- Lallunghnema, Charity Lodge
Consumer Huang chhiar thin tute, min lo hlutsak tute leh thurâwn min pe thin tute chungah lawmthu ka sawi a ni. In mi tawi âwmna nasa tak avangin tun hun hi ka thleng thei a. Kumin chhung ringawt pawh hian article chhuanawm lo tak ni chungin consumer thu leh hla lam 25 zet ka ziak thei a ni. Ka va lawm em! Zozam Times Desk Editor Pu Vantêa’n phur takin an chanchinbuah a lo tichhuak zel a. Pu Vantea leh Zozam Times chhungkaw chungah pawh lawmthu ka sawi nghal a ni.
Hei bakah hian kan hnapui ber consumer complaint ka la buaipui zel thei a, hei hi ka lawmna tizualtu a ni. Ka hmalakna a min thawhpuitu tangkai em em chu Pu Rohnuna a ni a, Pi Maria-i tê, Pu Sangpuiate pawh hi an hlu em em a ni.
Ka article chhuak hnuhnung berah khan Thlai thar leina man inbat sak thu a, ka message hmuh ka rawn tarlang a. Kha thil kha tihfel a harsa hle mai! Thlai man batsaktu kan be tlang thei lova, biak tlang theih se chuan tih dan dan a awmin fel thei turah chuan ka ngai a. Mahse a contact theih tlat lo hi kan mutan a ni. Hetiang thil hi ka tawng(experience) nasa hle tawh nghe nghe a ni. Thlai man inbatsak leh zel hi chu a Kristian lo hle, kan ti thei ang chu.
Nang chuan thlai man ba ve reng reng suh. Pi Marovi hi ka khawngaih hle. Mi rinawm lovin an bum a ni a. Ama thar pawh ni lo, khar chhawnga ei zawng ve bawk a ni a, a khar chhawng leh tuin pawisa pe tla mai tur ang a,insawiin a batsak thlai thar man chu chhuanlam fahrah te te hmangin a pe duh lova, tun hun hi an lo thleng ta a ni. Consumer nghawng a nih zel avangin heng thil te tham nia lang hi kan h en a thlen chuan buaipui loh theih pawh a ni lo.An insawi hmuh zel si a,kan bial hi a him mawh khawp mai.
Kawlphetha hman chungchanga ka nau duh tak consumer-te tana insawr chhuak mek, Asst. Prof. of Govt. Serchhip College ziah ka rawn khar chhawn chu ka rawn chhawp chhuak leh ta a ni a. Kha kha lo tangkaipui lul teh u.
Chhungkaw pa ber, chhungkaw nu ber electric bill dan hre lo kan tam lutuk! Lehkha zir sang, hawi her zau in ti, titi sang tak tak vawrh thin, electric bill chungchang hre miah lo hi a tam zawk kan ni. Consumer Right phei chu hre tha duh miah lo, harsatna neih ve leh a, consumer hruaitute pun ching mihring tam zawk hi kan ni. Officer leh MLA zingah consumer knowledge nei miah lo ka hre teuh!
Hmanni lawka ka message dawn bawk hi ka rawn chhawp chhuak leh dawn a ni.
“Sir, i puihna ka mamawh a, ka rawn be tawp che.
Dawr nei a sumdawng thin ka ni a, 21/6/2024 khan Christian Hospital Serkawn-ah damdawi ka thawn a, Invoice amount hi Rs. 19800/- a ni. Tichuan vawiin (28th June 2024) thleng hian an la dawng lo a. Hannah Courier a thawn ka ni a, anni hian kan deliver an tia, hospital lam hian kan dawng lo an ti bawk si. A courier hian proof of evidence an nei lo bawk. Tin, tun tum hi vawi 3 kan bungrua min tih chingpensakna a ni tawh bawk. Bo ringawt tur chuan a uiawm tham ve si a, engtia hmalak tur nge min guide theih chuan a lawmawm hle ang” — Hming thup.
Hetiang case hi deficiency in service a ni a. Section 2(II) Consumer Protection Act 2019 ah kan hmu a. Bungraw kim lo, tih chingpen a ni a. Sec 39(I)(a-k) CPA 2019 ah chuan Dan bawhchhetute chu Consumer Commission in a hrem theih thu tarlan a ni bawk a. Chuvang bungrua inchahsak, dik lo, fel hlel, kim lo, hmêl hem leh bungraw bo ang chî ahte hian a mawhphurtu chu opposite party-te an ni a. Tuna kan sawi mek bungraw phurh thlen leh thlen loh thuah chuan leh a phurtu leh a dawngtu inkar thu a ni a, courier leh a dawngtu turte an inbiakrem a ngai dawn a ni.
Engpawh nise, bungraw chahte, bungraw thawnnaahte hian voucher etc neih thlap hi a him ber zel a ni.
Consumer issue chuan dawizep a ngai thei lo. Huaisen hlawhtlinna tur chi a ni. Dawrkai sumdawng pawh ngam lo kan tam lutuk!
Miin man chawia an phurh che chuan i sahimna leh damna chu an mawhphurhna a ni. Dawrkai pakhatin thil an leitir che chuan cash memo an pe ngei ngei tur che a ni. Thlawhtheihnaa i chuang a nih chuan i tum ram chu tluang takin an thlen tur che a ni. Ticket refund chungchangte hi consumerte dinhmun a zirin a theih vek a ni. Dawrkaite thu thua awm tur kan ni lo. Leitu tel lovin a hralh theih loh. Cinema pawh entu tel lo chuan a ho der thei tih hria ang che.
Thil hriat duh nei tan: Centre For Consumer Education a pan theih reng e.