- R. Lalmuanchhana
Pathian hruaina zârah July thla kan lo thleng leh ta reng mai. Kum tin July thla kan thlen hian social media-ah Vawk hniak zâwn thla tih leh vawk hniah zâwn thla tiin kan inhnial luih luih thin. Hei hi kan awnna tlângdung azira kan hman dân inang lo a ni mai zâwk em? Keini lamah hian Upa tak tak tawh te pawhin an nu leh pa, an pi leh pute tih dân an lo chhawm chho ni ve thoin, Vawk-hniak-zâwn thla an lo ti ve tho bawk sia, hmun thenkhatah hian vawk-hniah-zâwn thla an ti tho bawk a. Hemi chungchangah hian kan mi thiam hmasa te, upa zâwk te pawh an thu a rual chuang lo a, an ngaih dân a inang chuang hek lo. Upa zâwk te, mi thiam zâwk te lo sawi tawh hrang hrang te a dik lo e, an thiam lo e, tih vâng te, anmahni zah loh vâng te ni loin, ka ngaih dân tlêm ka’n sawi ve teh ang.
A hmasaa ka’n sawi duh chu a ziah dân hrim hrim pawh hi mi tam takin, hming(noun) a nia ziah zawm tûr an ti deuh tlat bawk a. Tun hmaa noun chu ziah zawm zêl tûr tih kha an la changchawi pawh a ni mahnâ. Noun a nih vânga ziah zawm zêl tûr a nih chuan Vawktalhtupa, Bawngvulhtupa te kan tih ve a ngai mai awm mang e.
Mizo tawng hi a hmang thang lote’n harsa an tihna pakhat chu modified form/inflected form/inflection word kan nei hi a ni âwm e. A modified form hman huna root word/root form kan hman te hian tawng hi a lo pai/âwn ta thin a ni.
Hêng verb thu mal:
Liak – liah
Ziak – ziah
Ziat – ziah adt.
Heti hian kan modify thin. Hêng zîngah hian Hniak – hniah tih hi kan sawi tel ve thin. Mahse, hniak hi noun a ni a, hniah hi verb a ni. Parts of speech-ah nihna hran nei an ni. Hetiang chi hi thu mal tlêm kan nei.
Êk – ê
Zun – zung Adt.
Êk hi noun a ni a Ê hi verb a ni. Zun hi noun a ni a, zung hi verb a ni. Hetiang chiah hian Hniak hi noun a ni a, hniah hi verb a ni.
Kan thil ei, kan kawchhunga mi kan paih chhuah hi êk a ni a, kan paih chhuah lai chuan kan Ê a ni. Hetiang chiah hian kan kawchhunga tui paih chhuah hi zun a ni a, kan paih chhuah lai hian kan zung kan ti thin.
Hniak pawh hi noun a ni a, balû kan va rah khan kan va hniah a, kan hniak a lo lang ta a ni.
Kum khat chhungin vawk êk tam thla awm ta se, vawk êk kha a zâwnin awm thluah se, vawk êk zâwn thla tih nge dik ang vawk e zâwn thlat
Vawk zun tam em em thla hi awm ta se, kawtlai te hi vawk zunin chiau kawi pêr pûr ta se, vawk zun chiau thla nge dik ang vawk zung chiau thlat
July thla hian ruah tui a tamin, lei a nêm a, tun hma chuan vawk khung a ni ngai lo a, khawlaiah lei nêmah vawk an kal nasa a, hmun tin mai an hniah dep dup a, an hniak a lo zâwn ta zut thin a ni. Chuvang chuan Vawk hniak zâwn thla an lo ti ta niah ka lo ngai thin.
Vawk hniah zâwn thla tih hi a dik kan ti dâwn a nih chuan, vawk e zâwn thla, vawk zung chiau thla tih pawh khi a dik tihna a ni thei ang. Mahse, mizo tawng kal phungah a dik thei mawlh lo a ni.