Union budget 2023: Chhiah tihtlem leh sum hman pung dawn

Tih dan thin pangngai angin Union Finance Minister Nirmala Sitharaman-i chuan Nilaini khan Union Budget 2023-24 chu parliament inkhawmah a pharh ta a. Narendra Modi-a kaihhruai sorkar kal meka budget pharh hnuhnung berah hian sum hman nasa takin a pung dawn a, middle class tan income tax ngaihhnathiamna tam tak a awm thar dawn.

Infrastructure dinna atan sum tam zawk

India sorkar hian kum 2014 atang khan kawngpui, highways leh power plant dinna atan sum a dah tam sa thin hle a, kumina budget pharh takah pawh hian a hma kum aiin hemi atana sum hman hi 33% zetin a pung dawn a, heti chung hian nikum budget-a a punna, 35.4% a la phak lo zawk.

Heng atana sum hman tur hi $ tluklehdingawn 122 zet a ni dawn a, kum 2019-a sum hman aiin a let thum chuangin a tam zawk.

Heng sum dante hi railway project atana dah a tam ber a, $ tluklehdingawn 24 zet dah a ni.

Finance Minister Sitharaman-i chuan sorkar kum tharah hian hmun kilkhawr zawkte tlawhpawh a awlsam nan airport, aerodrome leh heliport 50 siam a ni dawn tih a sawi a. In sakna tura sum dah pawh a hma kum aiin 66% zeta tam niin $ tluklehdingawn 10 vel dah a ni.

Fiscal deficit tihtlem tumna lian

Fiscal deficit an tih hi sum thawh chhuah zat leh hman zat inthlauhna a ni a. India sorkar chuan kum 2022-23 chhunga fiscal deficit hi 6.4% a nih laiin kum lo thar turah chuan 5.9%-ah tihtlak a tum.

Kum thar tura sum hman tur hi a pum puiah a hma kum aiin 7% velin a tam zawk a, analyst-te chuan inthlan hma chiah kum atan chuan chona lian tak a tlin thu an sawi.

Finance minister erawh chuan sorkarin tum nghet tak a nei a, chu lam pan chuan an kal dawn tih a sawi a. Kum 2025-26-ah chuan deficit hi 4.5% nihtir an tum tih a sawi.

India-ah hian fiscal deficit hi kum 2020-21 khan 9.3% zet niin a san lai ber a ni a, hemi kum hian sorkar hian Covid vaccine chu a thlawna pein hripui tuar mi retheite puihna tur sum tam tak a thehchhuah bawk avangin sum a hmang tam hle a ni.

Kawngpui sial hna a chak tawk lo

Kuina state eng emaw zat inthlang tur an awm a, nakumah ram pum inthlan a awm dawn bawk a. Hetiang karah hian sorkar chuan middle class-te hnen atanga chhiah a lak thinah ngaihhnathiamna (tax relief) tam tak a kalpui thar dawn.

Ngaihhnathiamna a kalpui tur zingah hian personal income tax zinga mi, khua leh tuite laka kum 2020 atanga chhiah lak dan a siam thar pawh a tel dawn a ni.

Indian tu pawh, Rs. 7,00,000 la lut tling lo chuan kum 2020-a chhiat thar kalpui a zawm a nih chuan income tax a pek a ngai tawh dawn lo a ni.

India-ah hian mi malin chhiah a chawi theih thin sang ber chu 42% atangin 39%-ah tihhniam a ni bawk.

Chhiaha ngaihhnathiamna thar awm tur hian sum leng vel a tihtam rin a ni a, thil man a san hunah pawh vantlang kutah pawisa a tam sawt ang a, mi tam tak tan a awlsam phah dawn a ni.

Finance minister chuan kum 2020 atanga chhiah chawi dan thar, miin a sum lak luh atanga chhiah a pek dawna investment a tihna a chhiar tel loh thin/a paih thin (deduction) chu a ngaiin a kal reng dawn a, a duh tan erawh kalphung hmasa anga kal theih tho a ni dawn tih a sawi.

Vantlang tana sum hman tihtlem

Middle class-te tana chhiaha ngaihhnathiamna a awm dawn lai mek hian budget thar hian India ram mi nawlpui khawsak phung chu a chawikan phah dawn lo niin a lang a. Hna nei lo an tam mek lai leh thawktute hlawh inpek tlai thin a nih mek laiin thingtlang mite tana inhlawhna tura sum dah chu 30% zetin nikum aiin a tlem dawn.

Sorkar hian Covid hun laia a thlawna ei tur a sem pawh a titawp dawn a, hei hian kum liam mai tura mipuiin man tlawma chaw an leina atana sorkarin sum a sen thin chu 30% dawn a hum dawn tihna a ni thung.

Lo neituten man tlawma lei tihthatna an lei theih nana sum dah pawh 20% chuanga tihtlem a ni bawk.

Leave a Reply

error: Content is protected !!