- Convener, CADS
Mimkut Thla ni 9, 2022 ni chuan Central YMA hnuaia Central Anti-Drugs Squad (CADS) te chawhnu her Behliang mun hun vel khan kan thalai tam tak Ruihhlovin a tihbuai mekte chhanchhuah an nih theih nan Central YMA Hall-ah, mahni insengso tur leh zan tam tak tlaivar huam, thian chhan thih ngam val rual mi 50 chuang, tlawmngaia mahni nupuite leh chhungte pawh awplum hman lovin, chung zawng zawng chu tlan sanin li thuk lam pana len deng tura rawn inpete hmel hmuh a va nuam si em. An hah dan turte, chaw mumal pawh an ei dawn lo tih leh tlaivar a ngaih chang pawha tlaivar huam kan nei thin hi engdang vang nilovin, kan thalaite Ruihhloin a tihbuai zia hriain leh la ti ve ngai lo ti thar zel tur venpui nan tha leh tui senga mahni tan ni lo, midang te tan tia YMA hruaitu hlun lo ni thiau tawh rawn pen chhuakte in va chhuanawm em. Kan hnam rohlu ngei chu in lo ni e. Chutihrualin, fak hlawh lo val rual, mi pangngai tak takte pawhin kan lam tang tura kan ngaih laiin tan chu sawi loh, thil engmah pawh zirchiang mang lova kan sel bawih bawih a, Ar chuk tui lovah kan chhuah thin. Chung zawng zawng pawh mausam ngam a, ram tan a tulna avanga rawn pen chhuak CADS member te zahna chibai (Salute) ka pe mawlh mawlh a che u. Kan thil tih that hre ve duh miah lo pawh lo awm pawh ni se, thalaite chhanchhuah tuma tha leh zung nasa taka thawhtute chawimawina chibai kan buk a che u. Lo tang hram hram teh u. Kan Aizawl khawpui lun lai Zodin Square, Vanapa Hall, Treasury Square etc. lai vela tleirawl rual meng mang lova tawh tur an tam ziate hi kan hai awm love. Zing dar 6 leh tlai dar 5 inkara thalai engmah thawk lo, kawngpui sira lo muthlu lawp lawpte, kawng sira rem leh rem lo pawh thlu lova lo chatthla tawk hmuhte hi Kristian ram nen a inmil thlawt lo a ni ber e.
Tichuan, Mimkut Thla ni 9, 2022 atanga a kar khatna a pel awrh tihah Heroin (No. 4) Hawng 150 bawr vel man tawh niin, Ruihhloah pawh a hlauhawm ber Methamphetamine (METH) te, Pseudoephedrine leh a dangte, heti zat manchhuah a ni hi Mizoram chhungah ngei mai a lo va tam awm em. Man loh tam zawk a la awm dawn tih chiang sa nen. Awle, a tam zia chu CADS hmalak hma pawh khan kan hre tlang vek awm e. CADS hi chunglam hriatpuina a va ni chiang em. Chutihrualin, CADS te hian hmanrua motor, sum leh pai an neih loh zia hriat phei chuan han thuam chak leh zual a va chakawm tak.
He hmalakna kal zelah rilru a lo lang ta chu, Central YMA pawh tunhma a lo tihfuh tawk lohte pawh a lo awm tawh ngei ang. Chung zawng zawng chu hriain, Branch hruaitute ngei atanga member pawh lak an ni. Fimkhur theihtawpa fimkhur tur leh a dan dik tak, dan hnuaiah fimkhur takin a man theitu an ni lo tih hriain a man theitu dan hnuaiah kalpui mek zel a ni. Excise, Police te nen thawhhona tha tak hnuaiah hmalak a ni. Sawrkar lam indaih tawk loh nak a laiin CADS hmalakna zarah man tur a tam si. Sawrkar lam pawhin an zui zawh loh chang a tam lo thei lo, indaih miau bik hek lo le.
RAWTNA : Kan ti tak tak dawn a nih chuan heng Drugs Addict te, tak te tea Bazar vela nitin tih tur zawng kual reng ho hi hmun khat Home-ah dah lailawkna awm se. CADS hoin an mi man a piang an dahbo zel chuan rei loteah Demand a tlem tial tial dawn a. Chu chuan nasa takin ruihhlo doah nghawng a nei ngei ang. Mizorama kan Home ah an leng miau si lova, dah bona ber a awm si loh chuan YMA tan kawl reng theih a ni bawk si lo, chhuah leh mai an ngai thin a, chung mite bawk chuan nghei thei ta lo chu tih tur zawngin Bazar velah an tei nileng leh zak mai thin si a, Ui pawh a vah a vah chuan ek thing a tawng nge nge thin tih ang deuhin damdawi an lo va hmu ve leh a, kan inman leh lo thei ta si lova, sawrkar hian mi 2000 atanga 3000 leng Rescue Home a neih ngei a ngai niin a lang, tun dinhmunah chuan a kawng tawi ber niin a lang rih.
Kum 2018 khan Aizawl YMA Branch hrang hrang atangin IDU (Injecting Drugs User) in chiu thinte Data ka la khawm a. Mi 2400 (ti thar chhiar tel lovin) kan Aizawl YMA Branch 108 ah an awm a ni. Veng tin hian kan kawl hnem hle hlawm tih a hriat. Chuvangin, hengho dahna tur bik Rescue Home hi sawrkar in a neih hma chuan a ngai te bawkin kan ni leh thin ang.
KOHHRAN : NGO, sawrkar ang pawhin beihpui thlak viau thin mah ila, a sawt viau thin lo. Mizoramah kohhranin member a ngah ber a, Kohhran hian he ruihhlo do-naah hian tih takzet a ke a pen a, hma a lak ve tak tak hunah chauh kan hlawhtling ang. Kohhran a chet tak tak hma chu kan hlawhtlin pui lovang.
A hma lama kan sawi (Home) Rescue Home sawrkarin a buatsaih thei lo a nih pawhin kohhran chuan a ti thei ang. Lo siam ta se a tlin dawn em ni tih zawhna a lo piang nghal ang, kohhran or sawrkar chuan a duh tak tak chuan a tlin em em ang. Budget siamin kohhran hrang hrang atangin Donation siamin thlatin Budget siamin mi 2000 atanga 3000 te chu an chawm zo ngei ang. “Lal Isua duh dan ngei pawh a nih ka ring” Kan kohhran theuh pawn tha kan thawh chuan neitu thinlung pawh kan pu ngei ang. An thlarau lam nun veitu tur pawh kohhran chuan a va ngah dawn tak em. Anmahni tawngtaipui tur ringawt pawh kohhran hrang hrang atanga ruat tur an tam khawp ang. An indaih lutuk zawk hial lo maw. Chuvangin kohhran hian ruahmanna siamin, hawh u, i bei tak tak teh ang u. Hawh u, i vei tlang teh ang u.
An tan camping siam thei kohhran pawh an tam khawp ang. Thlatin Camping pawh nei dawn se, Mizoramah kohhran hrang hrang a tam lutuk. Kohhran hrang hrangte hi i hmang tangkai hlauh teh ang u. A in chhawkin an thlarau lam nun khawih pha tur pawhin kohhran veng tinah Biak in pahnih, pathum, pali thleng awmna pawh a awm. Kohhran hruaitu ten in rawn luh chilh hun hunah heng kan unaute, man tuma kan veh kan vehte hian in zarah damna an chan ngei ka beisei tlat a ni. (Ka va nghakhlel tak em). Chu ngei chu kan sawi kan sawi, Zoramthar kan tih chu a ni mai. Tun ai hian sawrkar leh kohhrante rawn che na zawk se, NGO leh mimal thahnemngaite chauh thawh chi a ni lo, tanrual a ngai takzet. CADS a din tirh atanga kar khat awrhah pawh heti zat hi kan man a nih chuan thawh tur a va tam em.
Kan sawi leh duh pakhat chu, Zoram nu leh pa te u, hei hi lo hre teh u, CADS-in hma kan han la tak tak anga, thla reilo teah damdawi a tawmim anga, a vang ngei dawn a, a to ngei dawn bawk a ni, chu chu thil chiang sa a ni. Chumi hrinchhuah chu vengtinah ruk ruk a tam dawn. Kan thalaite hi ruihhlo a tam avangin an Doze (an mamawh zat) ruihna atana an hman hi an ti sang em em a, a vang anga, a to bawk chuan rukru leh thil dang, mipat hmeichhiat, mahni inzuar thlengin an pung ang. Kan ramah hian hri tha lo vei an pun belh zel dawn avangin, a hnam ang hian kan mang mai ang tih a hlauhawm. Kum 2050 a lo vei meuh chuan “Hmanah chuan he rmah hian Mizote an lo cheng ve tawh thin a ni” an ti mai ang. Chung chu kan hma lawkah hian a awm. Sawi tam a chakawm hle, he thilah pawh hian duh tawk dawn ila, ruk ruk a hluar dawn avangin, chhung tinte kan inrin ruk a ngai dawn, veng tin YMA Duty, JAC Duty te kan lo in ralrin a tha ang.
A tawp berah chuan, NGO, sawrkar, kohhran – lungthu pathumte hi mipui tana ruai tuihnai tak buatsaihna tur atana heng lungthu pathumte hi bel chhuankaina tura kan phun fel hun hunah he ram hian ruihhlo do-na kawngah awmzia a nei chauh ang, kan ngawi reng dawn em ni le?