- Dr. C. Lalrampana
Ârchangkâwm ‘Indian Trumpet Flower’ tia hriat lar ‘oroxylum indicum’ hian hepatoprotective leh anti-cancer property a neih avangin hriselna atan tha hlea ngaih a ni. A bik takin Ayurveda leh Siddha-a hman thin a ni. Hriselna atana hlawkna awm thei thenkhat zirna hrang hrangah chuan thin (liver) a chhiat loh nan a pui thei a, thin lian leh vung a tiziaawm thei a, thin cancer cells-te pawh a lo dolet thei niin an sawi. Ramhmul damdawi leh thil dang dang pawh ni se, Mizote hian engmah hrechiang mang hlei lovin huaisen tak takin a thatzia tlangzarhin midang ei ve turin kan râwn fo thin. Mahse, hetiang kawngah hian fimkhur a ngai hle tih hriat hmasak a tha hle. Engpawhnise, chipchiar zawkin ârchangkawm thatnate tarlang ila a tha awm e:
- Hepatoprotective effects a awm thei: antioxidant leh anti-inflammatory: a awm thei bawk. A chhan chu Oroxylum indicum hian flavonoids a pai tam hle a, chu chu baicalin leh baicalein-te an ni a, antioxidant leh anti-inflammatory property a nei a ni. Heng property-te hian thin chu oxidative stress leh thin nâ avanga chhiatna laka a ven theih nan a pui thei a, chu chu thin natnaah a tel fo thin a ni.
- Fibrotic dona kawngah:
Research atanga a lan dan chuan ârchangkâwm (oroxylum indicum) hian hepatic stellate cells (HSCs) a tikhawlo thei a, hei hian thin ser (scarring of the liver) a siam chhuahnaah hmun pawimawh tak a chang a ni. - Thin hnathawh a tithatu:
Zirna hrang hrangah chuan ãrchangkãwm thlawrfim (extract) hian rannung model-ah thin hnathawh leh lipid metabolism a titha thei tih hmuhchhuah a ni. - Thin cancer vengtu:
Zirna thenkhat chuan Ãrchangkâwm hian thin cancer cells-te thanlenna a tikhawtlai thei a, tissue dang pema an rawn luh theihna pawh a ti tlem thei tih an sawi. Ngaihtuahna pawimawh tak tak, Research dang neih belh a ngai zel tih hriat erawh a tha hle. - Antimicrobial Properties:
Antibacterial, antiviral, leh antifungal activities atante tha hlea ngaih a ni.. - Antioxidant activity:
Antioxidant tha tak a ni a, hei hian oxidative stress lakah a ven theih dan tihziaawmna atan a pui thei.
Anti-inflammatory tha tak niin natna a tiziaawm thei bawk. - Digestive Health: Hmanlai atanga ei leh in hriselna atana hman thin leh symptoms tihziaawmna atana hman thin a ni a, êk nawmna a thlen thei bawk.
- Thâwkna puitu;
Thawkna lama harsatna, bronchitis leh asthma-te tihziaawmna kawngah mi a pui thei. - Khawsik damdawi:
Hmanlai inenkawlna atana an hman pawimawh tak pakhat chu khawsik tihziaawmna leh nachhawkna tihziaawmna atana hman thin hi a ni. - Ruhna damdawi:
Ruhna (Joint Pain) leh a natna tihziaawmna atan a pui thei a, an hmang uar hle thin. - Vun enkawlna atan:
Vun natna chi hrang hrang enkawlna atan leh tihrawl na enkawl nan hman thin a ni.
Ãrchangkawm hi hriselna atan tha hle mah se, a thatzia finfiah turin zirchianna tam zawk neih a ngai a ni. Damdawi atana hman hmain natna enkawl thiam (healthcare professional) berawn hmasa phawt thin la a finthlak ber ang.
Thil rêng rêng a tir lama hmuh chhuahte hi beisei awm tak a nih thin laiin, mihring thin hriselna atana ãrchangkawm ‘oroxylum indicum’ a him leh him loh finfiah nan clinical trial-te pawh neih a ngai thin Tin, amahah hian tûr (Toxicity) awm thei a ni a, zirchianna pakhat chuan chaichim (mice)-a ârchangkâwm hriak thlawr fima tûr (toxicity) awm thei chu a zirchiang a, enchhin tawh chinah chuan hepatotoxicity a thlen lo tih a hmuchhuak. Mahse, ei zat tur leh a rei zawng leh formulation hrang hrangtea tûr (toxicity) awm thei chu chiang taka hriat theih nan zirchianna tam zawk neih a ngai a ni. A tawp berah chuan ârchangkâwm hi antioxidant, anti-inflammatory, leh anti-fibrotic property a neih avangin thin hriselna atan hlawkna a awm thei tih a lang a. Mihringte tana hlawknate hi nemnghet tur leh he ramhmul damdawi himna leh a thatzia chiang taka hriat theih nan zirchianna dang neih belh zel a ngai a ni. Chuvangin, a hman tangkai thuah chuan i duhthlanna leh dikna chanvoah a innghat e.