India chuan a thenawm ramte atanga tuialhthei thawn tura dilna an dawn chu a zir chiang mek a, a chuangbâng a neih chauhvin a thawn dawn dawn tih foreign ministry chuan a sawi a, hei hi US-Israel leh Iran indona vangin Strait of Hormuz kaltlanga bungraw phurh luh buaia khawvel puma energy man a san mek laiin a ni.
Khawvela thlifimtu lian palina, India hian Bangladesh, Nepal, Bhutan, Sri Lanka leh Maldives-ah te tuialhthei a thawn thin a. Thlitfim loh man sang zel chu a tuar hle a; mahse, China ang lo takin thlitfim sa thawn chhuah khap tumin hma a la la lo thung.
India hian tual chhunga mamawh phuhruk nan thlitfim loh leh thlitfim sa dah a ngah niin oil ministry-a Joint Secretary Sujata Sharma-i chuan a sawi.
Sharma-i chuan, “Pakhatnaah chuan ram chhunga mamawh phuhruk a ngai a, a chuang a awm chuan thuneituten thutlukna an siam ang,” a ti.
Foreign ministry thupuangtu, Randhir Jaiswal-a chuan thuthar lakhawmtute a kawmnaah, “Hetiang ngennate hi kan dawng a, dilnate chu kan enfiah mek a, kan mamawh leh awm theihna tur ngaihtuah chungin kan enfiah mek a ni,” a ti bawk.
Shipping ministry Special Secretary Rajesh Kumar Sinha-a chuan Strait of Hormuz-ah Indian tuialhthei phur lawng pali, a vaiin thlitfim loh metric ton maktaduai 1.6 phur, liquefied petroleum gas (LPG) ton 320,000 phur tanker paruk leh lawng dang pakhat, liquefied natural gas ton 200,000 phur an tang mek tih a sawi bawk.
Indona avanga Strait of Hormuz-a a phurhna kawng dan a nih hnuah India hian kum sawm tam tak chhunga eirawngbawlna gas harsatna nasa ber a tawk mek bawk.
India hian thlitfim loh a lak luh 40% aia tam leh liquefied petroleum gas a lak luh 90% vel chu Middle East atanga a lak a ni.
Indian thlifimtute chuan Washington-in ni 30 chhung hrekna ngaihhnathiam a kalpui tan hnuah tuipuiah Russia tuialhthei barrel maktaduai tam tak an lei leh tawh.
Sorkar chuan emergency power hmangin thlifimtute chu LPG siam chhuak tam turin thu a pe a, LPG connection nei chhungkaw maktaduai 333 velin an tlakchham loh nan industry-a hralh a titlem bawk.
India hian kar hmasa khan consumer-te chu LPG cylinder-te chu chiai taka lei chiam chiam lo turin a ngen a, a theihna apiangah pipe natural gas lama inthlak turin a ti bawk.
Chawlhkar hnih kalta chhung khan pipe gas connection thar 1,20,000 a dah belh tawh tih Sharma-i chuan a sawi.