𝐀𝐍𝐈𝐌𝐀𝐋 𝐅𝐀𝐑𝐌 (𝐆𝐄𝐎𝐑𝐆𝐄 𝐎𝐑𝐖𝐄𝐋𝐋)

• Isaak Roluahpuia; JF Cottage, Shillong

George Orwell-a lehkhabu ‘𝐀𝐧𝐢𝐦𝐚𝐥 𝐅𝐚𝐫𝐦’-ah chuan, “𝐓𝐡𝐞 𝐜𝐫𝐞𝐚𝐭𝐮𝐫𝐞𝐬 𝐨𝐮𝐭𝐬𝐢𝐝𝐞 𝐥𝐨𝐨𝐤𝐞𝐝 𝐟𝐫𝐨𝐦 𝐩𝐢𝐠 𝐭𝐨 𝐦𝐚𝐧, 𝐚𝐧𝐝 𝐟𝐫𝐨𝐦 𝐦𝐚𝐧 𝐭𝐨 𝐩𝐢𝐠, 𝐚𝐧𝐝 𝐟𝐫𝐨𝐦 𝐩𝐢𝐠 𝐭𝐨 𝐦𝐚𝐧 𝐚𝐠𝐚𝐢𝐧; 𝐛𝐮𝐭 𝐚𝐥𝐫𝐞𝐚𝐝𝐲 𝐢𝐭 𝐰𝐚𝐬 𝐢𝐦𝐩𝐨𝐬𝐬𝐢𝐛𝐥𝐞 𝐭𝐨 𝐬𝐚𝐲 𝐰𝐡𝐢𝐜𝐡 𝐰𝐚𝐬 𝐰𝐡𝐢𝐜𝐡,” tih hi kan hmù a.

Mizo ṭawng chuan, “𝐂𝐡𝐮𝐧𝐠 𝐫𝐚𝐦𝐬𝐚𝐭𝐞 𝐜𝐡𝐮𝐚𝐧 𝐚𝐧 à𝐢 𝐡𝐧𝐚𝐡 𝐩𝐡𝐚𝐡𝐩𝐮𝐢 𝐯𝐚𝐰𝐤 𝐥𝐞𝐡 𝐚𝐧 𝐡𝐦é𝐥𝐦𝐚 𝐤𝐮𝐦 𝐡𝐥𝐮𝐧 𝐦𝐢𝐡𝐫𝐢𝐧𝐠𝐢𝐧 𝐝𝐚𝐰𝐡𝐤à𝐧 𝐤𝐡𝐚𝐭 𝐚𝐧 𝐤í𝐥 𝐥á𝐢 𝐜𝐡𝐮 𝐧𝐠𝐮𝐧𝐭𝐡𝐥û𝐤 𝐟𝐚𝐡𝐫𝐚𝐧 𝐡𝐢𝐚𝐧 𝐩á𝐰𝐧 𝐥𝐚𝐦 𝐚ṭ𝐚𝐧𝐠 𝐜𝐡𝐮𝐚𝐧 𝐚𝐧 𝐥𝐨 𝐭𝐡𝐥í𝐫 𝐫𝐞𝐧𝐠 𝐚. 𝐀 𝐭û 𝐳â𝐰𝐤𝐚 𝐜𝐡𝐮 𝐧𝐠𝐞 𝐤𝐞 𝐩𝐚𝐡𝐧𝐢𝐡𝐚 𝐤𝐚𝐥 𝐭𝐢𝐡 𝐥𝐞𝐡 𝐚 𝐭𝐮 𝐳â𝐰𝐤𝐚 𝐜𝐡𝐮 𝐧𝐠𝐞 𝐤𝐞 𝐩𝐚𝐥𝐢-𝐚 𝐤𝐚𝐥 𝐭𝐢𝐡 𝐭𝐡𝐥𝐢𝐚𝐫 𝐡𝐫𝐚𝐧 𝐡𝐚𝐫𝐬𝐚 𝐤𝐡𝐚𝐰𝐩𝐢𝐧 𝐦𝐢 𝐢𝐧𝐚𝐧𝐠 𝐬𝐚 𝐢𝐧𝐚𝐧𝐠 𝐜𝐡𝐚𝐧 𝐚𝐧 𝐜𝐡𝐚𝐧𝐠 𝐭𝐚𝐰𝐡 𝐚,” tihna tluk a ni àwm e. Ka let thiam vak lo.

Animal Farm thawnthuah hian ui leh kèl thlun pawlh ang maia inhal páwl pahnih an awm a. Páwl pakhatna chu ‘𝐫𝐚𝐦𝐬𝐚𝐭𝐞’ an ni a, páwl pahnihna chu ‘𝐦𝐢𝐡𝐫𝐢𝐧𝐠𝐭𝐞’ an ni.

Manor Farm an tihah chuan farm neitu nunrăwng tak Pu Jones-a an tih chu a awm a. Vawk tar lam tawh fing zet mai Old Major-a an tih chuan a boral hmáin ramsaho hnênah chuan ramsa zawng zawngte chu an intluk tlàn vek thu leh mihringte chhawr tùr an nih ngawt lohzia a hrilh a.

Old Major-a a boral hnû chuan ramsaho chu an hel tâ a, farm pawh chu an thu hnuaiah an dah a, an awp zui a.

Vawkho chu an zíngah chuan finna tuikhur thál hnem ber an nih avàngin leh thlarău finna chan chhah lamah pawh iaiawm loh tak ṭhiau an nih avàngin hruaitu atán thlan an ni a. 𝐍𝐚𝐩𝐨𝐥𝐞𝐚𝐧-a leh 𝐒𝐧𝐨𝐰𝐛𝐚𝐥𝐥-a phei chu hruaitu ṭha tàwp thang an ni a. ‘𝐓𝐡𝐮 𝐏ê𝐤 𝐏𝐚𝐬𝐚𝐫𝐢𝐡’ an duang a, chung an dàn siamte chuan intluk tlànna lam a âwn ber a.

Chutia thu neihna an han chan tâk achinah chuan hruaitu pahnihte inkárah chuan inhmuh thiam lohna a awm ta zeuh zeuh a. Farm ṭhan chhoh zěl dàn tùrah an inlungrual hlei thei ta lo va. Snowball-a chuan zirna te, thawh rimna te leh khâwl thiamna hmangte’n farm chu enkawl zui a duh a. Napoleon-a erawh chuan a ni tèlin Diabola ang nih tum ang hrimin suahsual leh ngawhngawl a chhuah a, ui kawlhte a vulh a; intluk tlànna tih lam ái chuan thu neihna pum hlum chan chu a duh a.

Snowball-a’n thluak fíma ro rèl a duh láiin Napoleon-a chuan thǐrtiang leh tharumin ro rèl a duh a. Nakinah phei chuan Snowball-a chu farm aṭang chuan a ui kawlh hmang chuan a úm chhuak ta hial a. Chuta chinah ngat phei chuan thu neihna pum hlum chu Napoleon-a chuan a chang tâ a.

Vawkho chu an inlulingin an lal a na hlě a, dànte chu an siam ṭhâ a.

“𝐑𝐚𝐦𝐬𝐚 𝐳𝐚𝐰𝐧𝐠 𝐳𝐚𝐰𝐧𝐠 𝐡𝐢 𝐤𝐚𝐧 𝐢𝐧𝐭𝐥𝐮𝐤 𝐭𝐥á𝐧𝐠 𝐯𝐞𝐤 𝐚; 𝐦𝐚𝐡𝐬𝐞, 𝐢𝐧𝐭𝐥𝐮𝐤 𝐭𝐥á𝐧𝐠 𝐥𝐞𝐡𝐜𝐡𝐡ă𝐰𝐧𝐠 𝐤𝐚𝐧 𝐚𝐰𝐦,” an ti hial a.

Napoleon-a chuan mihringte chu a thawhpui a, sum an dáwng tawn a. Chu mai chu ni lovin an dorál hnăisài lo tak ni ṭhìn mihringte ang chuan ke pahnihin an kal ta mai a, an inthuam dànin an inthuam a, mihringte khawsak phung chiah chiah chuan an khawsa vè a.

Chutiang chu a lo nih tâk avàng chuan ramsaho chu an ngui êm êm a, mi zalèn chêtin an che thei tawh lo va, mi zalèn thâwkin an thaw thei tawh hek lo.

Thawnthu tàwp lamah chuan vawkho leh mihringte chaw hlui kíl lái chu páwn lam aṭang chuan an lo thlír ṭhap a. A tìr lama kan sawi tawh angin vawk leh mihring chuan danglamna rěng rěng an nei tawh lo va, mi inang sa inang an lo ni ta a ni.

Mizote hi hnam fing angreng tak, huaisen si, rinawm si, tláwmngái si kan ni ṭhìn a. Min thlahtute khán chàwi màwi an phú a ni. Mahse, hun a lo kal zěl a, hlemhlêtnain kan hnam nunah bú a rawn khuar tâk achinah chuan a tu-a pawh mai hi kan lo duhămin kan chêt phung rěng rěng hi a ing-euh ta êm êm a. Hnam khawlh tak kan lo ni ta mai a ni.

State kan nih hnû phei chuan Central Váiin făisâin min rawn chàwm a, sum tam tak rawn awm thut chu mi tam takin zo lovin sum bâwihah an táng a. Chû chu an thlahte’n an lo la chhăwng vèleh a, sum thianghlim lo leh thil dik lo tih mai an hreh ta lo.

Mizote hi kan inngaihtuah chian a ngái! Khawvêla hnama min dintu Pathian duh záwng ngaihsak nacháng kan hre lo leh kan ṭih lo lutuk mawlh mai hian thinlung a kap a, min ti na tláng a nih hi maw!

Kan ram hruaitua kan thlante rěng rěng hian min ngaihsak zui tak tak ngăi lo va. Thu neihna an chan veleh theihnghilh kan ni mai ṭhìn. Sum sem-zâi an thiam lo va, a hman dàn lah an thiam hek lo. An thiam lutuk zâwk nge ka hre lo, mipui hian chan alawi kan nei lo chu a nih hi. Mahni mai an inhmangaih lo va, an unaute, an fate leh an thlahte chan tùr thlenga ngaihtuahsak an tum a, mi retheiin kan tuar a nih hi.

Dik lo taka sum la lûttute chuan sàwma pakhat an thawh nghek nghek a, kohhran lah chuan a lo la vè mai zěl bawk a. Ruih hlo ṭhahnem tâwk tak an mansakte chu mi hausa an nih avàng maiin kan ngam lo deuh niin a lang inti vè em? Hmeithái zu zuar chènna in mah kan vawm chhiatsak duh chuan heng ruih hlo tawlh chíng, kut tling lova sum làte hi kan chíl vè ngam dáwn lo’m ni?

NGO-te pawhin hlauh an nei a, kohhran mite pawhin vènthàwn an nei a, mipui pawhin mahni phâk tâwk ṭheuhva corrupt mai kan hreh lo va, ram hruaitute lah chuti bawk, sawrkár hna thawk lahin bill ziah bo dàn chauh hi an college kal láiin an zir ṭhìn em maw ni tih tùrin hetiang ziah bo hi an thiam êm êm niin a lang a, hetiang zěl a nih chuan kan ram hi a tlu chhe hlen ang tih a hlauhawm mang e!

Hawh u, mi dik lote lakah hian i hel ang u. Ram hruaite pawh an kal sual chuan i do ngam ang u. Mi nunrăwngte lakah hel hi Pathian thu âwihna a ni!