KAN KHAWPUI LEH A CHHEHVEL VAWNFAI

  • Reuben Lalnunthara Hnamte

Tunlai kan buaipui ber pakhat bawlhlawh ni hian ka hria a. Hei hi tun maia kan buaipui nilovin thawkkhat lai atang tawh khan kumtin kan buaina a ni tawh a ni. Mizote hi tunhma deuh pphei kha chuan inchhung bawlhhlawh phiahna pawh chhuat awnga phiat thla mai, bawlhhlawh engemaw deuh pawh turhverha paih tak mai hi kan chin than deuh pakhat a ni a. Thingtlang zawkah te phei chuan hei hi la ching an tam maithei. Mihring kan pung tual tual a, khawvel alo changkang zel a, Khawpuiah phei chuan a tawt atawtin kan inhnawhkhawm a ni ber tawh a. Dan mumal tak kan nei har bawk si nen, bawlhlawh kan ngah tawh bawk si; a paih lamah kan fimkhur silova, a hahthlak ta hle zâwng a nih hi. Khawpui nimahse, mi chi hrang hrang awmkhawm kan ni a, changkang deuh deuh an awmlaiin, changkanglo fe fe an lo awm tho bawk a, mi chefel fe fe an awm nawk tawh laiin, a ruka bawlhhlawh paih fimkhur duh chuang lo kan awm teuh mai si a, kan khawpui chu thenfai a har fe zâwng a ni.

Kan tuitlan ber Tlawnglui tibawlhhlawh zawnga che duh tlatte hi kan la awm zel a, he ti khawpin tuiah harsatna kan tawk tawh a nih laiin , kan luitui leh tuitlante tibawlhhlawh hreh chuang miah lo hi kan la awm reng bawk mai hi a lungchhiatthlak thin em! Nungcha awm mai mai lah kan hmu thei lo, tihhlum leh man tum reng rengin Sorkarin a phal loh an thuchhuahreng pawh pawisa duh lova a ruka tilui duh hram lah kan la awm reng bawk. Northeast State dang te khu zuk kal teh u, an luitui leh tuitlante khu a thianghlim em em a, lui sangha lah hmuh tur an tam em em bawk a, a luitui a fim si, a hmuhnawm teh a nia. Chung hmuna chengte chu mawl tak tak leh rethei te te ve tho an ni, mahse, an luitui tibawlhhlawh zawngin tumah an che duh hauh lo zu nia. Sorkar leh khawtlangin dan a siam khauh em em a, tuman bawhchhiat an tum lo. Kan nau pakhat zuk kal pawhin sangha tam lutuk chu man a chak deuh a, khu lama a thiante hnenah a rawt a, an ni chuan “ e tihchi a ni lo, khawtlangin an phal lo. A man hun an siam thin chutah chauh kan man thin “ a ti a ni.

Keini aia changkanglo zawk ni a kan ngaihte pawh hian environment humhalh kawngah chuan kan pha lo hle mai. Keini thawmhnaw man to leh Car manto tak tak, in leh lo tha pui pui a cheng inti changkang fu; a ruk a thawrawng deuh si hi kan ni mai lo maw? Kan thalai ho tam tak, sikul naupangte hi environment humhalh kawngah hian an harh tawh a, sikul lamah pawh inzirtirnna a tha tawk a ni ngei ang. A khawtlang mipui tam zawk hian zirtur kan la ngah hle mai. A hriat hi chu kan hre fu, kan zawm duh lo mai mai a ni berin ka hria. Mizote hi chu kan duhnaah chuan kan rilru a chak a, a pianthar lah kan sam, kan piangthar rei lem hlei lova. Pathian thu lah hi a sawitheia pui hi kan ngah a, a taka zawm erawh khawvar lam arsi ang pharh mai kan ni leh lawi si. Kan tuihna te kan humhalh that lova, bawlhhlawh paih lama kan fimkhur loh chuan tui tlan tur hi kan nghei thuai ang. Mihring kan pung chak si a, a bikin Aizawl khawpui phei chu tunah phei chuan tui hi kan  indaih tawh lo chu nih hi. Kan ram chu ruah han sur sela, kan tuihawk bawlhhlawh ziate hi rapthlak tham a ni. Tlawnglui bawlhhlawh lutukte intlaka siam turin PHE Dept. ten an han thlifim thinte hi an hah dawn mange aw ka lo ti thin, a harsa dawn ropui mai si a. UK, leh USA angahte chuan an tuihawkte pawh hi a intlak vek e tih mai tur thianghlim zu ni a.

Bawlhhlawh paih fimkhur lo leh nungcha lama kuthlei deuh hi chu sorkar hian a hremna tin a hle mai sela, khawtlang pawh hian endawng ngam ila, chutiang deuha khauh taka kan chet a hun tawh. Inhmelhriat, inchhungkhat tih vel mai mai hmai kan inzah chhung hian kan ram hi kan tichhe mek a nih hi. Thalaite leh naupangte, mi tlawmngai ten luidung thenfai hna te rimtakin an thawk a.  Luidung bawlhlawh zia leh kan bawlhlawh paih fimkhur loh ziate an sawi chamchi a, chu ti chung chuan kan la sim mawh em em maite pawh hi a kristian nun lo em em mai a ni. Mi tlawmngaite leh ram hmaihtuten tihtakzetin kan bawlhhlawh te an thianfai a, hengahte hi chuan zahna chang hre ve tawh awm hi kan ni. Vengtin leh khawtlang pawh hian kan ram hruaitute tanpuia, khauh zawka, kan environment humhalh kawnga tan kan lak hi chu a pawimawh hle ta mai. Sorkar tha tak kan nei a, hma pawh an la chak hle turah ngai ila, environment humhalh kawngah hian nansa takin tan han la teh se. Dan bawhchhia chu a hremna pawh na rawh se. Aizawl veng hrang hrangte pawh hian tun aia uar zawkin leh khauh zawkin mahni veng theuhah hma la ta se, a sawt viauin a rinawm.

AMC kan neih atang hian AMC lam hian theihtawp chu an chhuah mek zel a, AMC hi lo dinglo phei se chuan kan Aizawl khawpui hi engti takin tawp ang maw? AMC a ding theihtawp an chhuah chung pawh hian a buaithlak hle a nih hi maw. Changkannate hi khawlaia inchei zuara len a, pawisa ngah hle ringawt hi a ni hauh lo. Changkannate hi chu rilru chhungrilah a intuhnghet tur a ni. Sava kap ru duh talh te, ramsa kapru duh talh te, sangha tur leh Bomb hmanga man ru duh talhte kan la awm reng mai hi amak ka ti thin a, tin, a hremna hi ana tawk lo ka ti bawk. Minister , MLA, Oficer lian an ni emaw, Mi hausa engang pawh nise dan an bawhchhia a nih chuan mi rethei nen a hremna a inang reng tur a ni tih hi ka ngaihdan a ni ve mauh mai. Ram changkang zawkahte hi chuan mi langsar leh hausa emaw, ram hruaitu pawh dan an bawhchhiat chuan an dim bik loh khawp mai hi maw. Kan pipute hunlaia lal kan neih laia, kan lal leh upate’n ro an han rel laite khan tumah thuzawm lo ngam an awm lova, khanglai huna kan mizo khawtlang thianghlim leh felfai ziate kha a ngaihawm rum rum mai dawn a lawm le.

Thalaite pawh hian tun aia uar zawka kan khawpui chhevel thenfai hna hi an thawh angaiin a lang a. Kohhran hrang hrang thalaite pawh hian inthurualin, a huhovin hnatlangte hi ko se, kan khawpui khawilai emaw thenfai hna te hi uar zawkin han thawk se la, kohhran hrang hrang thali inpumkhat zawkna pawh a ni anga, ava hlu dawn em! Tunlai khawvel lo lum chho mekah hian kan Mizoram ngei pawh hi  kumtin a lum ve ta tulh tulh mai a, tui lah kan hnianghnarlo tulh tulh bawk si a, mihring kan pun zel phei chuan nakin lawka kan chan tur hi a buaithlak thei fu dawn a ni. Kan luitui hnarte tibawlhhlawh lovin humhalh tha ila; kan luituite kangchat lo turin thingphun uar bawk ila; bawlhhlawh paih kawngah fimkhur takin dan zawm ila, kan ram chu kan la chhanchhuak thei ang. Kan mizo tlawmngaihna, aia upa zah thin, khawtlang hruaitute thuawih thin, lal leh upate tana rinawm tlat thin; ram hmangaih em em thin mizo kan ni lawm ni? He kan mizo  nunzemawi tak kha  I chhawmchhuak thar leh teh ang u hmiang.

Leave a Reply

error: Content is protected !!