- Reuben Lalnunthara Hnamte
Mizote hi inneihna chung changah leh inthennate, sawn thlak chung chang thleng hian dan nei mumallo kan ni miah lo va. Hmanlai kan pi leh pu te khan nupa chung changah hian engkim ruahmanna an lo siamfel tha hle mai. Tunlaiah hian kan kal dan phung zawk hi a fel lo zawk em aw ka ti thin a. Kan mizo mipui tlemte zinga nupa inthenna leh innnei lo va fa nei an tam dan hi ngaihtuah hian a zahthlakin, ringtu tiha mawilo hi a tam em em a ni. Sakhaw dang Hindu, Muslim te zingah nupa inthenna leh innei lo va fa nei hi sawi tur an vang hle. Christian kan han ni a, Pathian ngaihdamna ropui zia leh a khawngaihna san zia lam hi kan la vung a, a thinrimna hlauhawm zia lam hi kan ngaihthah leh si hian sual a tipung em ni ang? a tih theih hialin ka hria. Heng avang hian piangthar da leh pawh kan tam phah ta em ni? tih te hi ngaihtuah tham tak a ni. “Pianthar hnu ah pawh thil tisual mah ila, min ngaidam leh mai ang” tih rilru hi kan put vang hian sual hi kan pawmzam phah nit e hian a hriat thin a ni.
Bible han chhiar ila, Isua pawh kha nupa chung changah chuan a khauh hle mai. Isua khan “ Tu pawh nupui maa, nupui dang nei apiang a uire a ni; tu pawh mi nupui mak nei apiang a uire a ni. “ (Luka 16:18) a ti a. Chuvangin Pathianin a zawm tawh chu mihringin then suh se” (Matthaia 19:6) a ti bawk. Hetiang hi kan Pathian thu pawhin a sawi dan a nih lai hian keini Kristian inti zawkte hian kan zawm lo hle mai a. Pastor hmaa, kohhran hriatpuia innei tawh te meuh pawh hi ho te te ah inthen hi kan sam em em mai a; hengte hi Pathian duh dan a ni thei dawn em ni? Hmanlai kan pipute hunlaiah pawh khan mak nih kha hmeichhe tan a zahthlak a, hmeichhiaiin sum an chhuah kha mipa tan a zahthlak bawk. Tunlaiah zawng kan la sam kual vel mai mai tawh zawng a nih hi. Hmanlaia hmeichhe man te kha tunlai hun angah chhut ta ila, nupui neih te hi a harsa talh dawn a sin. Hmanlaia Rs.40/- khan Sial Pachal pakhat a man a, tunlai Sial Pachal man ngat chu cheng nuaih 2 deuh thaw a ni hial ang. Kan mizo hmeichhiate kha an man a tlawm hauh lo a sin.
Hmanlai pawisa hlutna ang hian tunlaiah chhut ta ila chuan inthenna te pawh hi a tlem deuh zawk angem? tih te hi ngaihtuah tham tak a ni. Sawn man te kha hmeichhe man zat ang tho hi a ni a, hmanlai pawisa hlutna ang hian chhut ta ila chuan sawn thlak ngam pawh hi kan vang pharh maithei a ni. Kan ram chhungkaw tin mai hi kan inenfiah a ngai khawp mai a, a bik takin nu leh pa te hi in enlet kan tul. Loh theih lova nupa inthen chu thil awm thei a ni a; vanduaina vang te leh in boralsan avangte pawhin inthenna chu awm thei a ni. Mahse tunlai kan inthenna hi a bul han chhut ila ho tak tak hi a tam zawk ang. Nupa leh chhungkaw awmzia tak tak man lo hian kan innei ve mai mai te pawh hi a ang a. Nulat tlangvallai atang hian chhungkua hi lo din law kanga, engkim ruahmanna fel tak nena lo inbuatsaih hi a pawimawh hle. India ram angah pawha nupa inthenna tamber state han nih ngawt mai pawh hi thil zahthlak a tling.
Kristian tamna state ber nupa leh chhungkaw chung changa entawntlakloh kan nih chuan engtinge kan chhehvel a ringlo ten min ngaih ang? Mizoramah hian chhungkaw hlim lo, nupa hlim lo, chaweiho thei lo, nupa pawh mu dun theilo hi engzat tak awm ang maw le? Uirenate hi hetia kan hriat tlanglawn mai piah lamah hian a nasa viauin a rinawm. Hmanlai angin sakei seh kan hlau tawh mang silova, Pathian hian chawpchilh hian min hrem vek bawk silo; kan ram kalphung hi a ruk takin nget hian hmin eichhe mek a ni. Ram ralmuang, state ralmuang ber kan intih lai hian chhungkaw kehchhia avanga kan tawrhna hi a nasain langlo lamah kan ram chu runin kan awm mek a ni. Chhungkaw kehchhia leh fahrah tam lutuk hian Zu leh ruihhlo, hurna thlarau hian min chim mek a, kan thalai mai nilo naupang thlengin an him tawh lo. Hmeichhe inzuar pawyh tih tawh nak alaiin mipa inzuar lah a tam hian an tam tawh a, mipa leh mipa inkawp pawh chhiar tham fe an awm tawh a ni.
Heng zâwng zâwng kan sawi hi a bul chu chhungkua a ni lo thei lova; chhungkua inzirtirna tha awm lohna hi kan rama chhungkaw chanve hi kan nial mai lo maw? Chhungkua inzirtirna tha tak karah pawh hian tunlai khawvel changkang tawh lutukah hian naupang leh thalaite hi venhim an har em em a, chhungkaw inzirna tha awmlohna hmunah phei chuan engti takin nasa ang maw? Sap ho dal tawhziate hi kan sawi vut a, a dal leh thalo ho chu an tam na meuh mai; nimahsela, sap ho kan tihte khu rinaiin a takah chuan belhchian hi an dawl tlat. An pasalte hnenah an nupuite, “ nupui iva nei hmeltha ve’ tih emaw, ava chhe lo ve in nu chu ” tih mai mai ang chi khu tih ngam chi a ni miah lo. Pathian ringtu tha ho khu chu sap ho hi an tak tlat a sin. Keini zoram ringtu inti a, thlarau engemaw changa intithlarau mi a, inti zawlnei a tawng ve mai mai, a tak ram pawh pha silo hian kan pha teuh lo mai. Kan ringtu nih dan leh kan kristiannate pawh hi kan inenlet a pawimawh viau a ni.
Kan ram ringtute hian inneih chung changahte, chhungkaw din thu ah te, chhungkaw inkaihruaina thuah te hian tan kan laka, hma kan sawn thar a pawimawh hle mai. Pathian thuahte pawh hian a rau lam ringawt thlu lova, a taka nunpuia belhchian kan dawl hi a hun tawh a ni. Kan kristianna pawh kum za chuang daih alo ni ve tawh a; thangzel tur awm tak hi kan dal tual tual ni hian a lang. Kohhrante pawh hian rilru zauzawk pu a, mi rethei leh misual kan tihte tan pawha tlangnelna ngam ni tur tan kan lak a tul bawk. Chutih laiin kohhran bellova , inti thlarau mi em em a, zuanglam thinte pawh hian kohhran kan behchhan tlat hi kan kalsual lohna tur a ni bawk. Hawhu, kan ram chhungkaw tin hian kan chhungkua theuh atang hian zoramthar I siam teh ang u.