmeichhia te hi an duai lo tih a hriat mai a, state pawn leh foreign thleng pawhin ?awng thiam mang lo pawha sumdawnna thila kal ngam ngat an ni bawk. Hman deuh tawha Silchar khawpuia vai ?awng thiam miah loa Hnahthial nu pahnih bungraw la te kha ka theihnghilh thei tawh lo, an huaisen ka ti a ni. Keini min hmu a an thlamuan tak zia te kha ka mitthlaah ala cham reng a. Aizawl thlengin kan haw chhohpui nghe nghe a nih kha.
Kan mizo hmeichhiate hi ka fak uchuak a ni hauh lo a nia, keini mipa zawkte hian kawng tam takah kan tluk tak loh zia ka hria a, hetia han sawi nghal vek erawh ka tum kher chuang lo. Thil pakhat chauh erawh sawi leh hram ka duh chu Inchhung khur ah hian a ni. Tu Inah pawh hian han lut ila hmeichhe fel leh fel vak lo awmna hi chu a hriat em em zel a, mipa intih thu na deuh In hi chu naupang thleng hian nuam kan ti tak tak thei ngai hauh lo. Nu ber awmlohna In ah chuan thla a ngam tak tak thei hek lo a, pa ber awm lo ai hian a hrehawm daih zawk. Khawvel hmu dangah te pawh hian a lo ni ve tho mai tih a hriat a, Israel Prime Minister Golda Meir-i kha ram rawngbawlna leh thildangah buaiin hah hle ?hin mahsela an Inah chuan an pa rawng a bawlsak leh ziah ?hin tho bakah inleng an neih pawhin amah ngeiin thingpui a zuk lum ?hin a maw le.
Aw, hmeichhia te u, inva fakawm tak em. Mipa te hi in telloa awm thei lo kan ni tak tak lo a, in awm lai renga mamawh loh hmel taka han awm vel hi mipa chanvo leh tih tur bika rilrua kan ngaih vang mai mai tih te hi hre vek phei ula chuan min ngei viau loh vek leh min chhawr hlum duh hial ang tih te hi a nia ka hlauh zawk ni.
Aw, hmeichhia te u, in ropui e.