- Reuben Lalnunthara Hnamte
Thu tlukna siamtu nih hi pawla hotu deuh emaw tih turah kan ngai tlangpui a. Committee chairman tih turahte pawh kan dah thin a, a nih pawh a ni reng a ni. Chairmanin emaw hruaituin emaw thutlukna a siam dik loh chuan pawl, kohhran, khawtlang leh ram thlengin a chak lovin a chhiatphah thei bawk. Democracy awm hma, mimal lal hunlai angahte pawh khan lalte kha engkima engkim an ni a, an thutlukna siam avang khan mi mal tawrhna leh ram thlengin chhiatna leh malsawmna pawh a thleng thei thin a nih kha. Tunlai ang Democracy hun angahte pawh mimal thiltithei leh hotute hi chuan awmzia an la nei hle in kan hre thei a. America President thuneihna pawh khuan USA mai ni lo khawvel a nghawrnghing thei a nih khu. Russia President Putina thutlukna avanga indona avang chhiatna leh thihna tam tawh zia te hi a rapthlak a nih hi. Hamas hruaitute thutlukna avanga middle easta chhiatna leh tawrhna tam tawhziate khu; Burma ram Dictator lalpa ti mai ila, Min Aung Hlainga thutlukna siam avanga Burma ram tawrhna rapthlak zia te hi; thutlukna diklo avang chhiatna thlen tam tawh zia leh thutlukna dik avanga malsawmna thleng tam tak awm tawh te hi sawi sen a ni lo ve.
Ram hruaitute pawhin thutlukna an siam dik loh chuan ram tan chhiatna a thleng thei a. Court hian mimal emaw, pawl ho emaw buaina chingfel turin thutlukna tam tam an siam thin. Court chuan a lehlam lehlam an han zirchianga uluk taka ngaihtuahin thutlukna an siam thin a; court thutlukna siam chu a tlangpuiin a thain a fel viau zel a ni. Nimahsela, court meuh pawh hian mimal leh pawl hovah thutlukan siam dikloh chu an nei ve tho mai. A tuarlo turin a tuar tak te, mi thil tisual miah lo chunga thubuai rittak han awrhtir tak maite pawh sawi tur a awm ve nawk tho mai. America President Trumpa pawhin a lal tirh reilote atangin thutlukna engemaw zat siamin a hming a sign ta hmiah hmiah mai a. America leh Khawvelin a tlukna siam chu a thatpui dawn nge, a chhiatpui dawn tih chu kan thlir ho zel phawt a dawn a ni. Chutih rualin thutlukna siam ngam lo leh dawihzep, mi pawisawi hlau, lehlama awrduma awrsen chi hi hruaitu zingah pawh an awm tho mai. Mizote hian mi tihlawm loh, mi pawisawi hi kan hlau lutuk ni hian ka hre thin; thutlukan kan siam that ngam loh avanga kan ram leh kan khawpui ngei pawhin a thatpui loh hi sawi tur tam tak a awm ang.
Politics thiam ni a kan hriatte hi mi tihlawm thiam, ram leh khawtlang thatna aia mi lawmzawng emaw, party lawm zawng siamthiam hi em ni kan tehna ber aw ka ti thin. Kan ram hruaitu ni tawhte zingah pawh an thutlukna siam avanga a tira mipuiin kan sawisel huai huai, huaisen taka kengtlang ngam, a hnua kan fak leh hle si te pawh an awm tawh kha. Kan PM Modiate pawh hi kristiante chuan kan han sawisel viau thin tak nain, India ram tan chuan hruaitu ropui tak a ni tlat lawi si. Trumpa pawh khuan huaisen takin a policy a kengtlang ngam a; term khatnaah tikhawpa paihthlak a ni a. Han chawrchhuak leh thei tur pawha ngaihloh kha a rawn tling nawn leh mai si a, khawvel mak tih a hlawh a ni. Chutah a policy chu a ngairenga, a kalpui tan ta rep rep mai a nih khu. America ram a hmangaih a, Pathian a ring tlat bawk a, ti khawpa sawisel leh dem hlawh si khu, mak takin a rawn dingchhuak leh thei tlat.Kan ram hruaitute pawh hian mi sawisel leh dem hlau ngawt lo leh, Party tihlawm loh hlau ngawt lo va ramin a thatpui tur ni a an hriatah chuan nghet takin thutlukna siamin kengtlang bur mai sela, chu chuan kan ram hi hmasawnnaah min hruai ngei ang.
Thutlukna siamtu hi hrauitute chauh an ni lo, mitin mai hian kan nunah thutlukna fel tak kan siam thei vek a, thutlukna siamtu kan ni vek bawk. Tlangval pakhat chu pheikhawk siamtu hnenah a kal a, a pheikhawk duhzawng va order tumin. Chu pheikhawk siamtu chuan a pheikhawk siamte alo kawhhmuh a; a ni chuan an envel a, a chhip bial chu mawi a ti em em a, a chhip zum an hmuh leh chuan a duh leh em em bawk si. Duhthlangin a buai buai a; pheikhawk siamtu chuan thutlukna siam nan ni hnih hun a pe a. Ani chu a han inngaihtuah a, a duh ve ve bawk si a, thutlukna a siam hlei thei lo va. Pheikhawk siamtu mangang chuan pheikhawk thar chu a siam a a thawn phei ta a. Pakhat a chip zum, pakhat a chhip biala siamin a pe ta a. Chu tlangval chuan an en chuan a lehlam a chhip a zum a, a lehlam a chhip a bial thung a. Bun ngaihna a awm ta lo; chuta tang chuan a harhchhuak ta a, thutluna siam a pawimawh zia a hriat phah ta a ni. Mi tam tak chu kan buaina chu hei hi a ni a, thutlukna fel tak kan siam mai theilo hian kan nun a tibuai thin. Rinna kawngah pawh thutlukna kan siam thei lo hian kan nunah buaina a thlen a, min tibuai thin a ni.
Tin, thinrim laia thutlukna siam hi a tha lo khawp mai. Loneitu pakhat chu nupui nei hlim a ni a. An chhungkaw hmakhua ngaihtuahin ramdangah inhlawhin hunrei tak a kal bova, a haw zan chuan hlimtakin a nupui hmuh tumin a haw a, an in an theln dawn chuan tukverhah chuan a nupui leh tleirawl pakhatinkuah lai hi ava hmu ta a. A thinrim chuan va tlanluha an pahniha vat hah nghal mai a duh a, mahse, thinrim laia thutlukna siam chu duh lovin a tukzingah ava haw ta zawk a. A nupui chuan hlimtak a lo lawmin a lo pawm a, a ni chuan a nupui chu namsawnin “ Nizan ka lo haw laia, tukverha ka rawn hmuh chein, tunge tleirawl I kuah kha? Min lo rinawmloh san em ni “ tiin thinrim deuhin a zawt a. A nupui chuan hlimtaka nuih chungin “ I fapa, kan fapa ngei a nih kha; I kal hnu khan nau ka pai tih ka hrechhuak a, inhriattir ngaihna a awmloh bakah, I inhlawhnate ka ti buai zovang tih hlauvin engmah hrilh duh ta lo che a, tunah chuan kum 15 lai a lo ni tawh” a lo ti ta mai a. An chhungkua chu an va hlim em! Kha pa khan zanah khan a thinrim lain thutlukna lo siam se chuan an chhungkaw tan chhiatna a thleng dawn a ni.
Nula tlangvalte pawh hian duh an ngah luattuk a, an hmuh hnuhnun apiang an duh chuan an buai ting mai dawn a ni. Nupui pasal thuah pawh thutlukna kan siam dik loh avangin kan buai kan buai hlawm a nih hi maw. Kan nunkawng zawh turah pawh hian thutlukan siamtu chu keimah ka ni a, Ka nunkawng atana ka zawh tur chu feltakin thutlukna ka siam a ngai. Ka drugs tih thin te, ka zuin te, ka zialzuk thin te; ti tawh lo tura fel taka thutlukna ka siam chuan chu chuan min thunun dawn a ni. Prayer mountainah hian kum 10 chuan Drugs lo ti tawh, thutlukna fel tak siam a sim tuma chawngheia tawngtaia rawn riak tlangval 2 chuan an sim hlen der a ni. He zawhna hi i inzâwt fo ṭhin ang u. ‘Isuan engtin nge a tih ang?’ tih hi. Lalpa aw i ngaithla ang u. Ka duhthlanna hi ka pe, I taah chantîr ang che;Thinlung i hnênah ka hlân, I chênna atân nei la”. Mi dangten kan thutlûkna azirin ringtu tak kan nih leh nih loh an hre thei a ni. Kan nunkawng zawh mekah pawh hian thutlukna kan siam dik leh dik loh hian kan damchhung a tana kan nawmsakna tur leh chhiatna tur min thlen thin a ni. Chuvangin Pathian rawn chungin ngaihtuahna fim tak hmangin thutlukna siam thin ang che.