Uttar Pradesh khawpui, Lucknow chu mihring maktaduai chen tlinna khawpui zinga boruak thianghlim ber a ni tih 2026 ‘Swachh Vayu Sarvekshan’-ah tar lan a ni.
Lucknow-ah hian electric vehicle (EV) hman uarin bawlhhlawh sawngbawlnaah tan an la a, kawngpuia vauvut khu thei phiat fai tur tam zawk an inchhawr bawk a, chu chuan rah a tha a chhuah a ni.
India-a khawpui fai ber, Indore chu pahnihnaah awmin Jabalpur chu pathumnaah a awm a. Chennai, Jamshedpur, Kota, Kolkata leh Madurai erawh a hnuai lam pangaah awmin Delhi chu 30-na leh Mumbai pawh 37-na ani.
Mihring maktaduai chen tlinna khawpui zinga boruang thianghlim berna, Lucknow hian PM 10 annual ambient air quality standard – 60 ug/m3 (micrograms/cubic metre) erawh a la phak chuang lo va. Hetih lai hian PM10 awm zat hi 2017-18 chhunga 250 ug/m3 ni thin kha tunah chuan 137 ug/m3-ah a tlahniam tawh a ni.
Jabalpur-ah hian bawlhhlawh atanga energy plant thlengin tan an la a, bawlhhlawh zawng zawng khawmin science thiamna hmangin an tiral a, khawlai an phiat tha a, EV hmang turin inzirtirna an kalpui nasa bawk.
Jabalpur hian nikuma a thianghlim ber, Indore hnuai chiahah awmin Agra leh Surat chu pathumna an ni.
Mi nuai thum atanga 10 inkar chenna zingah Rourkela chu boruak thianghlimna ber niin Firozabad leh Guntur chuan pahnihna an hauh va, Amravati chu pathumna a ni.
Mi nuai thum cheng tlin lohna khawpui zingah Kalinga Nagar chu boruak thianghlim ber niin Angul leh Talcher ten an dawt.
Khawpui boruak thianghlim tehna result hi Thawhtanni khan puan niin National Green Tribunal (NGT) chairperson Justice Prakash Shrivastava-i chuan khawpui leh khaw boruak thianghlimte hi lawmman a hlan.
Khawpui boruak teh nan hian bawlhhlawh sawngbawl dan, kawngpua vaivut thunun dan, in sakna leh thiahnaa khua thunun dan leh lirthei leh industry atanga khu chhuak titlem tura hma lak dante chu an tehna pui a ni.
State-level monitoring committee-in khawpui boruak thianghlim dan hi endikin Central Pollution Control Board-in an phuah khawm a, committee hranin a hmuna kalin an endik leh bawk.
National Clean Air Programme hi January, 2019 khan din niin khawpui 130 a huam a. A tum ber chu particulate matter (PM) 10 concentration chu 2019-20 atanga chhutin kum 2025-26-ah 40%-a tihtlem a ni.