Mizo tupawh mai hian zofate insuihkhawm a rorelna khat hnuaia awm hi kan tuipui a. NGO hrang hrangte, kohhrante leh political party tinin kan sawi ri vek bawk. Kan ram politics hi insuihkhawm lehna turah hi chuan an lungrual vek bawk a. Israel ten ram thianghlim din tuma an thinlung an lo pek tawh thin ang chiahin he insuihkhawm thuah hian kan lungrual a ni.
Saphoin min awp hnu a min chhuahsan laia India, Burma leh East Pakistan an siam lai khan aw(voice) nei thei tur khawpin kan hruaitute an la sang lova, heti tehnuai hian min thendarh ang tih pawh kan ngaihtuah pha lova. Kan awmdan ang ang khan kan awm ni maiin a lang a. India leh a chhehvel ramri kham felah khan an duh tawk ta mai a. An thendarhna lai a awm mizote chu ram pathum laiah chuan kan insem darh ta a ni ber. Mahse he inthendarhna hi hun a lo kal deuh chuan hrethiamin hnam pakhat chu rorelna hmun khatah kan awm tur ani tih kha kan lo tuipui ta ve mai bawk.
Mizoram hruaitu mualliam ta Pu Laldenga khan, Manipur a cheng mizote mizorama rin eluh kha a tum hle a. India sawrkar leh mnf an inbiak lai pawh khan manipur phel darh a mizoram zauh kha a thupui pakhat a ni. Laldenga’n he thu a nawr dan chu remna thuthlung (peace accord) ah pawh ziah lan a ni a. Mahse kha remna ziakah khan an khung tel thei ta lo a ni.
Hun kal tawhah kan inzawmkhawmna ti harsa tu ber pakhat chu kan lo awm darh rei tawh avangin khawsak zia a lo dang tawh a. Tawng a lo dang rei tawh a, inbiak pawhte a lo har tawh a. Lungrual takin ke kan pen ho hleithei lo kha a ni ber a. Laldenga khan insuihkhawm chu nawr viau mahse khatih lai khan manipur lam unaute tam tak khan helam an hawi rih lem lova. A chhunga chengten lungrual taka an pawm tlan anih loh chuan insuihkhawm ngawt dan kha a awm lo bawk.
Amah Laldenga bawk khan manipur mipuite kan ram lama an lunglen hma loh chuan insuihkhawm ngawt hi a theih rih loh ani a ti thin. Insuihkhawm tur chuan inbiakpawh leh inkalpawh that a ngai hmasa ani tiin manipur lam mite tam tak kha helamah sawrkar hnaa an luh theihna kawngte a dap nghal a. Mahse, ama mimal hun neihin a daih ta lo a ni.
Chutiang khawpa mizoten kan atchilh insuihkhawm chu tunah hian a hnai nia beisei theihin kan rin loh lam atangin boruak a lo awm chho ta a. Meitei sawrkarin kan unaute nasa taka an beihna leh tih chimih an tumna chuan inlungrualna min rawn siam ta zawk niin a lang a. He hun hi keimahni tum reng pawh nilovin chung lam rorel te pawh a ang rum rum zawk hial a ni. Heng boruak han ngaihtuah hian insuihkhawm hi kan hma lawkah a awm emaw tih mai a awl viau. Mahse, ram insiksawi hi chuti maia awlsam ani lova. Hun a la duh ang tih hi ring ila. A pawimawh ber chu kan thinlung inlungrualna hi ani tih i hre nawn fo ang u.