- Reuben Lalnunthara Hnamte
Kan ram hian eng nge a mamawh ber ti ta ila; thenkhat chuan – ram hruaitu tha, rawngbawltu tha tihte hi kan chhanna tam ber chu a nih ngei a rinawm. Hengte hi kan mamawh lo chu a ni hauh lo; sakhuana leh politics hi khawvel awm chhunga awm reng tur, dai hauh lo tur a ni a. Chumi atana hruaitu tha chu engtik lai pawhin kan mamawh reng bawk a ni. Kan ram hruaitute hi U.T kan nih atanga tun thleng hian an tha tlangpui theuh niin ka hmu a. Anmahni tawk leh an hunlaiah chuan thahnem an ngaiin, an theihtawp pawh an chhuah tlang niin a lang. Chutiang bawkin rawngbawltu Pastorte leh evangelist kan tih te pawh hi mi tha tak tak leh thahnemngai Pathianin a hman tak tak te an ni hlawm bawk a. Evangelist phei chu mi ropui tak tak kan lo nei tawh a, tihdam rawngbawlna nena Pathianin a hman leh thlarau mi tak takt e kan nei tawh a, kan nei mek bawk a ni.
Chutiang chuan kan rama kohhran hrang hrangte pawhin Pastor tha tak tak te leh Evangelist thlarau mi tak takte tirchhuakin Mizoram hi an tuam deuh reng tih theih a ni a. Camping/Crusade kan nei reng a, harhna te pawh hi a khat tawkin a awm reng bawk. Kan ram chu vannei tak kan ni e. Chutiang a nih lain tunlaiah ruihhlo a hluar lehzual ta em em a, kan khap hleithei hek lo. Ruihhlo avanga boral kan ngah tulh tulh a, he ti khawp a Pathian thu in min chiah hneh lai pawh hian Ruitheih thil chu a pung tual tual emaw tih tur a ni. Sorkar meuh pawhin YMA te an au leh ta hial a nih hi. Heng zawng zawngte hi engvangnge ni ang? Khawvel a hmawr tawh tiin kan puh ngawt mai dawn em ni ang? Evangelist leh rawngbawltu tha kan mamawh te kan ti leh mai dawn em ni ang? Kohhran tin hian Pastor leh Evangelistte chu khawvel huap pawh a zahpuiawm lo tih theih tur kan nei fer fur a ni lawm ni?
Kan ramin a mamawh ber chu – Rawngbawltu tha lam aiin Nu leh Pa tha leh chungkaw tha hi a ni. Engkim intanna chu chhungkua atang zelin a ni a, ram, khawtlang leh kohhran pawh chhungkua atang zelin a intan a ni. Nu leh pa inhau reng karah mi tha an seilian thei dawn em ni? Khawvela mi sual hmingthang leh tualthah hrat kan tih te tam takte hi an nu leh pa hmangaihna dawnglo, an naupan laia diriamna tawk nasa te an ni fo thin. Nu leh pa emaw tena an naupan laia an sawisak hrep hrep naupang chuan a puitlin hunah midang tih ve duhna a nei mai ang. Pa berin nupui fanau a thlim fova, nula dang emaw a kawpsan fo chuan chhungkaw tha an piang kher angem? Nu ber pawhin pasal fanau thlim a, ngaizawng dang nei emaw a a awm fo a nih chuan a fa te chu an va ngaihtuahawm dawn em!
Pa berin ruihhlo a ti fova, zu emaw drugste a ruih fo chuan a fa te chuan tunge an entawn ang? Chutiang bawkin nu ber pawh a ni tho mai. Naupangte tan chuan chhungkua hi an zirna in hmasa ber, an damdawiin leh an Biakin hmasaber a ni si a. An naupan lai chuan kan lo control thei a, tharum hmang pawhin kan vaubet thei a ni thei e. Nu leh an han chen rual tawh chinah erawh chuan a pawnga ataka kan thunun theih ngawt pawh an ni tawh lo. Fa te hian Nu leh Pa hi an entawn leh an in nghahna pui ber a ni si a. Pa berin sum thianghlim lo hmanga chhungkua a enkawl chuan chu chhungkaw hmabak zel tur chu ngaihtuahawm tak a ni ang. Khawvel ram zauzawk leh kan ram ngei han thlir pawh hian a tira chhungkaw awhawm ta kanga lang, neinung tak, duh duh ei thei leh In leh lo tha pui pui nei, a tawpa zuih ral ta hi sawi tur an awm maithei a ni.
Nu leh pa ten Pathian tihna nena fa te kan enkawl lai pawh hian tunlai khawvel changkang leh chhe mek a, fa te enkawl hi a har em em mai a ni. Chutih laia Pathian tihna tel miah lova enkawl phei chu a tirah vung viauin, awhawm tak angin lang mah se, chhui tlak mumal sawi tur an vang hle. Tunlaiah kan ramah Ruihhlo a hluar em em a, chutih rualin mahni intihlum ta an tam ta em em bawk a. Anxiety te, depression te sawi tur an tam ta em em mai hi a chhan kan zawnchhuah a, Pathian kan auh tak meuh hi a pawimawh hle mai. Fa te nuamsa tak leh rualawt lova siam ngawt ai hian anmahni ke a ding thei tura chher hriam hi a pawimawh zawk. Sum diklo taka lakluh leh eirukna kan tih te hmanga inhai vur a hausa thur thurte hi a tirah awhawm viau in lang mah se, a sawp chu nasa tak a ni. Pathian thu chuan “ Kei Lalpa Pathian hi Pathian thikthuchhia, pate khawlohna avanga fate hrem thin,mi hawtute chuchhuan thumna leh chhuan lina thlenga hrem thin leh, mi hmangaiaha ka thupekte pawmtu sangtam takte chunga khawngaihna lantir thintu ka ni si a. (Deut.5 : 9,10) a ti a ni.
Kan ram hian harhna a mamawh a, chu harhna chu chhungkua atanga bultan a mamawh a ni. Christian ram ni a inchhal ngam kan ram ngeia nu pa inthhenna tam lutuk te hi Pathian dan bawhchhiatnaah kan puh ngam pawh a pawimawh hle. Lal Isuan “ Tupawh nupui ma a, nupui dang nei apiang a uire a ni; tupawh mi nupui mak nei apaing a uire a ni.(Luka 16:18) a lo tih te hi kan chhut ngun a pawimawh, uire hi kan tam thei viau mai loving maw? Thalaite pawh hi nupui pasal thu ah kan fimkhur a tul takzet a, rilru puitling lova inneihna te hi kan kalsan ngam a ngai. Inneihna chu Christian chhungkua din ngei tura buatsaih hi a pawimawh em em a ni. Thalaite hi inngaihtuah chiang ila; kan nu leh pa chu engpawh lo ni tawh sela, kan siamthat hleih theih tawh loh a ni thei e. Keimahni atanga chhuan lo intan tur hi ngaihtuah a, Pathian rawn chunga, Nu leh Pa tha, chhungkaw tha nei tura bul kan tan hi a pawimawh em em a ni.