- John Vanchiau
Tun hnaiah Education Minister-in hmalakna tha tak zirtirtu siamrem (rationalisation) a kal pui a. Huaisen takin Higher Secondary zirtirtute a sawn kual a, amaherawchu, zirtirtute sawn kual zingah sawn letna order chhuak thuai an awm tih thawm te, ‘Zawnga tuar ai Ngau in a tuar’ tih anga an thawhpui te sawn chhuah tak zawk te an awm tih thawm te a awm a, tak tak ni maw? Rationalisation hi a nihna tak, dik taka kal pui ngei hi thil tha tak zawng a ni ngei mai a. Mahse, tuna a lan dan hi chuan rationalization pawh induhsakna leh political transfer na hmanruaah a chang mek ang sawi te pawh a awm ve ta mek a, kan Education Minister pawh a fimkhur a ngai hle mai.
Tin, tun hnaiah hian College ziritirtu lamah hian rationalization tih tum mek anga sawiin college lamah data te pawh lakkhawm mek a ni. College zirtirtu nghet (MCTA) lam hian sawn chhuah an nih hlauh avangin Casual teacher te ban then tura hmalakna awm anga sawi a ni. Education Minister hian MCTA lam hi a ngam loh vangin tunah hian casual teacher-in tuarin, mi chaw bel ben buak sak an ni mek a sawi a ni. College zirtirtute hi a nghet chin te phei chu an hlawh pawh sang tak a ni a. An vawi thum vawi li lek lecture hlawh zat (an hlawh hi an thla khat class lak zatin chhut ula) lek a rawih te, chhungkua chawm a eizawng mek te chu ban tir pawh pawi ti lovin hma la duh hi zia lo hle mai.
Kan Education Minister hian college ah pawh hian rationalisation hi College levelah pawh hian huai takin kal pui ngam sela. Aizawl lama college ah hian a nghet ho hi an in ekchhe beng vak a. Chutih laiin thingtlang lamah erawh a nghet an tlem a, a nghet lo ho an tam viau thin. Heng thil hi college tan a tha lova, a nghet an awm ve nual a, an insem darh ve hi a ngai tawh a ni. Thil tam tak te phei chu a nghet thawh tur pawh a nghet lo ten an tih ngai te a awm a. Tin, NAAC visit leh thil dangah pawh hian a nghet awm ve ngei leh an tangkai puina tur tam tak a awm a ni. Chuvangin, kan Education Minister hian zirna a siam tha duh a, zirtirtu siamrem hi a duh tak tak a nih chuan MCTA member te hi huaisen takin Aizawl pawnah hian sawn chhuak ve ngam teh se. A then te chu an an ngheh hma atanga an college a lo thawk tawh, an ngheh hnu pawh a la thawk char char, Aizawl pawn la chhuak miah lo te pawh an ni. Kum lamah pawh naupang te te an la ni ve a. Higher Secondary zirtirtute an sawn chhuah ang hian huaisen takin sawn chhuak ngam ve se la. A lak let lehna tur order a chhuah thuai loh nan fimkhur tawh bawk se a va tha dawn em. Rationalisation an tih tak tak a nih chuan induhsakna hmanrua a hmang lo hian, political transfer atan a hmang lovin, khairual taka sorkar college ten zirtirtu nghet an nei ngei theihna turin, Aizawla college zirtirtu te hi sawn chhuah ve ngei a ngai a ni. Zirtirtu nghet, experience pawh nei tha te hian thingtlang lam college hi enkawl ve sela, tun ai hian an result pawh a tha zawk ngei in a rinawm.