- Dr. C. Lalrampana
India sawrkarin Republic Day hi kum tin January 26-ah a lawm thin a, hei hi India rama Constitution hman tan a nih champha vawi 77-na a ni. Republic Day vawi 77 lawmna hi Jan. 26, 2026 khan neih a ni a, kumina RD lawm zawh takah khan President of the European Council, Antonio Costa leh President of the European Commission, Ursula von der Leyen-te chu an lo tel ve a ni. India ram khawpui ber New Delhi-a RD lawmna kalpui a nih bakah India ram State/UT tinah RD hi lawm thin a ni. National importance days hi India ramah hian chi hrang hrang hman a ni a, chung zingah chuan Independence Day, Republic Day, Gandhi Jayanti leh a dangte a awm. Heng ni pawimawhte hi India ram tan hian an pawimawh hle a, ram mipuite inpumkhatna leh hnam rilru siamtu tha tak a ni. Heng zinga pawimawh deuh deuhte chu
Independence Day August ni 15, India ram British-ho hnuai atanga zalenna a hmuh ni. Republic Day: January ni 26, India ram Constitution hman tan ni. Gandhi Jayanti: October ni 2, Mahatma Gandhi pianchamte an ni.
India ram hmun dangte ang bawkin Mizoram pawhin RD vawi 77 lawmna inkhawm chu Aizawl lammualah Mizoram Governor khuallian niin ropui taka lawm a ni. He RD lawmna chungchanga MJA-te lungawilohna kal zelah Home Minister-in mawhphurtu official-te a ko khawm a. January 28, 2026 khan Home Minister K.Sapdanga leh I&PR Minister B. Lalchhanzova-te chuan Home Minister Office Chamber-ah Kum 2026 Republic Day lawmna inkhawma chanchinbumite lungawilohnate bawhzuiin Republic Day Organising Department zinga mawhphurhtu – Aizawl Deputy Commissioner Office, State Protocol Office leh Directorate of Information & Public Relations hotute an kawm a ni. He hunah hian IPRP&S Secretary Betsy Zothanpari Sailo, Aizawl Bawrhsap Er. Lalhriatpuia, State Protocol Officer Lalmuansanga Ralte, DIPR Joint Director pahnih – Mina Zoliani Joute leh Malsawmsanga, DIPR Deputy Director Andrew H. Lalremruata-te an tel a ni. Chanchinbu mite lungawilohna chhan ber nia lang hi RD lawmnaah hian MJA-te tan ‘Media Enclosure’ siam a nih ve loh vang niin a lang.
Home Minister K.Sapdanga chuan Republic Day lawmna inkhawm leh “Governor’s At Home” chungchanga chanchinbumite’n lungawi lohna leh harsatna an nei chu pawi a tih thu sawiin, he thil thleng chungchanga ngaihtuah ngai leh ennawn ngaite sawiho a pawimawh avanga inkokhawm an nih thu a sawi a, hun lo kal leh zel turah felfai zawka ruahmanna kalpui a nih theih nan a huaihawttu sawrkar official-te nen sawiho a pawimawh tih thuhma a sawi a ni.
IPRP&S Minister B. Lalchhanzova chuan Chanchinbumite chu Sawrkar hunpui leh pawimawh ti phuisuitu leh tizahawmtu a ni a. Hetianga ruahmanna fumfe loh avanga harsatna an tawk hi pawi a tih thu a sawi. I&PR Minister chuan chanchinbumite lungawilohna an hriat rualin official lam thu leh hla hriat a pawimawh tel tih sawiin, a inchotuah zawng ni lova a zaizap zawnga indawr tawn a pawimawh tih sawiin, that leh that inlawm tawn a, harsatna kan tawh kara hma kan sawn zawk theihna tur zawn thiam a pawimawh a, thil tha zawk he kan thil tawn atang hian a lo chhuah kan beisei a ni a ti bawk.
Aizawl Bawrhsap Er. Lalhriatpuia pawhin chanchinbumite lungawilohna lo thleng chu pawi a tih thu sawiin, anmahni lam pawh an inchhui let nasa a, an naute zinga inzilh ngai leh inhrilhfiah ngaite pawh hma an lak tawh thu a sawi a, a tul ang zela hma lak a nih tur thu leh tun hnuah chuan uluk leh fimkhur zawka hma an lak tawh tur thu a sawi a ni.
Aizawl DC kaihhruaina hnuaiah Protocol Office leh Directorate of Information & Public Relations ten hun remchang hmasa berah MJA hruaitute kawma inpawh tlang taka sawihona neih tha an ti a, Republic Day leh Independence Day-ah Media enclosure siam ziah tawh nise an ti bawk a, sawmna semchhuah chungchangah pawh fimkhur lehzuala kalpui nise an ti bawk.
National Importance Day hrang hrang hmanna neih a ni fo tawh thin a, A buatsaihtu Official-te’n thil tih hmaih palh leh famkim tawklohna an nei fo thin. Mihiring ve bawk an nih avangin sawisel bova awm theih a ni lo. Kei ngei pawhin chanchinbuahte an felfai tawklohna lai ka lo ziak ve fo tawh thin. Mahse, tun tuma MJA-te vuivaina kawngah hi chuan Concerned Minister mawh liau liau a nih laia Home Minister-in Official-te a ko khawm daih mai hi a changtu minister dah hniamna [degradation] a ni thei awm e. A changtu Minister hian RD thlen hma khan Aizawl DC-hovin Republic day Celebration Organising Committee-te meeting hnuhnung thutkhawm neihpuiin tih hmaih leh fel fai tawk lo awm theite uluk takin thlirlet pui se MJA lungawilohna pawh hi a thleng lo tur. “Sebo hnua sekawng khar “ an tih ang maia a pawi tawh hnua midang kuta benper leh daih tum niawm taka mahni naute mawhchhiatleh ni anga ngaih theih si hi thil fuh tak chu a ni lo.
Kum 2019 Independence day hman tum pawh khan Sawrkar khan chhim lam ADC pathumte a ngai pawimawh tawk lo nia a lan avang khan an lawm lo hle a, chuvangin, Autonomous District Council pathum, Lai, Mara leh Chakma Autonomous District Council-te chuan “Kum 2020 atangin Independence Day chu District Council-te’n mahni puala hman ve tawh ni se” tia a rel avangin a hranin an hmang tan ta a nih kha! Hetiang hi thil thleng fo thei a nih avangin sawrkar Official-te hi an fimkhur a ngai hle. Tuna MJA vuivaina chungchanga Fb lama comment-na tam takah sawrkara Official-te’n sawrkar lai Ministry tihmualpho tumna awm ang lek leka Official-te an mawhpuh erawh hi chu a fuh lem lovang. Sawrkar Official-te hian tu Ministry mah kha a hrana tihmualpho an tum a rinawm loh. Mihring ve bawk an nih avangin an tisual ve palh fo zawk thin a ni. Mihrang hrangte comment dan tlangpui thlir teh ang:
“Fimkhur rawh u. Official-te hian politiciante an dem theihna tur engemaw an ti zauh zauh reng a nia. Anmahni an lang leh der silo. A hmawr bawktuah polticiante in awm leh daih si a. Hnunglama mit nei angin awm rawh u ka tih fo che u hiii…”
Entirnan – a changtu minister chuan he lui ah hian eng sangha nge survive dawn a hre velo. A zir lam ni hek lo. Mahse, chu luia sangha survive miah lo tur pawh official-te atangin sum siam nan an lo chhuah tir fo tawh. Man thiam emt
“Politician te u, fimkhur ula in bawltir suh u An che nawi ve em a ni! Florence nightingale award dawng tu sawm lo in celeb fahrah te² an han sawm mauh mai bawka”
“MJA te chu thu thar a awm chuan thu thehdarh duh tu leh puangzar duh tu ten MJA office ah an va pan mai a, an office a pan kherlo te pawhin an ko khawm mai thin ani lawm ni….an VIP tawh lutuk anih kha.”
“Tin, chanchin thar te chu an mahni kal chhuak kherlo in, TV vel ah an zawng khawm vel mai mai tawh alawm.”
“MJA ho ai chuan Youtuber ho hi an taima a, news an nei thei zawk daih.”
“Dik tak chuan an Sorkar tirh khan an sawi tawh kha.. Mipui rorel tur a thlan kan nia, Mipui ni lo, keimahni zawk hian kan duhdanin ro kan rel ang, tiin Dictatorship rorelna a lo intan daih tawh a, chuvangin Party Program emaw Anmahni MLA leh Minister tih loh, thildang hi chuu an ngaih pawimawh vak kha a rinawm lo hrim hrim”
“Kalphung hluiah chuan hetiang lam deuh issue a awmin ministry in a mawh an la a, mipuiin department official te dem se tihna lam hawi hmalakna kan hre ngai lo a, kalphung tharah chuan, thiamchan nan mawhphurtu kan dap kual chung reng tawh mai a nih hi. Engmah hi sawrkar tih a lo awm tak tak lo a ni hi. hmalakna Engkim mai hi department official te vanga awm leh siam vek a ni e..”
“A tha hle mai, MJA te pawh han tang sauh sauh teh u, Youtuber te hnen atang hian chanchin thar hi kan hre rang in, fb monitised te leh fb grp velah te hian chanchin thar lam hi kan zawng nasa tawh riau ania.”
“Tun hnuah chuan sorkar kal tate hnuaia thawk tawh annih kha hrerengin sirkar lai tih mualpho duh official an awm thei ring tel rengin fimkhur ru.”
“LADC lamah pawh I – Day an hman hran nachhan kha DC official lamin Govt Protocol an hman dik mumal loh vang kha ania, an fimkhur deuh chu angai.. Chapcharkut thlengin kan hman ho theih tawh loh phah hi.. ‘mahni seh seh mual hranah’ tih ani tawh mai..”
“Youtuber thra tak2 ho atrangin ka hriat tur tawk Chu ka hre thei zela, an inla vip leh lutuk ani,. An thinrimna a ho emai, ram hnuk a khawihlo emai..”
“Mizoramah chuan kan official-ten kawhmawhbawl an ching. Politician-te thiam loh ni miah si lovah tul lo deuhva tihmualpho an hreh lo. It has always been them.”
“Officials te puhin an awm hi athalo. I & PR Minister hian hotupa ber anih na angin mawh langam se, Journalists ho hnenah ngaihdam dil mawlh rawh se.”
“MJA member ni ve ta ila chuan thutna tha a thut a official thu ai mahin mipui ina an ngai dan la turin ka thut hman ka ring lo….thut hmun tanga news lak tum ringawt chu a.”
“An dah chinah khan lungawi ve mai se la,an inhmu ropui/sang deuh mahmah zawk ani lo maw..! Tunlaiah thuthmun a tangin engkim kan thlirin kan hmu thei tawh a,pawimawh bik viauna an nei tawh em ni..Sorkarin an lungawilohna hrethiam taka ruahmanna a nei thei hi chu kan sorkar pawh an fakawm e.”
“Official ah hian sorkar tihmualpho tum an awm em tih hriat a tha ang.”
“Modi an press conference vawikhatmah a la ko lova, Mizorama kan chanchinbu ah nitin modi a news an ziak ziah tho alawm. Boycott ve ula.”
Fb comment-na hrang hrang khi ngun takin thlir la, a ngai ngaia rawn tarlan a ni a, concerned Minister leh official-te khi nge thiam lova MJA-te nge thiam lo zawkt tih chu Nangma thutluknaah a innghat ta e.