Book Review : RAM KALSIAM – Mahmuaka Chhakchhuak

  • K. Remruatfela

A bu hmelhmang

‘Ram Kalsiam’ tih lehkhabu, tunlaia ziakmi thangduang tak, Mahmuaka Chakkchuak ziah hi phek 240-a chhah niin Rs.250/- man a ni a. Glimzom Offset kutchhuak a ni. He lehkhabu hi thu hlawm hrang 3-a then niin thupui 40 lai a awm a, a ziaktu hi a Publisher a ni nghal bawk. Lehkhabu kawm hnuang hian Prof JV Hluna leh Pu R. Lalrawna ten tlipna tawi an ziak a. Hei ringawt pawh hian he lehkhabu hlutna a pho chhuak chiang nghal hle. A bu chhung thu han luhchilh tan dawn ila.

Then Khatna

Then khatna hi mi mal leh pawl ang pawha kan tangkai pui tur leh hmasawnna kawnga kan mamawh thil chi hrang hrang dah a ni a. Rinawmna chuan rah duhawm tak a chhuah thin dan te pawh zeh tel a ni. Chungte chu thupui Sawm leh pali hmanga tarlan a ni.

Then khatna huang chhunga thupui tin maite hi mi tin ina kan inenfiahna tur darthlalang fiah tha tak a ni. Eng vangin nge kan ramah hnamdang sumdawng an tam em em, engatinge Mizo thalai zingah mahni inchawm zo lo, chhungte dawm chhuah ngai, sumdawnna kawnga hlawhchham kan kat nut bik hi, eng nge a chhan ni-ang tih zawhnate chu chhiartute chhanna hlawm tha tak min rawn hlui a. A bul berah chuan kan rilruk sukthlek hi kan thlak danglam vat a ngai a ni tiin min chah lawm lawm bawk a ni.

He thu hlawm khatnaah hian Mizo nawlpuite mizia fiah taka pho chhuah a ni a. Hriselna lama chak lo leh cancer vei kan tam em em chhante hi ei leh in kan uluk tawk loh vang leh kan thatchhiat vang a ni a ti tawl mai a. A lehlamah chuan a dik tak meuh si a, thudik hi chu a kha fak thin tih zawng zawng kha a takin a thleng ta a ni hawt e! Lehkha chhiar hlutzia leh zalenna hman thiam a pawimawh zia min fah mawlh mawlh bawk a. A thu min hlui zawng zawngte hi kan thinlung pheka a cham reng theihna turin chhiar nawn fo tlak a ni.

Then Hnihna

Then hnihna hi ram leh hnam veina lam hawi bik niin hun hmasa lama kan hruaitu mi chhuanawm tak takte hun tawn leh an thil veite theih ang tawka chhuia sawi fiahna a ni a. Thangthar zawkte hian kan hruaitu hmasate chanchinah hriat fiahloh kan neih theih avangin a dik thei ang bera ziah tur a ni a, chu chu kan ram political history dik tak hnutchhiahna kawnga tih mak mawh a nih thu min hrilh bawk a ni. Chu mai bakah, thangtharte tan pawha ram veina kawnga thil pawimawh tak tak thupui Sawm hmanga tar lan a ni bawk.

He lehkhabu ziaktu, Pu Mahmuaka Chhakchhuak hi eng ang mi nge a nih a, eng nge a rilru sukthlek tih kan hre duh a nih chuan he lehkhabua then hnihna hi chhiar tawp ila, a fiah ber mai awm e. Ram leh hnam veina kawnga a suangtuahna luangliam farchhuahna a nih avangin a political ideology tarlanna a ni ka ti lo thei lo va. Ram leh hnam hmangaih a tul zia thahnemngai taka min fahna thu hi naupang thinlunga tuh chhoh a nih ngei theihna turin nu leh pa te tan chuan fate present tana lei nahawm tak a ni.

Amaherawhchu, hnamchawmte zalenna meichher chhit en saktu, Mizo Union Party leh a nawrkaltu, Pu Ch.Saprawnga a thlir dan erawh a hre fuh tawk lo em ni aw tih theih tam tak a awm a. A thu dawnna hnar a fuh tawk lo nge, kan ram political history hi chhui zau zel a la mamawh zawk tih pawh sawithiam har ka ti hle! Nimahsela, Karl Marx`an ‘Thesis leh Anti-Thesis insu in Synthesis a siam thin’, a lo tih ang hian ngaihdan pakhat leh a kalhtu ngaihdan dang insu a awm hian ngaihdan tha zawk leh a tawn ve ve tan pawha pawm nahawm a pian tir thin a. Chutiang chuan he lehkhabu hian lehkhabu dang chhiar leh zel chakna min tuh a, home work min hnutchhiah teuh mai. Chutihlai erawh chuan hemi bu-ah kan duh tawk mai ang tih chu ka hlau hle! Thangtharte Mizoram political history min ngaihven tirtu lo ni mawlh teh se!

Then Thumna

Then thumnaah hian lehkhabu chi hrang hrang Sawm leh paruk thlir zauna dah a ni a. Chung lehkhabute chu lehkhabu ropui tak tak vek erawh an ni lo nain Mizo hnam nun tilang fiah thei tur leh kan vawiin hun thlenga kan khawtlang nun tilang chiang thei tur lehkhabute an ni. Tin, chung lovah chuan sakhuanna lamah ngei pawh rual u zawkte rinna lo nghehzia leh fakawmzia lam hawi lehkhabute an ni hlawm.

George Bernard Shaw chuan, “The biggest compliment you can pay an author is to burn his books”, (Lehkhabu ziaktu chawimawina sang berk an pek theih chu an lehkhabu hal sak hi a ni), a lo ti a. Chutiang deuh chiah chuan lehkhabu ziaktu/ziak mite duhsakna kan hlan theihna hlu ber chu midang hmuh theih tura an lehkhabu kan thlirzau sak hi a ni mai awm teh e! Ziak mi tam tak hian kan duh ber thin chu kan lehkhabu leh kan kutchhuakte midangin min chhiarsak hi a ni a. Pawisa dawn rau rauah pawh kan lehkhabu min leisak hian a hlu zual bik em em thin a ni. Chumi rilru atanga thlir chuan he lehkhabu ziaktu in a kutchhuak lehkhabu chhung ngeia midangte lehkhabu thlirzauna 15 lai a telh thei hi a ropui dangdai hle. Ziak mite chawimawina hlu tak a ni.

A dikna leh a huaisenna avanga hriathlawh, rambuai hun thim pik lai bera Mizo District Council hotu lu ber, Pu HK Bawichhuaka hi eng ang taka mi ropui nge a lo nih tih hre chiang lo chhuan thar an kat nuk tawh mai awm e. Nimahsela, he lehkhabu kaltlang hian HK Bawichhuak chu tu nge a nih tih rawn pho chhuah thar leh a ni a, a lawmawm em em a ni. Kan ram chhung ngeia kan chaw thleng min zen pui thin tu, hnam dang unaute hi eng ang mi nge an lo nih, engtiang takin nge kan ramah hian kua an lo hreuh tihte pawh he lehkhabu kaltlang hian kan hriat fiah theih
phah a. Chumi zarah vek chuan Kristianna leh politics kal kawp pui dan tur ngaihtuahna tha zawk kan hriat thiam theih phah bawk a, a lawmawm tak zet a ni.

Tunlaiin khawvel thiamna sang chho zelah Pathian awm rin lohna hi a hluar ta em em a. Siamtu awm rin lohna hi zirna hrin chhuah, mi lehkhathiam nihna chi khat emaw kan ti ta ni mai te hian a hriat thin. A chhanna dik tak chu he lehkhabuah hian hmuh theihin a awm a, Isua Krista hi ramhuai ngamloh, chatuan Puithiam a nih thu uar takin min fah a ni. Israel lal ropui Davida nuna entawn tur kan ngahzia min hluite hi a van hlu tak em!

Tlipna

John Longfellow chuan, “He khawvelah hian pa dar ben mai nih tum lo la, pa biak rawn nih tum zawk ang che”, tiin a mihringpuite thu min lo chah tawh a. A ni taka, he khawvelah hian rual pawl ve phak nih kan duh chuan a suala kan sual chhuah ve a ngai tawh a ni. Chutiang atana kan thahrui pawimawh tak tur chu finna leh remhriatna a ni a. Chung zawng zawng nei tura kan hriat makmawh, kan chakkhaite chu he lehkhabu ‘Ram Kalsiam’ tih Pu Mahmuaka Chhakchhuak ziahah hian a a inphum ru a ni pawh ti hial ila thu kan uar lutuk awm lo e. He lehkhabu hmang hian kan thian thate leh kan mi duhsak zawngte, duhsakna thil pek i inhlan tawn mawlh mawlh ang u…

Leave a Reply

error: Content is protected !!