- Lallunghnema, Charity Lodge
Chibai ka buk a che u.
Tunlai hian ka consumer right lehkhabu 7-na Consumer-te Zalenna chu hmun hrang hrangah ka pe chhuak mek a. He Consumer Bu hmun danga ka pho chhuah loh avangin a remchan ang angin ka pe chhuak mai thin a. Dak (postal deptt )kal tlangin ka sem chhuak a, maxi cab- ahte ka thawn chhuak bawk thin. An chhiar dawn phawt chuan ti a, pek ( present) mai te pawh ka nei nual a. He lehkhabu kaltlang hian miin an ‘right’ lo hre ve se, tih hi ka thupui leh ka duh ber a ni a. Consumer-in consumer a nihzia a hriat theihna a nih dawn phawt chuan he ka lehkhabu bu khat 300 hi 200, 150 ten ka leitir châng a awm. Sangau-ah khan ,”Rs 200/- in lei rawh u” ka ti a. Ka pe chhuak nual. Tuipangah phei chuan 150/- in bu khat pek ka nei bawk. Sum hi ka lehkhabu buatsaih chhan a ni lova, consumer- te dikna leh chanvo hi ka lehkhabu thil tum leh thu ken ber chu a ni.
Ka lawmna :
Tun thlenga tlinglo taka consumer- te dikna leh chanvo humhalh thu ka tlangau naah hian thawhpuitu leh min duhsaktu ka hmuh belh zel a. Ka lehkhabu buatsaih thar pawh tlawmngaih chhuaha min lo leisaktu officer -te, ‘cer lo te pawh an fel hle a ni. Office dawr kawngah hawihhawm taka min lo chiau-au thintute hnenah pawh lawmthu ka sawi bawk a ni.
Chak zawk leh tangkai zawk a consumerte tana kan inhman theih nan tiin Centre For Consumer Education chu kan din a ni a. He Centre hmang hian hma kan la zel dawn a ni. Complaint pawh kan dawng ve zel a, theihtawp kan chhuah zel ang.
Keini Consumer Activist-te thlirna tukverh atang chuan consumerte zalenna a awm loh chuan ram hmasawnna a thleng thei tak tak lo. Consumer – te dikna leh chanvo humhalh a nih loh chuan corruption a do theih loh tih hi a ni bur mai a. Nitin mai hian consumer – te chu bumin an awm reng a ni. Chêk sawlhin consumer – te chu an la awm reng a. Consumer- te tuarna hi a thleng mek a, a thleng zel a ni. Chu chu mihring chhia leh tha hriatna thiang tak hian a rem ti lova, sawrkar pawhin a remti hek lo. Mahse, a thleng mek zel si a, hriat thiam a har êm êm a ni.
Mimal thu hla:
Kan chhungkuaa chenna kan in Charity Lodge ka tih ve ngawt hi corruption tel lova kan sak ve ngat a ni a. Kum 30 chuang zet zawt ka nihin Assam type- in kan din a. A lo rei ve deuh ta a, tunah hian kan thiat ta a, corruption tel lo bawkin kan fate nen Pathian chakna ringin Charity Lodge chu puahchah thar kan tum ve leh ta a ni. A huphurhawm khawp mai.
Officer huaisen chu :
He Officer hian a hmêlah puak a ti hauh lo. Fing hmêl pawh a pu chuang hek lo. Mahse a fingin a huaisen a, a rinawm tlat si a ni.
Kan hriat angin tun hnaia Aizawl khawpui chhunga ruah sur nasa lutuk tak mai avang khan lei min (landslide) a nasa hle a, mi tam takin nunna an chân a. mipui kan buai luih luih a, sawrkar a che buai hle bawk. Mi tam takin vanduaina namên lo tawkin in leh lo an chân a, nunna chân pawh an tha hnem hle a nih hi!. He vanduaina rapthlak tak hian tute pawh min nghawngin min ti mangang a ni. Kei pawh Thingsaia ka Pu Ainawna tunu chu a boral ve avangin Salemah ka va kalin mitthi vuinaah ka va kal a. Chumi hnu chuan nau ang taka ka neih ka thianpa ni bawk, Sawrkar department pawimawh tak pakhat,Salem Venga in thar luah mêk, Taxes department a,Officer lian tak chu ka va tlawh chhuak a,ani hian heti hian min hrilh a,'”Kan Vengah hian gas an lo sem a, check ka dil a, an phal vak lova, kei chuan check lo chuan ka la dawn lo, check in phal loh chuan Consumer Forumah ka khing ang che, ka ti tlat a. Khirh min tih hmêl khawp mai. Hreh tak chungin Gas chu min check sak ta a. Dikna leh chanvo kan nei alawm ka ti tlat a. Min hnial ngam ta lo a ni,” a ti.
He officer hi a huaisen hle a, a corrupt lo hle bawk. Corruption tel lovin in a sa thei a, an hlim em em a ni.
Biscuit Company pakhat pawisa chawitir thu:
Sap tawngin han sawi leh mai teh ang. In hriat thiam tho kha. ‘ “Consumer Forum slaps 60k fine on Britannia for selling biscuit below packaged weight. The District Consumer Disputes Redressal Commission, Thrissur also directed the controller of Legal Metrology, Kerala to ensure compliance with net quantity regulations for package commodities.”
Kerala State a Thrissur District Consumer Commission chuan Britannia Industry leh an dehchhuah Biscuit hralh chhuaktu Bakery chu Rs 60000/- zangna dawmna chawi turin a ti a. A chhan chu an biscuit gram 50 leka rit chu gram 300 a rit (weight) tiin an ziak a, mahse an han bûk a, gram 52 chauh a lo ni si a. Hetiang thil hi a tha lova,a tenawm hle bawk,dâwta mi bumna a niin Consumer Protection Act 2019 a unfair trade practice a ni a. Dan bawhchhiatna lian tak a ni bawk.
Tun tuma ka article hi tun hnaia khuarel chhiatna rapthlâk tak tuartute pual atan ka hlan e.