Hmalam pan rawh

  • Mahmuaka Chhakchhuak

The Courage to be Disliked tih lehhkhabu Ichiro Kishimi leh Furmitake Koga-te ziakah chuan mihringin hmalam kan pan theihna tur thu tam tak an ziak a, kan tana tih ve mai theih tura nia langte hetiang hian han sawi ila:

  1. Midang nen intehkhin ngai suh: Mi thenkhatte chuan nun hi inelna hmun angin an ngai a, nun hi inelna hmuna ngaih tur a ni loin mahnia theihna tawp lantirna hmun tur zawk a ni. Inelna hmuna ngaitute chuan an el-puite chu khum an tum a, a nih loh vek pawhin an tlukpui tala nun hman an tum thin. Chutiang chuan thatna tam tak thlen thin bawk mahsela puitlinna (maturity) tak tak a thlen zo lo fo. Eng nge a chhan kan tih chuan mi dang el reng renga thinlung nei thintute chuan mahni hmasialna an nei awl bik thin a, an el-puite an khumin emaw an tluka an awmin hmalam pan zel tum tawh loin an inthlahdah nghal mai thin bawk.

Pathianin keimahnia theihna a dah hi haichhuak turin keimahni ngeiin hmalam kan pan a pawimawh a, midang el-in emaw midang tanpuina avangin eng emaw chen kal theih ni bawk mahsela keimahni chu a pawimawh ber kan ni zel tho ang. Chuvangin keimahnia theihna awm hi eng tiat chiah nge, eng ang chin chiah nge tih hre turin keimahni ngeiin hmalam pan tura ke kan pen a pawimawh a ni.

  1. Zalenna chu engkima OK theih hi a ni: Ngaihzawngte nena inthen avangin emaw thil dang vang pawhin mi tam tak chu mahni intihhlum duhna hial khawp thinlung an nei thin. Nunna hi a hlu a, hetiang mai maia tih tawp hi tumahin remtih loh theih nisela a tha hle. Kan rilru a na ang, kan mittui a tla ang, zan mu thei lo hial khawpin kan rum thin ang. Chung zawng zawng chu khawvel dan a ni a, kan chunga thleng thei vek a ni tih kan pawm a ngai a, keimahniin tuar bika kan inngaihna chiah hian beidawnna khurah min hruai lut thin.

I nun chu zalen takin hman tum la, lawmna leh hlimna hmunah chauh lungawih mai tum loin harsatna leh hrehawmna hmunah pawh i chunga thil thleng chu pawm thei turin in buatsaih fo thin rawh. Harsatna leh hrehawmnate hian mihring nun a tilang fiah fo thin a, kan khawhmuh a ti fiah fo thin bawk, chuvangin i chunga thil thleng chu nangmaha nangmah tilang fiahtu atan hmang la, i chak lohna i hmuh rualin i hmasawnna tur pawh i hmu fiah thei nghal ngei ang.

  1. Midangte tilungawi reng turin nung suh: Midang tihlawm a ngaih chang chu a awm a, an lung tih awi tul hun pawh a awm ang. Nimahsela midang tihlungawi tum renga nun hman hi i hman bik lo tih hria ang la, a tul ber bawk lo tih hi vawng reng ang che.

Nangmah ngei pawh khan midang chunga lungawi lohna leh lawm lohna i ngah thin zia kha han ngaihtuah la, chung i lung ti awi lo tute chu hun a han kal leh deuh hlek chuan i theihnghilh tawh mai thin a ni lawm ni. A nih loh pawhin i lungawi lohna leh lawm lohna chu a lo atthlak zia i hre fiah leh thinin ka ring. Lal Isua ngei pawh kha ‘Mi tha famkim’ anga ngaih nimahsela kum thum chhung vel lek khawvela rawngbawlna a neih chhung khan sawiselna leh elrelna a tawn nasat em kha. A chunga lungawi lohna neite kha tihlungawi tumin hun a hmang tlem a sin, a chang phei chuan hun a nghak fo thin a nih kha.

  1. Mahni nihna pawm ngam rawh: Mahni nihna kan pawm ngam lohna hian harsatna min thlen fo thin. Tawngkam hman danahte hian midang tih dan entawn kan ching a, nimahsela lemchang nun chuan rei alo daih tak tak thei thin bawk si loh avangin keimahni tih than dan, kan ze ngai bawk chu alo lang leh thin a, chu chuan mualphona min thlen zawk thin.

Tunge i nih inhria la, i tawngkam emaw i chetzia zawng zawngte chu nangma mizia a ni tih huai takin pawm ang che. A tha lamah chuan midang chu kan entawn ngei tur chu a nih rualin a zawng a zaa entawn erawh mahni mawng hlimna mai a nih theihna lai a awm ve bawk thin. I nihna chu pawm la, i nihna ang taka lang ngam turin nangmah leh nangmah chu intichak thin ang che, chu chuan hmalam pan turin chakna a pe fo thin ang che ang a, hlawhtlinna tlang chhipah a hruai thleng ngei ang che.

  1. Midang aiin i hnuaihnung bik lo: Sap tawnga inferiority Complex an tih, mahni insitna, midang aia hniam zawka inngaihna thinlung neih lenna hian harsatna min thlen fo thin. Kan hmelchhe deuh emaw, kan pumrua a te bik deuh emaw midang aiin kan lu a lian bik emaw pawh lo nisela Pathianin angkhat vekin min siam a ni tih hi thinlunga kan vawn reng tur a ni. Chumi awmzia chu midang ang thoin theihna kan nei a, midang ang thoin thluak tha tak kan neiin tha leh zung kan nei tihna a ni.

Khawvelah hian hmelthate chuan hlutna bik chu an nei ngei ang, amaherawhchu hmelchhiate avang mai chauha hmeltha an ni a, an hmelthatna chuan eng kawngah emaw chuan malsawmna pawh an dawng thei e, kawng tam ber zawkah chuan hmeltha leh hmelchhiate hi thliarna a awm lo a, angkhat vek kan ni. Chutiang bawkin pumraw len leh tet pawh hi tangkaina hmun a awm ve ve a, hlut leh thlauhthlak bik tur a awm chuang lo a ni tih hi khawvel awmchhunga thudik awm reng tur a ni.

  1. I theihna up bet ngai suh: Eng nge i theihna, eng nge i thiam zawng tih chiang takin hriat tum la, chumi lanchhuah tir tur chuan nangmah leh nangmah infuih thin ang che. Zaithiam tur i ni em, lemziak thiam tur i ni em, nge thusawi mi tur i ni zawk tihte chu nangmah infiah fo thin la, a bultanna atan chuan i unau leh thiante bulah lantirin i theihna chu midangte hnenah lantir chhoh zel thin tum ang che.

Pathianin mihring taksa leh thinlung a buatsaih dan hi ropui tak a ni a, science lam thlirna atanga sawi phei chuan ngaihnawm taka sawi tur hi a tam mai. Thingkittu fapa ve mai Lincoln-a’n America President nih tuma theihna a hman dante, Khaw hmuh lo, mitdel leh bengngawng Hellen Keller-i’n Bachelor’s Degree a neih dante kha vawiin thlenga thawnthu ngaihnawm chuai thei lo a ni. Nang leh kei erawh chuan Pathian zarah nitin ei tur kan nei a, fuke kimin kan awm bawk a, chuti chung chuan tuma hriat lohin mual kan liam mai ang maw? A teuh lo mai. Kan theihna hi kan lanchhuah tir ngei tur a ni a, kan chanchin hi kan hming an lamrikah hian a tawp mai tur a ni lo.

  1. I nun chu i thlak thei a, i thlak lo thei bawk: Tupawh hian nun hlui kan nei vek a, kan nun hluite chuan tun hunah pawh harsatna min siam mai thei e. Nimahsela kan nunhlui chu indelh beh tir reng loh tur a ni a, kalsan atana tha chu kalsan ngam kan tum bawk tur a ni. Lunglei-a cheng mi pakhatin ruihhlo salbehna atanga nun thar nei tura a beihna chanchin kha ngaihnawm ka ti a, amaha thla tam tak chhung pawn chhuak loa a inkhung dante kha fakawm ka tiin chhuanawm ka ti tawp thei lo.

Mitin hian kalsan tur kan nei theuh ang a, chutih rualin midang aia thatna lai emaw fakna tur emaw kawng khat tal chu kan nei bawk thei awm e. Mahni inhriat chian hi thil hlu leh tangkai tak a ni thei a, mahni inhriat chian lohna avangin kan nun hi ho lam takin kan hmang mai mai thei bawk. Chin than thil tha lo tih kan neih chuan sim turin mahni inhneh kan tum tur a ni a, mahnia kan thatna awm ve chu nasa zawka lanchhuahtir kan tum bawk tur a ni. Kan nunah hian midangin thu an rawn nei tak tak thei lo a, keimahni bawk hi a tawpa pawimawh ber chu kan nih thin avangin keimahni thuthlukna ang ang chu kan nun dan a ni e pawh ti ila a dik thei ang. Nun hi kan duha pawhsei theih ngawt a niloin kan nun hman tawp hun tur hi tumahin kan hre lo. Chuvang chuan ho lam taka nun hman mai mai nan chuan a uihawm lutuk avangin nitin hian nun kan uluk reng a ngai a, darkar khat hi tangkai taka a hman theih ang bawkin tangkai lo takin a hman theih bawk thin.

Hmalam pan turin inbuatsaih la, i thlen chin atanga hmasawn turin i ke chu hmalam panin pen rawh le.

Leave a Reply

error: Content is protected !!