Young Mizo Association (YMA) leh Mizoram

  • L.H. Vanlalngheta; 4th Semester, Political Science, ICFAI University, Mizoram

India hmarchhak a State pakhat Mizoram hian culture (hnam nunphung) dangdai tak a nei a. Chung zinga langsar ber ber te chu tlawmngaihnate, aia upa zahthiamnate hi a ni ti ila kan sawisual tam awm love. Tin, nundan mawi an inzirtirna ber chu Zawlbuk a ni a, Rawlthar nun mawi lo deuh chu upa zawkten Zawlbukah an zilhhau zung zung thin tih pawh kan hre theuh awm e,chuvangin hmanlai kan pi leh pu te tan kha chuan Zawlbuk kha a hlut viau a rinawm. Hun lo kal zelin Mizo lalte ban an ni a, Zawlbuk pawh chu a ding ta reng biklo. Kum 1935 a lo in her chhuak a Young Mizo Association (YMA) chu a lo ding tan a, hei hi tunlai thleng pawha tlawmngaihna leh aia upa zah thiamna kan inzirtirna ber (Zawlbuk thlaktu ber) a ni awm e.

Young Mizo Association (YMA) hi chiang takin sawifiah dawn ta ila, ‘Young’ kan tih chuan kum lama naupang tihna a ni mai a, YMA hi kum bithliah bik awm lo chu ni mahse, a tum bik chu kum lama naupang zawk rawlthar leh tleirawl kan tih te tana kawng dik kawhhmuh hi a ni. ‘Mizo’ tih ah chuan a hnam mipuite nihna khaikhawm theitu, ram dangah pawh awmse an nihna sawichiang theitu a ni. ‘Association’ -ina a tihlan chu YMA hi pawl pakhat thiltum pakhat nei a ni. YMA hi sawrkar hnuai ami nilo, “NGO” (Non-Governmental Organisation) kan tihte huam chhung ami nimahsela a tul hunah chuan sawrkar leh pawl dangte nen pawh an thawhho chang a awm thin a ni.

YMA hi Mizo te tana tlawmngai pawl, sakhua hnuaiah leh sawrkar hnuaiah pawh awmlo pawl zinga lian ber a ni a, YMA hi Mizoram pumpuiah inzar pharhin Mizo tawh phawt tana zawm theihin he tlawmngai pawl hi a awm reng a, miin eng kawngah emaw tanpui han ngai se phut let awmlo in he pawla mi tlawmngaite chu an thawkchhuak mai thin a ni.

  • Kan tunlai nun leh YMA

Mizote hi kan changkang ta mah mah em aw? Hun lo inher zelin a thiamna leh finna a lo ken tel piah lamah khawthlang ram leh khawchhak ram ina min nghawng na(influence) a lian telh telh a, an nun dan tha kan lak rualin atha lo lam kan la ve zel bawk a, chu chuan YMA ti YMA zual thin tu kan zo nun ze mawi te a chim pil tial tial thung a ni tih kan hmu thei theuh awm e. Tin, thangtharte ah mahni hnam zia ngaihsan lohnate, kan tawng ‘Mizo tawng’ ngaihsan lohnate a in tuh chho zel hi apawi em em a ni. Sap tawng hman tam leh incheina nalh ringawt hi changkanna a ngai tawk lah kan pung tual tual bawk a, hei hian ram intodelhna aiin mahni nundan phak tawk aia sang a nun tum thalai a ti pung a ni.

Tin, social media in min chim hneh viau tawh a, atha lam a hman chuan thil tangkai tak ni mahse a tullo leh tangkai lo zawng a hman chuan thil pawi tak a ni thei bawk. YMA mitthi in tlaivarpui zan a thalai phone khawih ta mai mai an awm ta fo te hi a apawi ka ti thin! Kan Mizo tlawmngaihna te hi a bo ta telh telh em ni? Thlan laih leh hnatlang ni khua ah lah rual u zawk te an chet suau suau laiin a naupang lam te zawm thaw zawk ah kan tang ta fo bawk. YMA member in ti ve tan chuan hetiang zawmthaw pawl a tan te hi a inhmeh thei chiah lo zawng a ni e.

  • YMA hian a dinchhan hi a hlen tawk em?

YMA thuvawn ber hi “Tanpui Ngaite Tanpui” a ni a, he a thuvawn hi zawm pawh a zawm tha viau, YMA hian mi chanhaite leh reithei zawkte hi a theih ang tawk in a chhawmdawl thin tih kan hre theuh awm e. Chhiatni ah te pawh mi chhungkuaah chhiatna thleng se, YMA hian an theih ang tawkin an pui ve thin a, thlan laih kawngah te, mitthi in lama chet ngaihna ah te, mitthi tlaivarpui ngaihnaah te tlaivar puiin, khawntesep khawn naah te pawh hma an la a, khawhar in lenpui leh mitthi ruang zawnpuina lam chenin. Thatni lamah pawh nise khawtlangah miin hlawhtlinna a chanin zirna lamah emaw infiamna lamah te leh an tuizawng thil an tih a an hlawhtlinnaah te thleng pawn nise an lawmpuizia lantirin chawimawina te pawh an hlan fo bawk. Khuarel chhiatna thleng se YMA te chu sawrkar hnuaia chhiatna lama puibawmtu (Disaster Management) pawl dangte aimah pawhin an thleng hmasa in an thawhhlawk thin bawk.

YMA hian an thuvawn hi hlen ve viau thin in lang ve thin mahse mi tamtak in thildang tamtak ah an tihtur tiloin an tihloh tur zawk an ti thinin an ngai ve thin bawk. Ruihhlo do kawngah te pawh YMA hian ruihhlo ngaite tanpui ai chuan khawtlang hmelma a ngaiin kutthlak mai te pawh an ching hial thin bawk. Ruihhlo ngai nilo deuh ah pawh buaina siam deuh an awmin YMA hian kutthlak mai te pawh an ching chang a tam bawk. Hetiang a thilthleng thin hi mi tamtak chuan duh lovin YMA hian hetianga mipui vantlang kutthlakna dan an nei lovin an sawi ve thin bawk.

  • YMA hian engtin nge hma a sawn zel ang?

YMA hmasawn zel dan tur hi zawhna pawimawh tak a ni a. Hun kal zelah hian Mizote hian tlawmngaihna hi kan ngaipawimawhlo tial tial niin a lang a, YMA thiltih hrang hrangah pawh a kal ngai ngawt hi kan inhmu chu a ni ber mai. Chuvangin Zirna runahte, Kohhran lamah – thalai, rawlthar, tleirawl leh naupang chenin an zingah YMA leh a hnathawh ngaihpawimawhna inzirtirna hi neih tam theih nise, tin YMA ina a thiltih ina midang laka nghawng tha lam a neih te leh a pawimawhna te hi a tam thei ang berin hriattir theih nise,YMA hian engti kawng zawng emaw tal chuan hma a sawn a rinawm.

Tunlai chhanah mi zawng zawng deuh thawin Social Media kan khawih a, YMA activity hrang hrang te hi, heng platform-ah te hian midang hip thei zawngin nasa lehzual inpholan theih nise thalai zinga a hnathawh dan a dang zarin a rinawm bawk.

Ruihhlo leh YMA hi thu inhal lutuk a ni a, he ruihhlo vek hi ram leh hnam hmelma a ni a, YMA member ti kiangtu pawh a ni ti ila kan sawisual thui awmlo e, chuvangin ruihhlo do pawimawhna hi YMA hian huaihawtin Kohhran, khawtlang leh sawrkar te hi tangrualin awareness campaign te hi a tam thei ang berin nei thei sela, a Mizo khawtlang leh ram leh hnam leh pawl hrang hrang YMA thleng hian tun ai hian hma sasa takin kan sawn ngei a rinawm.

Young Mizo Association tih a Young ina a kawh kum naupang zawkte hi ngaihthah theih an nilo a, kum lama naupang zawkte hi nakin lawka Mizoram leh a khawtlang hmalam hun an ni a, chuvang chuan tunlaia Mizoram khawtlang a mipui ina an sawisel tamtak pawh hi khawtlang atanga a hunlaia an hriat tam emaw an hriatthiam tawk loh vanga tisual a mipui duhloh zawnga ti an tam hle. Chuvang chuan kum naupang zawkte atanga hma lak hi thil tihtur leh tih awm tak a ni tih hi hrethar lehin ‘YMA’ hi ‘tanpui ngaite tanpuitu’ a nihzia te leh a nihdan tur diktak hrilh thar leh ila hun reilo teah chuan YMA hian hma nasa takin a sawn ngei a rinawm bawk.

A tawp berah chuan mizo hnam hi hnam lian lo tak kan nih avang in kan tawng, kan nundan mawi leh hnam zia rang te hi hnam lian zawk te tan chim bo mai ahar dawn lo tih hi hrechiang ila, chung hun a thlen loh nan Mizo ram riang te leh nun ze mawi hi humhim tur hian kan tih theih ang tawk te te ti theuh ila Mizote hi hnam tangrual tak nih tum thar hi a pawimawh hle a. Tin, kan tunlai khawvel a pawimawh ber te zing ami ‘Thiamna’ nei turin theih tawp chhuah ho ila, sang tak thleng thei turin in buatsaih zual sauh sauh ang u. Tlawmngaihna lan chhuah tir hian kan in dah hniam ta viau emaw in tih tlatna te, kan tawng aia hnam dang tawng thiam bel tak tlat mai te hi changkanna teh nan an hmang anih chuan Mizote, a bik takin Young Mizo Association te tan chuan changkan loh thlang ngam hi a finthlak fo.

Leave a Reply

error: Content is protected !!