China khawchhak lamah, ramsa atanga natna hrik intan hmuh chhuah thar a ni a, mi eng emaw zatin kai tawhin scientist-ten an chhui zui mek.
Novel Langya henipavirus (LayV) hi Shandong leh Henan province-a mi 35 damlote atanga hmuh a ni a. A kai zinga mi tam zawk hi khawsik, chau tak leh khuhin an awm.
Hri hi ransa atanga an kai niin an ngai a. Tun hmain LayV hi mihringin an inkaichhawn thei tih finfiahna a la awm lo.
Zirbingtute chuan hetiang hi a tlangpuiin shrew (sazu chi khat) atanga darh niin an sawi.
Hri thar hi China, Singapore leh Australia-a zirbingtuten an hmuh, New England Journal of Medicine-a tun thlaa an ziahah an tar lang.
Zirbingtute zinga mi, Duke-NUS Medical School, Singapore-a mi, Wang Linfa chuan China sorkar enkawl, Global Times hnenah tuna LayV kai an hmuh tawhte zingah thihpui an la awm lo va, na tak pawh an awm lo va, ‘chiai a tul lo’ niin a sawi.
Hetih rual hian Wang-a chuan a hrikte hi zirchian mek zel a la ni a, mihringin a mihringpui a kai thei em tihah chianna a la awm loh avangin bengchhit ngun erawh a tul tih a sawi.
Scientist-te chuan LayV hi shrew an endik zinga 27% laiin an kai tih an sawi a, heng rannungte hi he hri awmna atana ‘khuarel’ a nih theih thu an sawi a. An endiknaah hian ui zinga 5% leh kel zinga 2%-ten an kai ve bawk tih an sawi.
Taiwan-a Center for Disease Control chuan Pathianni khan LayV chungchang hi ngun taka an ngaihven thu an lo puang tawh.RANNUNG ATANGIN
LayV hi henipavirus ang chi a ni a, zoonotic virus an tih huanga mi niin ramsa atanga mihringa kai thei chi a ni.
Zoonotic virus an tihte hi a tam em em a; mahse, khawvelin Covid hripui a tawrh atangin ngaihven an hlawh zual.
US Center for Disease Control & Prevention chuan scientist-ten an rin dan chuan mihringin an inkaichhawn natna palia pathum zel hi ramsa atanga darh tan a ni tih an sawi.
United Nations pawhin tun hma khan ramsa tihchereu leh sik leh sa inthlak nasa avangin tuna mi ang chi natna hi khawvelah a tam tawlh tawlh dawn niin a lo sawi lawk tawh.
Zoonotic virus-te hi mihring thihpui theihte pawh a awm a. Heng zingah hian Nipah virus an tih, a khat tawka Asia-a mihring leh rana leng thin pawh a tel a; Hendra virus an tih, Australia-a sakawra an hmuh chhuah pawh mihring thihpui theih a ni.