SAP TAWNG PATHIAN LEHKHABU THIANGHLIM CHANCHIN THENKHAT

  • George L.Ralte, Vaivakawn

Khawvel a sap tawng Pathian lehkhabu thianghlim neihna hmasa ber chu AD 1290 vel khan niin he sap tawng Pathian lehkhabu thianghlim letlingtu hi hriat a ni lo.AD 1380 velah khan John Wycliffe chuan Siamthatna Varhparh Arsi tih lehkhabu chu a letling a. Chutih lai chuan khawl chhutna a la awm lo a ni.Hetih hun lai hian thuthlung thar bu hi India ram pawisa chuan ? 560 man vel a ni.Heti taka harsa a nih avang hian Pathian lehkhabu thianghlim awm chhun pawh hi chhiar an tum hram hram thin a ni.

Kohhran hote chuan Pathian lehkhabu thianghlim ti bo turin House of Lords ah thu theh lutin Duke of Lanscaster thu avangin Kohhran pakhat thu theh luh chu a puitling ta lova.Chu hlawh chhamna chu hriain John Wycliffe leh a thian te chuan Pathian lehkhabu thianghlim dik tak letling turin an in buatsaih ta a, Oxford khuaa inkhawmpui neih ah thupek an siam ta a. Tumahin English tawngin Pathian lehkhabu thianghlim an letling tur a ni lo tiin thupek an chhuah ta a ni.Tin mi thenkhat te pawhin sap tawng Pathian lehkhabu thianghlim an chhiar avangin hremna an tawh phah hial a ni.

Kum eng emaw zat kal tawh ah khan William Tyndalea chuan thuthlung thar hi Antwerp khua ah sap tawngin khawlah a lo chhu a, chu chu England ram lamah a theh darh chiam mai a.Kohhran pakhat tan chuan he lehkhabu hi a hnawk sak em em mai a, London a Kohhran hruaitu pakhat in a hmuh apiang chu leiin a hal ral zel a,he lehkhabu hi tih bo an tumna lamah a ti darh zautu an lo ni ta zawk a ni.He thuthlung thar bu hi khawl a chhut hmasak ber a ni.AD 1535 ah Miles Coverdale chuan Pathian lehkhabu thianghlim pum hi sap tawng a letlingin khawl ah a chhu ve leh ta a, chu a lehkhabu lehlin chu Lal Henry VIII hnenah a hlan a, chu lehkhabu lehlin hming ah chuan Bishop Bible vuahin kum 50 lai an hmang a ni.

England ram Lal James I chuan Pathian lehkhabu thianghlim awm hmasa chu dik lohna te a awm teuh avangin chu Pathian lehkhabu thianghlim chu lehlin that leh tur a ti a.He Pathian lehkhabu thianghlim letling tur hian mi 54 vel a ruat a, hmun rukah in thenin lehlin tur chin an in sem darh a, mi 10 te chuan Westminster ah an thawk a, mi pariat te chuan Cambridge ah thawkin mi dang zawng chuan Oxford ah an thawk a ni.He Pathian lehkhabu thianghlim letlingtu te hian harsatna an nei a nih chuan an rama mi thiam tu pawh rawn theih turin Lal chuan thu a pe a ni. Pawl te tein a lehlin hna an thawk a, chu chu an endik leh vek a, a dik lai a in an vek chuan an pawm thin a ni.

He Pathian lehkhabu thianghlim hi tawng chi hrang hrang English, te Grik, te Hebrai, te Latin, te Spainish, te leh French tawng tein an letling a ni.Heng an lehlin te hi Smith leh Bilsonan ten an endik leh a, 1611 ah chuan London a Robert Barner chuan an khawlah a chhu ta a ni.He Pathian lehkhabu thianghlim hi Authorised Version an vuah a, tun thleng a sap tawng Pathian lehkhabu thianghlim lar ber a lo ni ta a ni.AD 310 khan Antioke khua ah Luciana chuan Pathian lehkhabu thianghlim lehlin chu a endik a, chu chu Kohhran in an hmang tan ta a ni.A hnu lawk ah sap tawnga Pathian lehkhabu thianghlim lehlin chu endik a nih leh a, chu chu Revised Version an ti leh a ni.

Leave a Reply

error: Content is protected !!