ACADEMIC SESSION LEH COMMON SCHOOL UNIFORM

  • Dr J.T. Vanlalngheta, Zonuam, Aizawl

Sap tawngin Mizo tawng a chiah hneh ta hle mai; a thupuiah pawh khian ‘leh’ tih chauh khi Mizo tawng zu han ni a! Ka nu tawngin dah dawn ta ila, ‘Sikul luh tan hun, khar hun leh Sikul naupangte thawmhnaw inang tlang’ tia dah theih ni a, hei aia mawi pawh hian a la dah theih cheu bawk ang; duh tawk rih ila:

JANUARY—DECEMBER THAT LOHNA:

  1. Pawisa kum nen a inmil lo.
  2. Masi dawna fate thawmhnaw man leh masi ruai ilotea sum sen kawnga inkhâwk deuh hnua Sikul fee, sikul thawmhnaw, zir lai bu leh mamawh dangte lei nana insenso a ngaih leh thuai avangin nu leh pa harsa deuhte chu hetiang hunah hian sum lamah an inring hman thin lo niin a lang.
  3. Academic Session hi vai ramah chuan financial year nena inruala an tih deuh ber avangin hemi khuangrual hi a remchang hle.

JANUARY-DECEMBER THATNA:

  1. Hnam ziarâng leh nun phung (culture) nghet hi ngaih pawimawh tur a ni. Kum 50 chhung hnamin tih dana a neih hi chu culture-a ngaih theih a ni a. January-a sikul luh a, Decembera chawlhpui neih hi kum 50 vel chu kan lo hmang tawhin a rinawm a, hemi session hman chhung hian Mizoramah mi thiam pui pui an chhuak a; chubakah, India ram exam-a tlin harsa deuh bera ngaih UPSC Civil Services Exam-a tling, AIS: IAS, IPS (police), IFS (foreign) mai bakah Central Services Group A leh B-a tling kan tam ber lai a ni tlat mai. Hnam tih dan nghet thlak hi ze nghet nei lote tih dan a nih bakah hnam kal zel nan pawh a tha lo a ni. Culture anga kan lo neih tawh vawn reng hi hnam hma sawnna leh ze nghet neihna a ni.
  2. Pawisa kum nen a inhne rem tih hi chu chhuanlam tling lo a ni. Nu leh pa tam berah hei hian awmzia a nei tak tak lo.
  3. Mas leh Kum Thar vuak vêta nu leh pate an insenso nasat avanga January thla sukul luha insenso leh ngai hautak anga ngaih hi a dik tawk lo va; nu leh pate kan inenfiahna tur pawh a ni. Sum ruahmanna (financial planning) neih that loh vang mai a ni. Tunlai khawvelah engkim ruahman saa kal hi hma sawnna dang, eg IT, etc nen pawh a inhne rem a, chîn thana neih pawh tum tur a ni. Masi leh Kum Thar vuak vêta sum senso leh naupangte sikul luha insenso zat tur tlangpui (approx. expenditure) hi ziaka kan dah thei/peih lo a nih pawhin, uluk taka hisapa rilruah tal neih/vawn lawk thin tur a ni. Tichuan a buai lo vang.
  4. Vai rama luh dawn hian dan naranin luh nana inteh (entrance test) hi a awm deuh vek tawh a, chubakah provisional-in admission a tih theih tlangpui bawkin a lang. Private sikul leh college-te phei chuan pawisa lak luh kha an tum a nih ve deuh bawk avangin, senso tur sum neih chuan, sikul leh college, adt a lo tam bawk nen, academic session dang neih hi buaina tling a ni lem lo; a tak takah chuan academic session inang lo hi buai phahna a ni lo vang.

SIKUL NAUPANG THAWMHNAW INANG TLÂNG CHUNGCHANG:

Thawmhnaw inang tlang thatnate:

  1. Mizoramah mipui nuai sawm leh pathum emaw vel lek ni si hi kohhran hrang a tam em em a, NGO/Association a tam hle bawk. Hei hian kan inpum khatna a dâl ve bawk a. Heti chung hian inpum khatna lam hawia hma lak a chak tawk lo va. Naupang uniform rawng inang tlang hian inunauna leh inpum khatna lam rilru a hawi deuhva hriat a nih avangin common school uniform hi chu a tha a ni.
  2. Sikul tina uniform hi a hran vek a nih hian chhungkaw insawn vang te, exam-a tlin zawh loh (fail) vang leh chhan hrang hrang vangtea sikul kaina thlak duh tan a hranpaa sikul uniform lei a ngai lo vanga, tul lova sum leh pai senso a awm loh phah ang a, a tha a ni.

COMMON SCHOOL UNIFORM THAT LOHNA:

1.Thawmhnaw inang tlang (common school uniform)-ah chuan, miin naupang sikul tlan bo a hmuh pawhin, tu/eng sikul naupang nge tih atan hriat hran thuai a harsa deuh vang!
2.Tunlai chhanah zir laiten mobile leh computer internet (social media) hmangin hmun/ram danga thil chi hrang hrang mawi tak tak an hmuh theih avangin thawmhnaw inang tlang hian hun reiah naupangteah an school uniform ninna a siamsak thei maithei. Mahse, hrilh fiah that chuan hetiang hi chu awm lo deuhthaw thei a ni ta ve ang.
3.Annual Sports leh sikul dang naupangte nena thil tih ho nikhuaah, thaemhnaw hran (uncommon uniform) an hak chuan mahni sikul naupangte kilkawi a awlsam deuh zawk maithei.

KHAI KHÂWMNA: Academic Session atan January-December ni se; sikul hrang hrang naupangte’n uniform inang tlang ha bawk se tih hi kan thu tlukna a ni e.

Leave a Reply

error: Content is protected !!