- Vanlalzawma, Muallungthu
He kan lei hringnun tawlailîr khalhtu hi awlsam leh holam, a tawi thei ang berin sawi dâwn ta ila ‘beiseina’ tiin kan chhang ngeiin ka ring. Beiseina ti a chhang lo pawhin an nunah chuan beiseina neih hi an mamawh thoin ka ring. Beiseinaah pawh ‘beiseina êng’ neih hi a vân tul em tiin keia kar hian ka ngaihtuah ve thin.
Mihringte hian kan hringnun kawngah hian thil tam tak kan ruahmanin kan suangtuah a, kan duanglawk ve thin. Kan nunkawngah chuan hlimna leh lawmna tur a lo thlen rualin lungngaihna leh hrehawmna min thlen thei thil pawh a lo thleng fo bawk. Chuti ang thil kan nuna a lo thlen kârthelh chang chuan kan beisei loh leh duh loh deuh thil a lo nihin, tuar dan thiam hâr kan ti a, kan nun hi beidawnnain a zui titih mai thin bawk.
Khawvelah hian kan duhthusam ang diak diakin hlimna leh lawmna hi a awm reng thei lo a. Lungngaihna leh manganna, chi-aina te thlengin kan tawng thin a nih hi. Mahni hmalam hun han ngaihtuah lawk a, thîm riaua hriat changte kan tawng chho thin bawk.
Mihringte hian thil tam tak kan suangtuah fo a, van boruakah in ropui tak tak kan sa a, chu kan insak chu luah thei loin boruakah bawk kan ti thamral leh fo bawk thin anih hi.
Chuti ang chuan hringnun hi lungngaihna leh beidawnna chuan luahkhah chang an nei fo a. Beiseina pawh nei tawh lo khawpa beidawnnain a tlâkbuak, rilru piknain a phuarbeh hringnun hi a ni beidawnthlâk a, khawngaihthlak chu!
Duhthusam te kan nei a, beiseina nen kan duhthusam chu tihhlawhtlin tumin hmalam hun kan thlîr a. Kan duhthusam leh beiseinate chu thawklehkhatah vawmbo ang duakin lâk bo a han ni a. Chutih hunah chuan lungngaihnain min tlâkbuak a, beidawnna chuan a rawn delhkilh a, vanduai ta bik riauin kan in hre fo.
Kan nunah beidawnnain min chenchilh meuh chuan min hnem tûrin eng thil mah hi tling tawk a awm ngai lo. Tangka sûm leh pâi hian a hnem zo lo fo a, thenrualte nena hlimhlawp bawlnain a hnem zo hek lo. Chutih hunah meuh chuan hringnun hian a dâwn tàwi tuk a, khawvelah hian hmabak nei ta lo riauin a inhria a, nun hi a kham hluah hluah thei thin. Beidawnna chuan a bual hneh em avangin hnemtu tur an hmu zo lo fo.
Beidawnna ata beiseina êng neih chu thil pawimawh leh tûl, mihring nunkawng hruaitu atâna kan mamawh em em chu a ni si.
Ram leh hnam kalphungah pawh hian beiseina êng neih hi a pawimawh em em mai. Ram leh hnamin hma a sawn a, ram tana chhenfâkawm leh rohlu chherchhuah a, hmasâwnna kawnga ke pên tur pawh hian beiseina êng nei mi hi an tangkai ber mai awm mang e. Beiseina êng nei chunga hmalam thlîr thiam, lalna leh thuneihna ringawt um chi ni lo, hmasâwnna kawnga mipui kalpui thiam, intodelhna tura hmalakna tur kawng hria leh kaihruai thei, thil kalphung leh nachang hria, sum leh pai chauh âtchilh bur lo chi mihring hi kan mamawh ta viauin a lang.
Ram leh hnam hruaitu, beiseina eng nei miah lo mi chu mi dawn tawi, thil kawnghmang hre lo leh mi beidawng hmâ chi an ni duh a. Chuti ang mi chu mahni tanghma chauh haiin an phe rûai thin. Chuti ang mi chu ram leh hnam tan mi hlauhawm an ni a. Hmasâwnna kawng daltu an ni fo a, mipuiten kan hnawl ngam a ngai thin.
Mi tam tak hian tuna kan ram dinhmun hi an thlirin an lung a la awi tawk zo lo a. Hei aia hmasawn zâwk leh changkang zawka ram hi kaihhruai theih niin an hria a. Chuti anga ramin hma a sâwn leh zualna tur chuan beiseina êng neiin ram hruaitute an thlir a. Kan ram hi tham leh bawlhhlawhnaten min chiah hnehin chumi khûrpuiah chuan kan tâng nasa tawh hle niin an hmu a. Chuvang chuan, ram hruaituteah pawh beiseina an nei sang a, mipui thîkthu pawh hi a chhe ta em em mai niin alang. Mihring hi a hmangaihte lakah lo chuan a thîkthu a chhe ngai lo viau. Pathian pawh hi a thikthu chhiatna chu a hmangaihte lakah a ni. Tuna kan sorkarah pawh hian mi a thîkthu a chhiat viau chuan a lawmawm. Mitin hian kan thîkthu hi ti chhe viau vek thei nghe nghe ila kan ram pawh hian hma a sâwn phah zawk maithei asin!
Mitin hian kawng engkim maiah hian beiseina êng kan neih hi a hlu a, a tul a, kan mamawh bawk. Dan lo anga Kuhva tawlhruk man tur a awm loh hun leh a kaihhnawih buaina neuh neuh lo irhchhuakin ziaawm lam a pan hun te hi beiseina nen kan thlir a. Chiahpuam te, khehpuam te leh ruihhlo dangten min fihlimsan hun te hi beiseina êng nei chunga kan thlir, a hlawhtlinna hmel hmuh kan thlakhlelh chu a ni. Chumai a ni lo, state dang te pawhin an neih theih ropeway te leh skywalk te pawh hi neih ve kan chak a, traffic jam awm lohna khawpui neih te hi kan thlahlel a, beiseina nen Tlumtea thlir takin kan thlir asin!
Beiseina êng nei chungin i mit meng la, beiseina êng nei chungin i ke kha pên la, beiseina êng nei chungin i hmabak chu hlen tum la. Beiseina êng nei chungin i ram leh hnam hruaitu tur chu i vote hlu tak hmang khan thlang teh le.